ଯଦା ତୁ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ଦିନଂ ଭଵେତ୍ ସା ତୁ କଲ୍ଯାଣିନୀ ନାମ ଵିଜଯା ଚ ନିଗଦ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିନ ପଡ଼େ, ସେହି ଦିନକୁ କଳ୍ୟାଣିନୀ ବା ବିଜୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାତର୍ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ସ୍ନାନମସ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍ ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଃ ପଦ୍ମମ୍ ଅକ୍ଷତାଭିଃ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ସେ ଦିନ ସକାଳେ ଗାଈର ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଅକ୍ଷତ ଦାଣା ସହିତ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଽଷ୍ଟଦଲଂ ମଧ୍ଯେ ତଦ୍ଵଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ଚ କର୍ଣିକାମ୍ ପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାଭିର୍ଦେଵେଶଂ ଵିନ୍ଯସେତ୍ସର୍ଵତଃ କ୍ରମାତ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଓ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଲାକାର କର୍ଣ୍ଣିକା ରଖି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ତପନାଯେତି ମାର୍ତଣ୍ଡାଯେତି ଚାନଲେ ଯାମ୍ଯେ ଦିଵାକରାଯେତି ଵିଧାତ୍ର ଇତି ନୈରୃତେ
ପୂର୍ବ ଦଳରେ 'ତପନାୟ', ଆଗ୍ନେୟରେ 'ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ', ଦକ୍ଷିଣରେ 'ଦିବାକର', ନୈୃତ୍ୟରେ 'ବିଧାତୃ' ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ଵରୁଣାଯେତି ଭାସ୍କରାଯେତି ଚାନିଲେ ସୌମ୍ଯେ ଵିକର୍ତନାଯେତି ରଵଯେ ଚାଷ୍ଟମେ ଦଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ 'ବରୁଣ', ବାୟୁକୋଣରେ 'ଭାସ୍କର', ଉତ୍ତରରେ 'ବିକର୍ତନ', ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଦଳରେ 'ରବି' ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦାଵନ୍ତେ ଚ ମଧ୍ଯେ ଚ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ ମନ୍ତ୍ରୈରେଭିଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ନମସ୍କାରାନ୍ତଦୀପିତୈଃ
ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସହିତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶେଷରେ ଦୀପ ଓ ପ୍ରଣାମ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୈଃ ଫଲୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଡେନ ଲଵଣେନ ଚ
ଧଳା ପୋଶାକ, ଫଳ, ଖାଦ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଅଲତାର ଉପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଗୁଡ଼ ଓ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵ୍ଯାହୃତିମନ୍ତ୍ରେଣ ଵିସୃଜେଦ୍ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାନ୍ ଶକ୍ତିତଃ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଡକ୍ଷୀରଘୃତାଦିଭିଃ ତିଲପାତ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ତାପରେ ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେତେ ଶକ୍ତି, ତେତେ ଗୁଡ଼, ଦୁଧ, ଘିଅ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ତିଳ ଭରିତ ପାତ୍ର ଓ ସୁନା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ନିଯମକୃତ୍ସୁପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ କୃତସ୍ନାନଜପୋ ଵିପ୍ରୈଃ ସହୈଵ ଘୃତପାଯସମ୍
ଏଭଳି ନିୟମ ରଖି, ରାତିରେ ଶୋଇ, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକ ସହିତ ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଚାଉଳ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵେଦଵିଦୁଷେ ବିଡାଲଵ୍ରତଵର୍ଜିତେ ଘୃତପାତ୍ରଂ ସକନକଂ ସୋଦକୁମ୍ଭଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ଭୋଜନ ଶେଷରେ, ବିଡାଳ ବ୍ରତ ନ କରୁଥିବା ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଗହଣା ସହିତ ଘିଅ ଭରିତ ପାତ୍ର ଏବଂ ଜଳ ଭରିତ କୁମ୍ଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ପରମାତ୍ମା ଦିଵାକରଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସି ମାସି ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ଏଠାରେ ପରମାତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବିଧିରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେ ମାସି ଗା ଵୈ ଦଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯୋଦଶ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରସଂଯୁକ୍ତାଃ ସୁଵର୍ଣାସ୍ଯାଃ ପଯସ୍ଵିନୀଃ
ତାପରେ ତେରୋଟିଏ ମାସରେ, ତେରୋଟି ଗାଈ — ପୋଶାକ ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧା, ସୁନା ମୁହଁ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା — ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଵା ଵିତ୍ତହୀନୋ ଵିମତ୍ସରଃ ନ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ କୁର୍ଵୀତ ଯତୋ ମୋହାତ୍ପତତ୍ଯଧଃ
ଯଦି ଧନ ନଥାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିଲେ ଏକଟି ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିପାରିବେ। ଧନ ନେଇ କୌଶଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋହ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଅଧୋପତିତ ହୁଏ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତମିହ ଜାଯତେ
ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଏ।
ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଦୈଵତପୂଜିତା ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନୀ ସଦା କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀ
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ଏବଂ ସଦା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଇମାମନନ୍ତଫଲଦାଂ ଯସ୍ତୁ କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ଶୃଣୋତି ପଠତେ ଚେହ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟିନୀ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମୁନିପୁଂଗଵ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ଶୋକଂ ନ କଦାଚିଦିହାଶ୍ନୁତେ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାଳନ କରିଲେ ଏହି ଜଗତରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିନଥାଏ।
ମାଘେ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଵୈ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ କୃତାହାରଃ କୃସରଯା ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍ ଉପଵାସଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନିଶି
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ୍ତ ମାଜି, ମୁଁଢି ଦାଲର ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହେବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତ ଉତ୍ଥାଯ କୃତସ୍ନାନଜପଃ ଶୁଚିଃ କୃତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନଂ ପଦ୍ମମ୍ ଅର୍କାଯେତି ଚ ପୂଜଯେତ୍ କରଵୀରେଣ ରକ୍ତେନ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗେନ ଚ
ତାପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୁନାର ପଦ୍ମ, ଲାଲ କରବୀର ଫୁଲ ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ସହିତ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ' ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ଵିଶୋକଂ ଭୁଵନଂ ତ୍ଵଯୈଵାଦିତ୍ଯ ସର୍ଵଦା ତଥା ଵିଶୋକତା ମେ ଽସ୍ତୁ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରତିଜନ୍ମ ଚ
ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ କର, ସେପରି ମୋର ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋର ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରହୁ।
ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାନ୍ ସୁପ୍ତ୍ଵା ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଗୋମୂତ୍ରମ୍ ଉତ୍ଥାଯ କୃତନୈତ୍ଯକଃ
ଏପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଘୁମି ଉଠି, ଗୋମୂତ୍ର ସ୍ୱୀକାର କରି, ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିପ୍ରାନନ୍ନେନ ଗୁଡପାତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ପଦ୍ମଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଗୁଡ଼ ଭରା ପାତ୍ର ଦେଇ, ସେମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ଓ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅତୈଲଲଵଣଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ମୌନସଂଯୁତଃ ତତଃ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ମୌନ ରହି, ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଶ୍ରେୟସ୍ ଚାହେ, ସେଠାରେ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵମ୍ ଉଭଯୋରପି ପକ୍ଷଯୋଃ କୃତ୍ଵା ଯାଵତ୍ପୁନର୍ମାଘଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ସପ୍ତମୀ
ଏହି ପ୍ରକାର ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୁଣି ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ କଲଶଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍ ଶଯ୍ଯାଂ ସୋପସ୍କରାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ କପିଲାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁନାର ପଦ୍ମ ସହିତ ଏକ କଳଶ, ସମଗ୍ର ଶଯ୍ୟା ଓ ଉପକରଣ, ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏହି ପ୍ରକାର ଯିଏ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି ଛାଡ଼ି ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯାଵଜ୍ଜନ୍ମସହସ୍ରାଣାଂ ସାଗ୍ରଂ କୋଟିଶତଂ ଭଵେତ୍ ତାଵନ୍ନ ଶୋକମଭ୍ଯେତି ରୋଗଦୌର୍ଗତ୍ଯଵର୍ଜିତଃ
ଲକ୍ଷ କୋଟି ଏବଂ ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେନାହିଁ, ରୋଗ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ।
ଯଂ ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ କାମଂ ତଂ ତମାପ୍ନୋତି ପୁଷ୍କଲମ୍ ନିଷ୍କାମଃ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ସ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁ ଇଛା ନେଇ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ତାହା ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ପାଏ; ଯିଏ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଵିଶୋକାଖ୍ଯାଂ ଚ ସପ୍ତମୀମ୍ ସୋ ଽପୀନ୍ଦ୍ରଲୋକମାପ୍ନୋତି ନ ଦୁଃଖୀ ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
ଯିଏ ବିଶୋକ ନାମକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପାଏ ଓ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ।
ଅନ୍ଯାମପି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମ୍ନା ତୁ ଫଲସପ୍ତମୀମ୍ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ପାପାଦ୍ ଵିମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ଭଵେତ୍
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ବ୍ରତ ନାମ ଫଳ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାଳନ କରିଲେ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ।