ଅଥ ଭୀତସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରୋ ଽପି ଦିତେଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୁପାଗମତ୍ ଵିହାଯ ଦେଵସଦନଂ ତଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷୁରଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଭୟଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଦେବମଣ୍ଡପ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ଦିତେଶ୍ଛିଦ୍ରାନ୍ତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ ଅଭଵତ୍ପାକଶାସନଃ ଵିନୀତୋ ଽଭଵଦ୍ ଅଵ୍ଯଗ୍ରଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଵଦନୋ ବହିଃ
ଦିତିଙ୍କ ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ବାହ୍ୟରେ ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ହେଇ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ।
ଅଜାନନ୍କିଲ ତତ୍କାର୍ଯମ୍ ଆତ୍ମନଃ ଶୁଭମାଚରନ୍ ତତୋ ଵର୍ଷଶତାନ୍ତେ ସା ନ୍ଯୂନେ ତୁ ଦିଵସୈସ୍ ତ୍ରିଭିଃ
ସେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ, ଭଲ କାମ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଶତବର୍ଷ ଶେଷରେ, ତିନି ଦିନ ବାକି ଥିଲା।
ମେନେ କୃତାର୍ଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵିସ୍ମିତମାନସା ଅକୃତ୍ଵା ପାଦଯୋଃ ଶୌଚଂ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମୁକ୍ତମୂର୍ଧଜା
ସେ ନିଜେ ସଫଳ ହେଲେ ବୋଲି ଭାବି, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ପା ଧୋଇନଥିବା, ଖୋଲା କେଶରେ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିଦ୍ରାଭରସମାକ୍ରାନ୍ତା ଦିଵାପରଶିରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ ତତସ୍ତଦନ୍ତରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତୁ ଶଚୀପତିଃ
ନିଦ୍ରାରେ ଭାରି ହୋଇ, ଦିନରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଇଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସୁଯୋଗ ମିଳି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵଜ୍ରେଣ ସପ୍ତଧା ଚକ୍ରେ ତଂ ଗର୍ଭଂ ତ୍ରିଦଶାଧିପଃ ତତଃ ସପ୍ତୈଵ ତେ ଜାତାଃ କୁମାରାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ
ତିନିଦଶମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କଲେ। ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାତିଜଣ କୁମାର ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରୁଦନ୍ତଃ ସପ୍ତ ତେ ବାଲା ନିଷିଦ୍ଧା ଗିରିଦାରିଣା ଭୂଯୋ ଽପି ରୁଦତଶ୍ଚୈତାନ୍ ଏକୈକଂ ସପ୍ତଧା ହରିଃ
ସେହି ସାତିଜଣ ଶିଶୁ ଅଶୁ ଝରାଉଥିଲେ, ପର୍ବତବାସୀ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିବାରୁ, ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ଚିଛେଦ ଵୃତ୍ରହନ୍ତା ଵୈ ପୁନସ୍ତଦୁଦରେ ସ୍ଥିତଃ ଏଵମେକୋନପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଭୂତ୍ଵା ତେ ରୁରୁଦୁର୍ଭୃଶମ୍
ଏପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଏକୋଣପଞ୍ଚାଶି ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନିଵାରଯାମାସ ମାଂ ରୋଦିଷ୍ଟ ପୁନଃ ପୁନଃ ତତଃ ସ ଚିନ୍ତଯାମାସ କିମେତଦିତି ଵୃତ୍ରହା
ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନେ କୁହିଲେ, “ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦନି।” ତାପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହା କଣ ଘଟୁଛି?”
ଧର୍ମସ୍ଯ କସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ ପୁନଃ ସଂଜୀଵିତାସ୍ତ୍ଵମୀ ଵିଦିତ୍ଵା ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ମଦନଦ୍ଵାଦଶୀଫଲମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, “କେଉଁ ଧର୍ମର ମହିମାରେ ଏମାନେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ?” ଧ୍ୟାନ ଯୋଗରେ ମଦନଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ବୁଝିପାରିଲେ।
ନୂନମ୍ ଏତତ୍ ପରିଣତମ୍ ଅଧୁନା କୃଷ୍ଣପୂଜନାତ୍ ଵଜ୍ରେଣାପି ହତାଃ ସନ୍ତୋ ନ ଵିନାଶମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯୁଃ
“ନିଶ୍ଚୟ ଏହା କୃଷ୍ଣ ପୂଜାର ଫଳରେ ଏବେ ଘଟିଛି; ବଜ୍ର ଆଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହାନ୍ତି।”
ଏକୋ ଽପ୍ଯନେକତାମାପ ଯସ୍ମାଦୁଦରଗୋ ଽପ୍ଯଲମ୍ ଅଵଧ୍ଯା ନୂନମେତେ ଵୈ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵା ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି
“ଏକ ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ହୋଇଯିବାରୁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଜୟ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଦେବତା ହେଉନ୍ତୁ।”
ଯସ୍ମାନ୍ମା ରୁଦତେତ୍ଯୁକ୍ତା ରୁଦନ୍ତୋ ଗର୍ଭସଂସ୍ଥିତାଃ ମରୁତୋ ନାମ ତେ ନାମ୍ନା ଭଵନ୍ତୁ ମଖଭାଗିନଃ
“ମୁଁ କହିଥିଲି, ‘କାନ୍ଦନି’, ତଥାପି ସେମାନେ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ କାନ୍ଦିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ‘ମରୁତ’ ନାମରେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଇବେ।”
ତତଃ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଦେଵେଶଃ କ୍ଷମସ୍ଵେତି ଦିତିଂ ପୁନଃ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ମଯୈତଦ୍ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦିତି ପୁଣି କହିଲେ, “ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର; ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସରି, ମୁଁ ଏହି ଅପରାଧ କରିଛି।”
କୃତ୍ଵା ମରୁଦ୍ଗଣଂ ଦେଵୈଃ ସମାନମମରାଧିପଃ ଦିତିଂ ଵିମାନମାରୋପ୍ଯ ସସୁତାମନଯଦ୍ଦିଵମ୍
ମରୁତମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ହେବା ପରେ, ଅମରମାନଙ୍କ ନାୟକ ଦିତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସହ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ।
ଯଜ୍ଞଭାଗଭୁଜୋ ଜାତା ମରୁତସ୍ତେ ତତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ନ ଜଗ୍ମୁରୈକ୍ଯମସୁରୈର୍ ଅତସ୍ତେ ସୁରଵଲ୍ଲଭାଃ
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମରୁତମାନେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଇଲେ; ସେମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହ ଏକତା କଲେନାହିଁ, ଏହିପରି ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ଆଦିସର୍ଗଶ୍ଚ ଯଃ ସୂତ କଥିତୋ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଯେ ଯେଷାମ୍ ଅଧିପାସ୍ ତାନ୍ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ହେ ସୂତ, ଆପଣ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଛନ୍ତି; ଏବେ ଆମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଶାସକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ।
ଯଦାଭିଷିକ୍ତଃ ସକଲାଧିରାଜ୍ଯେ ପୃଥୁର୍ଧରିତ୍ର୍ଯାମଧିପୋ ବଭୂଵ ତଦୌଷଧୀନାମଧିପଂ ଚକାର ଯଜ୍ଞଵ୍ରତାନାଂ ତପସାଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମ୍
ଯେବେ ପୃଥୁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ, ସେ ଭୂମିର ନାୟକ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଔଷଧି, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟାର ଅଧିପତି କଲେ।
ନକ୍ଷତ୍ରତାରାଦ୍ଵିଜଵୃକ୍ଷଗୁଲ୍ମଲତାଵିତାନସ୍ଯ ଚ ରୁକ୍ମଗର୍ଭଃ ଅପାମଧୀଶଂ ଵରୁଣଂ ଧନାନାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଭୁଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ଚ ତଦ୍ଵତ୍
ସେ ସୁର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃକ୍ଷ, ଝାଡ଼, ଲତା ଓ ତାଳପତ୍ରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ; ବରୁଣଙ୍କୁ ଜଳର ନାୟକ, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଧନ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ରଵୀଣାମଧିପଂ ଵସୂନାମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ଚ ଲୋକାଧିପତିଶ୍ଚକାର ପ୍ରଜାପତୀନାମଧିପଂ ଚ ଦକ୍ଷଂ ଚକାର ଶକ୍ରଂ ମରୁତାମଧୀଶମ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବସୁମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ନାୟକ କଲେ।
ଦୈତ୍ଯାଧିପାନାମଥ ଦାନଵାନାଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦମୀଶଂ ଚ ଯମଂ ପିତୄଣାମ୍ ପିଶାଚରକ୍ଷଃପଶୁଭୂତଯକ୍ଷଵେତାଲରାଜଂ ତ୍ଵ୍ ଅଥ ଶୂଲପାଣିମ୍
ପୁନି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନାୟକ, ଯମଙ୍କୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ପଶୁ, ଭୂତ, ଯକ୍ଷ ଓ ବେତାଳମାନଙ୍କ ରାଜା କଲେ।
ପ୍ରାଲେଯଶୈଲଂ ଚ ପତିଂ ଗିରୀଣାମ୍ ଈଶଂ ସମୁଦ୍ରଂ ସସରିନ୍ନଦାନାମ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରକିଂନରାଣାମ୍ ଈଶଂ ପୁନଶ୍ଚିତ୍ରରଥଂ ଚକାର
ସେ ପ୍ରାଲେୟ ପର୍ବତକୁ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସମୁଦ୍ରକୁ ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ନାୟକ ଏବଂ ପୁନି ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
ନାଗାଧିପଂ ଵାସୁକିମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯଂ ସର୍ପାଧିପଂ ତକ୍ଷକମାଦିଦେଶ ଦିଶାଂ ଗଜାନାମଧିପଂ ଚକାର ଗଜେନ୍ଦ୍ରମୈରାଵତନାମଧେଯମ୍
ସେ ଉଗ୍ରଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକିଙ୍କୁ ନାଗମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏବଂ ଏଇରାବତ ନାମକ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
ସୁପର୍ଣମୀଶଂ ପତତାମଥାଶ୍ଵରାଜାନମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସଂ ଚକାର ସିଂହଂ ମୃଗାଣାଂ ଵୃଷଭଂ ଗଵାଂ ଚ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ପୁନଃ ସର୍ଵଵନସ୍ପତୀନାମ୍
ସେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍କୁ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ରାଜା, ସିଂହକୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ରାଜା, ବୃଷଭକୁ ଗାଈମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଏବଂ ପୁନି ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
ପିତାମହଃ ପୂର୍ଵମଥାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ ଚୈତାନ୍ପୁନଃ ସର୍ଵଦିଶାଧିନାଥାନ୍ ପୂର୍ଵେଣ ଦିକ୍ପାଲମ୍ ଅଥାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ ନାମ୍ନା ସୁଧର୍ମାଣମ୍ ଅରାତିକେତୁମ୍
ପ୍ରଥମେ ପିତାମହ ଏହିମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଅଧିପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ । ପୁଣି ସେ, ଅରାତିକେତୁ ନାମକ ସୁଧର୍ମାଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ ।
ତତୋ ଽଧିପଂ ଦକ୍ଷିଣତଶ୍ଚକାର ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଶଙ୍ଖପଦାଭିଧାନମ୍ ସ କେତୁମନ୍ତଂ ଚ ଦିଗୀଶମୀଶଶ୍ ଚକାର ପଶ୍ଚାଦ୍ ଭୁଵନାଣ୍ଡଗର୍ଭଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାରୀ ଶଂଖପଦଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଧିପତି କଲେ । ପଛରେ, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ କେତୁମାନ୍ତଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ରକ୍ଷକ କଲେ ।
ହିରଣ୍ଯରୋମାଣମ୍ ଉଦଗ୍ଦିଗୀଶଂ ପ୍ରଜାପତିର୍ ଦେଵସୁତଂ ଚକାର ଅଦ୍ଯାପି କୁର୍ଵନ୍ତି ଦିଶାମ୍ ଅଧୀଶାଃ ଶତ୍ରୂନ୍ ଦହନ୍ତସ୍ତୁ ଭୁଵୋ ଽଭିରକ୍ଷାମ୍
ପ୍ରଜାପତି ଦେବସୁତ ହିରଣ୍ୟରୋମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଅଧିପତି କଲେ । ଏଠାରେ ଦିଗପାଳମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି ।
ଚତୁର୍ଭିର୍ ଏଭିଃ ପୃଥୁନାମଧେଯୋ ନୃପୋ ଽଭିଷିକ୍ତଃ ପ୍ରଥମଂ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଗତେ ଽନ୍ତରେ ଚାକ୍ଷୁଷନାମଧେଯେ ଵୈଵସ୍ଵତାଖ୍ଯେ ଚ ପୁନଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ପ୍ରଜାପତିଃ ସୋ ଽସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ବଭୂଵ ସୂର୍ଯାନ୍ଵଯଵଂଶଚିହ୍ନଃ
ଏହି ଚାରିଜଣ ସହିତ, ପୃଥୁ ନାମକ ରାଜା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଥମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ । ଚାକ୍ଷୁଷ ନାମକ ଯୁଗ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଓ ବୈବସ୍ବତ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ପ୍ରଜାପତି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତର ଅଧିପତି ହେଲେ ।
ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନୁଃ ପ୍ରାହ ପୁନରେଵ ଜନାର୍ଦନମ୍ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଚରିତଂ ବ୍ରୂହି ମନୂନାଂ ମଧୁସୂଦନ
ଏପରି ଶୁଣି, ମନୁ ପୁଣିଥରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ ମଧୁସୂଦନ, ପୂର୍ବତନ ମନୁମାନଙ୍କର କର୍ମକଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ ।'
ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମନୂନାଂ ଚରିତଂ ଚ ଯତ୍ ପ୍ରମାଣଂ ଚୈଵ କାଲସ୍ଯ ତାଂ ସୃଷ୍ଟିଂ ଚ ସମାସତଃ
ହେ ରାଜା, ମନୁମାନଙ୍କର ଯୁଗ, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ସମୟର ମାପ ଓ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ ।