ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଗୁରୁଣା ଚେଯମ୍ ଉଚ୍ଚାର୍ଯା ମନ୍ତ୍ରସଂତତିଃ ଦୀର୍ଘାଯୁରସ୍ତୁ ବାଲୋ ଽଯଂ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ସୁଖୀ
ଭୋଜନ ଶେଷରେ, ଗୁରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ: 'ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଓ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖୀ ରୁହୁ।'
ଯତ୍କିଂଚିଦସ୍ଯ ଦୁରିତଂ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵଡଵାନଲେ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରୋ ଵସୁଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶକ୍ରୋ ହୁତାଶନଃ
ଏହି ଶିଶୁଙ୍କ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ସେହି ସବୁ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଯାଉ; ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ସ୍କନ୍ଦ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି।
ରକ୍ଷନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ଦୁଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ଵରଦାଃ ସନ୍ତୁ ସର୍ଵଦା ଏଵମାଦୀନି ଵାକ୍ଯାନି ଵଦନ୍ତଂ ପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ସମୟରେ, 'ସମସ୍ତେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟମାନେଠାରୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ' ପରି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ।
ଶକ୍ତିତଃ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ଚରୁଂ ଚ ପୁତ୍ରସହିତା ପ୍ରଣମ୍ଯ ରଵିଶଂକରୌ
ଯେଉଁଠି ପାରିବେ, ଏକ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ପ୍ରଣାମ କରି ଦାନ ଦେଇବା ପରେ ତାହାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପୁଅ ସହିତ ମିଶି, ପକାଯାଇଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ସହ ରବି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ହୁତଶେଷଂ ତଦାଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଆଦିତ୍ଯାଯ ନମୋ ଽସ୍ତ୍ଵିତି ଇଦମେଵାଦ୍ଭୁତୋଦ୍ଵେଗଦୁଃସ୍ଵପ୍ନେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ତାପରେ ଯେଉଁ ନୈବେଦ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ତାହା ଖାଇବା ସମୟରେ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ପଦ୍ଧତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ହେବାବେଳେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
କର୍ତୁର୍ଜନ୍ମଦିନର୍କ୍ଷଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସମ୍ପୂଜଯେତ୍ସଦା ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଏତତ୍କୁର୍ଵନ୍ନ ସୀଦତି
କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ କିମ୍ବା ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଛାଡ଼ି, ସଦା ଏହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ କେବେ ବି ଅସଫଳ ହେବେ ନାହିଁ।
ସଦାନେନ ଵିଧାନେନ ଦୀର୍ଘାଯୁରଭଵନ୍ନରଃ ସଂଵତ୍ସରାଣାମଯୁତଂ ଶଶାସ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ଏହି ବିଧିକୁ ସଦା ଅନୁସରଣ କଲେ, ମଣିଷ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ କରିଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରମାଯୁଷ୍ଯଂ ସପ୍ତମୀସ୍ନପନଂ ରଵିଃ କଥଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ସପ୍ତମୀ ଦିନର ସ୍ନାନ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପବିତ୍ର ଓ ଆୟୁ ଦେଇଥାଏ। ଏହି କଥା କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ସପ୍ତମୀସ୍ନାନମୁତ୍ତମମ୍ ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନଂ ବାଲାନାଂ ପରମଂ ହିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାନ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି—ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରେ, ଓ ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ।
ଆରୋଗ୍ଯଂ ଭାସ୍କରାଦିଚ୍ଛେଦ୍ ଧନମିଚ୍ଛେଦ୍ଧୁତାଶନାତ୍ ଈଶ୍ଵରାଜ୍ଜ୍ଞାନମ୍ ଅନ୍ଵିଚ୍ଛେନ୍ ମୋକ୍ଷମ୍ ଇଚ୍ଛେଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ ପାଇଁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତନ୍ମହାପାତକନାଶନଂ ସ୍ଯାତ୍ ପରଂ ହିତଂ ବାଲଵିଵର୍ଧନଂ ଚ ଶୃଣୋତି ଯଶ୍ଚୈନମନନ୍ଯଚେତାସ୍ ତସ୍ଯାପି ସିଦ୍ଧିଂ ମୁନଯୋ ଵଦନ୍ତି
ଏହି ବିଧି ମହାପାପ ନାଶ କରେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛି, ଓ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣେ, ସେଉଁଠି ସଫଳତା ପାଏ ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ପୁରା ରଥଂତରେ କଲ୍ପେ ପରିପୃଷ୍ଟୋ ମହାତ୍ମନା ମନ୍ଦରସ୍ଥୋ ମହାଦେଵଃ ପିନାକୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଵଯମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ରଥଂତର କଳ୍ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ମହାଦେବଙ୍କୁ, ଯିଏ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଥିଲେ ଓ ପିନାକ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
କଥମାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତମମରେଶ୍ଵର ସ୍ଵଲ୍ପେନ ତପସା ଦେଵ ଭଵେନ୍ମୋକ୍ଷୋ ଽଥଵା ନୃଣାମ୍
ହେ ଅମରେଶ୍ୱର, କିପରି ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ମଣିଷ ଆରୋଗ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ?
କିମଜ୍ଞାତଂ ମହାଦେଵ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦଧୋକ୍ଷଜ ସ୍ଵଲ୍ପକେନାଥ ତପସା ମହତ୍ଫଲମିହୋଚ୍ଯତାମ୍
ହେ ମହାଦେବ, ତୁମ ପାଖରେ କଣ ଅଜ୍ଞାତ? ତୁମ ଦୟାରେ, ଏଠାରେ କହ, କିପରି ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟଃ ସ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକଭାଵନଃ ଉମାପତିରୁଵାଚେଦଂ ମନସଃ ପ୍ରୀତିକାରକମ୍
ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଉମାପତି ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମାଦ୍ରଥଂତରାତ୍କଲ୍ପାତ୍ ତ୍ରଯୋଵିଂଶାତ୍ ପୁନର୍ଯଦା ଵାରାହୋ ଭଵିତା କଲ୍ପସ୍ ତସ୍ଯ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଶୁଭେ
ଏହି ରଥଂତର କଳ୍ପ ପରେ, ଏକୋଇଶଟି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ବରାହ କଳ୍ପ ଆସିବ; ତାହାର ଶୁଭ ମନ୍ବନ୍ତରରେ—
ଵୈଵସ୍ଵତାଖ୍ଯେ ସଂଜାତେ ସପ୍ତମେ ସପ୍ତଲୋକକୃତ୍ ଦ୍ଵାପରାଖ୍ଯଂ ଯୁଗଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିମଂ ଜଗୁଃ
ସପ୍ତମ, ଯାହାକୁ ବୈବସ୍ବତ କୁହାଯାଏ, ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସପ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଠି ଡ୍ୱାପର ଯୁଗ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସ ମହାଦେଵୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ତ୍ରିଧା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଶେଷରେ, ସେଇ ମହାଦେବ ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ରୂପରେ ଅବତାର ନେବେ।
ଦ୍ଵୈପାଯନ ଋଷିସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ରୌହିଣେଯୋ ଽଥ କେଶଵଃ କଂସାଦିଦର୍ପମଥନଃ କେଶଵଃ କ୍ଲେଶନାଶନଃ
ତାପରେ, ଦ୍ୱୈପାୟନ ଋଷି, ରୋହିଣୀର ପୁଅ ରାମ ଓ କେଶବ—କେଶବ, କଂସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ନାଶ କରିଥିବା, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା।
ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ନାମ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଯା କୁଶସ୍ଥଲୀ ଦିଵ୍ଯାନୁଭାଵସଂଯୁକ୍ତାମ୍ ଅଧିଵାସାଯ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଃ ତ୍ଵଷ୍ଟା ମମାଜ୍ଞଯା ତଦ୍ଵତ୍ କରିଷ୍ଯତି ଜଗତ୍ପତେଃ
ଯେଉଁ ସହରକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୁଶସ୍ଥଳୀ କୁହାଯାଏ, ତାହା ଡ୍ୱାରାବତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ହେବ। ଟ୍ୱଷ୍ଟା, ମୋର ଆଦେଶରେ, ଏହିପରି ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରିବେ।
ତସ୍ଯାଂ କଦାଚିଦାସୀନଃ ସଭାଯାମମିତଦ୍ଯୁତିଃ ଭାର୍ଯାଭିର୍ଵୃଷ୍ଣିଭିଶ୍ଚୈଵ ଭୂଭୃଦ୍ଭିର୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସେ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ଏକଥର ସେଇ ସଭାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଓ ଦାନଶୀଳ ରାଜାମାନେ ସହ ବସିଥିଲେ।
କୁରୁଭିର୍ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଅଭିତଃ କୈଟଭାର୍ଦନଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତାସୁ ପୁରାଣୀଷୁ ଧର୍ମସମ୍ବନ୍ଧିନୀଷୁ ଚ
କୁରୁମାନେ, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିଲେ; କୈଟଭ ଘାତକ ତାଙ୍କୁ ପୁରୁଣା କଥା ଓ ଧର୍ମ ସଂପୃକ୍ତ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ।
କଥାନ୍ତେ ଭୀମସେନେନ ପରିପୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ରହସ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଭେଦକୃତ୍
କଥା ଶେଷରେ, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ଯାହା ଏବେ ତୁମେ ପଚାରିଛ।
ଭଵିତା ସ ତଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ କର୍ତା ଚୈଵ ଵୃକୋଦରଃ ପ୍ରଵର୍ତକୋ ଽସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୋ ମହାବଲଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସମୟରେ ସେ ଏହା କରିବେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବୃକୋଦର, ଯିଏ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ଏହି ଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରିବେ ଓ ସଫଳ କରିବେ।
ଯସ୍ଯ ତୀକ୍ଷ୍ଣୋ ଵୃକୋ ନାମ ଜଠରେ ହଵ୍ଯଵାହନଃ ମଯା ଦତ୍ତଃ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତେନ ଚାସୌ ଵୃକୋଦରଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ବୃକ ନାମକ ଓ ତାଙ୍କର ପେଟରେ ଅଗ୍ନିଦେବତା ଦେଇଥିଲି; ଏହିଥିରୁ ସେ ବୃକୋଦର ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ।
ମତିମାନ୍ମାନଶୀଲଶ୍ଚ ନାଗାଯୁତବଲୋ ମହାନ୍ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯଜରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କନ୍ଦର୍ପ ଇଵ ରୂପଵାନ୍
ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମର୍ଯ୍ୟାଦାଶୀଳ ଓ ନାଗମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତି ଥାଏ, ସେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ; ସେ ମହାନ, ଜରାହୀନ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଓ କାମଦେବ ପରି ସୁନ୍ଦର ହେବେ।
ଧାର୍ମିକସ୍ଯାପ୍ଯଶକ୍ତସ୍ଯ ତୀଵ୍ରାଗ୍ନିତ୍ଵାଦୁପୋଷଣେ ଇଦଂ ଵ୍ରତମଶେଷାଣାଂ ଵ୍ରତାନାମଧିକଂ ଯତଃ
ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ଯଦି ଶକ୍ତିହୀନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବ୍ରତର କଠିନତା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସମସ୍ତ ବ୍ରତରୁ ଉତ୍ତମ।
କଥଯିଷ୍ଯତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵାସୁଦେଵୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ ଅଶେଷଯଜ୍ଞଫଲଦମ୍ ଅଶେଷାଘଵିନାଶନମ୍
ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ବାସୁଦେବ ଏହି ବ୍ରତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଏ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଅଶେଷଦୁଷ୍ଟଶମନମ୍ ଅଶେଷସୁରପୂଜିତମ୍ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ମଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯାଣାଂ ପୁରାଣାନାଂ ପୁରାତନମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ମଙ୍ଗଳ, ଏବଂ ଆଗାମୀ ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା।
ଯଦ୍ଯଷ୍ଟମୀଚତୁର୍ଦଶ୍ଯୋର୍ ଦ୍ଵାଦଶୀଷ୍ଵଥ ଭାରତ ଅନ୍ଯେଷ୍ଵପି ଦିନର୍କ୍ଷେଷୁ ନ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵମ୍ ଉପୋଷିତୁମ୍
ହେ ଭାରତ, ଯଦି ତୁମେ ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଭ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିପାରୁନାହଁ।