ଯାଵଚ୍ଛୁକ୍ରସ୍ଯ ନ ହୃତା ପୂଜା ସା ମାଲ୍ଯକୈଃ ଶୁଭୈଃ ଵଟକୈଃ ପୂରିକାଭିଶ୍ଚ ଗୋଧୂମୈଶ୍ଚଣକୈରପି ତାଵଦନ୍ନଂ ନ ଚାଶ୍ନୀଯାତ୍ ତ୍ରିଭିଃ କାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ଶୁଭ ମାଳା, ବଡ଼ ପିଠା, ଗହୁଁ ଓ ଚଣା ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଅନ୍ତୁ, ତା ପୂର୍ବରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତଦ୍ଵଦ୍ଵାଚସ୍ପତେଃ ପୂଜାଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୁଵର୍ଣପାତ୍ରେ ସୌଵର୍ଣମ୍ ଅମରେଶପୁରୋହିତମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ବାକ୍ପତିଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିବି। ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର।
ପୀତପୁଷ୍ପାମ୍ବରଯୁତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵାଥ ସର୍ଷପୈଃ ପଲାଶାଶ୍ଵତ୍ଥଯୋଗେନ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଜଲେନ ଚ
ହଳଦିଆ ଫୁଲ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭା କରି, ମହୁରି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ପଳାଶ ଓ ଅଶ୍ୱଥ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଜଳରେ ସଂଯୋଗ କର।
ପୀତାଙ୍ଗରାଗଵସନୋ ଘୃତହୋମଂ ତୁ କାରଯେତ୍ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଗଵା ସାର୍ଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ହଳଦିଆ ଚନ୍ଦନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଗାଁ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ନମସ୍ତେ ଽଙ୍ଗିରସାଂ ନାଥ ଵାକ୍ପତେ ଚ ବୃହସ୍ପତେ କ୍ରୂରଗ୍ରହୈଃ ପୀଡିତାନାମ୍ ଅମୃତାଯ ନମୋ ନମଃ
ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ନାଥ, ବାକ୍ପତି, ବୃହସ୍ପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। କ୍ରୂର ଗ୍ରହମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଅମୃତ, ତୁମକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ସଂକ୍ରାନ୍ତାଵସ୍ଯ କୌନ୍ତେଯ ଯାତ୍ରାସ୍ଵଭ୍ଯୁଦଯେଷୁ ଚ କୁର୍ଵନ୍ବୃହସ୍ପତେଃ ପୂଜାଂ ସର୍ଵାନ୍କାମାନ୍ସମଶ୍ନୁତେ
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି ପୂଜା କଲେ, ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଭଗଵନ୍ ଭଵସଂସାରସାଗରୋତ୍ତାରକାରକ କିଂଚିଦ୍ଵ୍ରତଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗାରୋଗ୍ଯସୁଖପ୍ରଦମ୍
ହେ ଭଗବାନ୍, ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା, ମୋତେ କିଛି ଏମିତି ବ୍ରତ କହ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ସୌରଂ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମ୍ନା କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ ତଦ୍ଵତ୍ ଫଲାଢ୍ଯାଂ ପାପନାଶିନୀମ୍
ମୁଁ ସୂର୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମ କଥା କହିବି, ଯାହାକୁ କୁଶଳ ସପ୍ତମୀ ବୋଲାଯାଏ। ଏହି ସପ୍ତମୀ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ବହୁ ଫଳ ଦେଏ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଶର୍କରାସପ୍ତମୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ତଥା କମଲସପ୍ତମୀମ୍ ମନ୍ଦାରସପ୍ତମୀଂ ତଦ୍ଵଚ୍ ଛୁଭଦାଂ ଶୁଭସପ୍ତମୀମ୍
ଶର୍କରା ସପ୍ତମୀ, କମଳ ସପ୍ତମୀ, ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ ଏବଂ ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ — ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵାନନ୍ତଫଲାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସର୍ଵା ଦେଵର୍ଷିପୂଜିତାଃ ଵିଧାନମାସାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପବାସ ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହାର ବିଧିକ୍ରମ ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କୁହିବି।
ଯଦା ତୁ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ଦିନଂ ଭଵେତ୍ ସା ତୁ କଲ୍ଯାଣିନୀ ନାମ ଵିଜଯା ଚ ନିଗଦ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିନ ପଡ଼େ, ସେହି ଦିନକୁ କଳ୍ୟାଣିନୀ ବା ବିଜୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାତର୍ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ସ୍ନାନମସ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍ ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଃ ପଦ୍ମମ୍ ଅକ୍ଷତାଭିଃ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ସେ ଦିନ ସକାଳେ ଗାଈର ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଧଳା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଅକ୍ଷତ ଦାଣା ସହିତ ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଽଷ୍ଟଦଲଂ ମଧ୍ଯେ ତଦ୍ଵଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ଚ କର୍ଣିକାମ୍ ପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାଭିର୍ଦେଵେଶଂ ଵିନ୍ଯସେତ୍ସର୍ଵତଃ କ୍ରମାତ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଓ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଲାକାର କର୍ଣ୍ଣିକା ରଖି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵେଣ ତପନାଯେତି ମାର୍ତଣ୍ଡାଯେତି ଚାନଲେ ଯାମ୍ଯେ ଦିଵାକରାଯେତି ଵିଧାତ୍ର ଇତି ନୈରୃତେ
ପୂର୍ବ ଦଳରେ 'ତପନାୟ', ଆଗ୍ନେୟରେ 'ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ', ଦକ୍ଷିଣରେ 'ଦିବାକର', ନୈୃତ୍ୟରେ 'ବିଧାତୃ' ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପଶ୍ଚିମେ ଵରୁଣାଯେତି ଭାସ୍କରାଯେତି ଚାନିଲେ ସୌମ୍ଯେ ଵିକର୍ତନାଯେତି ରଵଯେ ଚାଷ୍ଟମେ ଦଲେ
ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ 'ବରୁଣ', ବାୟୁକୋଣରେ 'ଭାସ୍କର', ଉତ୍ତରରେ 'ବିକର୍ତନ', ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଦଳରେ 'ରବି' ନାମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦାଵନ୍ତେ ଚ ମଧ୍ଯେ ଚ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନେ ମନ୍ତ୍ରୈରେଭିଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ନମସ୍କାରାନ୍ତଦୀପିତୈଃ
ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସହିତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶେଷରେ ଦୀପ ଓ ପ୍ରଣାମ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରୈଃ ଫଲୈର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈର୍ ଧୂପମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଡେନ ଲଵଣେନ ଚ
ଧଳା ପୋଶାକ, ଫଳ, ଖାଦ୍ୟ, ଧୂପ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଅଲତାର ଉପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଗୁଡ଼ ଓ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵ୍ଯାହୃତିମନ୍ତ୍ରେଣ ଵିସୃଜେଦ୍ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାନ୍ ଶକ୍ତିତଃ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁଡକ୍ଷୀରଘୃତାଦିଭିଃ ତିଲପାତ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ତାପରେ ବ୍ୟାହୃତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେତେ ଶକ୍ତି, ତେତେ ଗୁଡ଼, ଦୁଧ, ଘିଅ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ତିଳ ଭରିତ ପାତ୍ର ଓ ସୁନା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ନିଯମକୃତ୍ସୁପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ କୃତସ୍ନାନଜପୋ ଵିପ୍ରୈଃ ସହୈଵ ଘୃତପାଯସମ୍
ଏଭଳି ନିୟମ ରଖି, ରାତିରେ ଶୋଇ, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକ ସହିତ ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଚାଉଳ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵେଦଵିଦୁଷେ ବିଡାଲଵ୍ରତଵର୍ଜିତେ ଘୃତପାତ୍ରଂ ସକନକଂ ସୋଦକୁମ୍ଭଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ଭୋଜନ ଶେଷରେ, ବିଡାଳ ବ୍ରତ ନ କରୁଥିବା ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଗହଣା ସହିତ ଘିଅ ଭରିତ ପାତ୍ର ଏବଂ ଜଳ ଭରିତ କୁମ୍ଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ପରମାତ୍ମା ଦିଵାକରଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସି ମାସି ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍
ଏଠାରେ ପରମାତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବିଧିରେ ପ୍ରତିମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେ ମାସି ଗା ଵୈ ଦଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯୋଦଶ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରସଂଯୁକ୍ତାଃ ସୁଵର୍ଣାସ୍ଯାଃ ପଯସ୍ଵିନୀଃ
ତାପରେ ତେରୋଟିଏ ମାସରେ, ତେରୋଟି ଗାଈ — ପୋଶାକ ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧା, ସୁନା ମୁହଁ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା — ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାମପି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଵା ଵିତ୍ତହୀନୋ ଵିମତ୍ସରଃ ନ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ କୁର୍ଵୀତ ଯତୋ ମୋହାତ୍ପତତ୍ଯଧଃ
ଯଦି ଧନ ନଥାଏ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିଲେ ଏକଟି ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିପାରିବେ। ଧନ ନେଇ କୌଶଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋହ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଅଧୋପତିତ ହୁଏ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତମିହ ଜାଯତେ
ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଅନନ୍ତ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଏ।
ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଦୈଵତପୂଜିତା ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନୀ ସଦା କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀ
କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ ସଦା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ଏବଂ ସଦା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଇମାମନନ୍ତଫଲଦାଂ ଯସ୍ତୁ କଲ୍ଯାଣସପ୍ତମୀମ୍ ଶୃଣୋତି ପଠତେ ଚେହ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟିନୀ କଳ୍ୟାଣ ସପ୍ତମୀ କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵିଶୋକସପ୍ତମୀଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମୁନିପୁଂଗଵ ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ନରଃ ଶୋକଂ ନ କଦାଚିଦିହାଶ୍ନୁତେ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଶୋକ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ପାଳନ କରିଲେ ଏହି ଜଗତରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିନଥାଏ।
ମାଘେ କୃଷ୍ଣତିଲୈଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଵୈ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ କୃତାହାରଃ କୃସରଯା ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍ ଉପଵାସଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନିଶି
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ୍ତ ମାଜି, ମୁଁଢି ଦାଲର ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହେବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତ ଉତ୍ଥାଯ କୃତସ୍ନାନଜପଃ ଶୁଚିଃ କୃତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନଂ ପଦ୍ମମ୍ ଅର୍କାଯେତି ଚ ପୂଜଯେତ୍ କରଵୀରେଣ ରକ୍ତେନ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗେନ ଚ
ତାପରେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୁନାର ପଦ୍ମ, ଲାଲ କରବୀର ଫୁଲ ଓ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ଯୁଗଳ ସହିତ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ' ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ଵିଶୋକଂ ଭୁଵନଂ ତ୍ଵଯୈଵାଦିତ୍ଯ ସର୍ଵଦା ତଥା ଵିଶୋକତା ମେ ଽସ୍ତୁ ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରତିଜନ୍ମ ଚ
ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ସଦା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ କର, ସେପରି ମୋର ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋର ତୁମେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରହୁ।