ସୌରେଣ ତୀର୍ଥତୋଯେନ ପୂର୍ଣଂ ରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍ ସର୍ଵାନ୍ସର୍ଵୌଷଧୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯସମନ୍ଵିତାନ୍ ପଞ୍ଚରତ୍ନଫଲୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଵାସୋଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟଯେତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ପାଣି ଓ ମଣି ରଖି ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ମିଶାଇ, ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମଣି, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପରେ ଘେରିବା ଉଚିତ।
ଗଜାଶ୍ଵରଥ୍ଯାଵଲ୍ମୀକାତ୍ ସଂଗମାଦ୍ଧ୍ରଦଗୋକୁଲାତ୍ ସଂଶୁଦ୍ଧାଂ ମୃଦମାନୀଯ ସର୍ଵେଷ୍ଵେଵ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପିଲାମାଟି, ସଙ୍ଗମ, ପୋଖରି ଓ ଗାଈ ଖଟାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ମାଟି ଆଣି ସମସ୍ତ କୁମ୍ଭରେ ରଖିବା ଦରକାର।
ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ଚ କୁମ୍ଭେଷୁ ରତ୍ନଗର୍ଭେଷୁ ମଧ୍ଯମମ୍ ଗୃହୀତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତତ୍ର ସୌରାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନୁଦୀରଯେତ୍
ଚାରିଟି ମଣି ଭରା କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟସ୍ଥ କୁମ୍ଭ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନାରୀଭିଃ ସପ୍ତସଂଖ୍ଯାଭିର୍ ଅଵ୍ଯଙ୍ଗାଙ୍ଗୀଭିରତ୍ର ଚ ପୂଜିତାଭିର୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ମାଲ୍ଯଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷଣୈଃ ସଵିପ୍ରାଭିଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମୃତଵତ୍ସାଭିଷେଚନମ୍
ସାତ ଜଣ ଦେହରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ଜନାନୀ, ତାଙ୍କୁ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହଣା ଦ୍ୱାରା ଯଥାଶକ୍ତି ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଶିଶୁଙ୍କୁ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର।
ଦୀର୍ଘାଯୁରସ୍ତୁ ବାଲୋ ଽଯଂ ଜୀଵତ୍ପୁତ୍ରା ଚ ଭାମିନୀ ଆଦିତ୍ଯଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସାର୍ଧଂ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲୈଃ
ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଏବଂ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟୀ ଜନନୀ ଜୀବନ୍ତ ସନ୍ତାନ ପାଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସହ ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା
ସଶକ୍ରା ଲୋକପାଲା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ ତେ ତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ଦେଵୌଘାଃ ସଦା ପାନ୍ତୁ କୁମାରକମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଲୋକପାଳମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସଦା ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ମିତ୍ରଃ ଶନିର୍ଵା ହୁତଭୁଗ୍ ଯେ ଚ ବାଲଗ୍ରହାଃ କ୍ଵଚିତ୍ ପୀଡାଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ବାଲସ୍ଯ ମା ମାତୁର୍ଜନକସ୍ଯ ଵୈ
ମିତ୍ର, ଶନି, ଅଗ୍ନି ଓ ଯେଉଁ ଗ୍ରହମାନେ ଶିଶୁଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁଠି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିଶୁ, ତାଙ୍କ ମାଆ ବା ବାପାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରା କୁମାରପତିସଂଯୁତା ସପ୍ତକଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ତ୍ରୀଣାମଥ ଗୁରୁଂ ପୁନଃ
ପରେ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ କୁମାର ପାଳକ ସହିତ ସାତଜଣୀ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପୁଣି ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
କାଞ୍ଚନୀଂ ଚ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ ତାମ୍ରପାତ୍ରୋପରିସ୍ଥିତାମ୍ ପ୍ରତିମାଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଗୁରଵେ ଵିନିଵେଦଯେତ୍
ତାପରେ, ଏକ ସୁନାର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖି, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରକାଞ୍ଚନରତ୍ନୌଘୈର୍ ଭକ୍ଷ୍ଯୈଃ ସଘୃତପାଯସୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଵିଵର୍ଜିତଃ
ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ମଣିର ଢେର, ଘୃତ ଓ ଖିର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦାନ କରିବାବେଳେ କଞ୍ଜୁସି ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଗୁରୁଣା ଚେଯମ୍ ଉଚ୍ଚାର୍ଯା ମନ୍ତ୍ରସଂତତିଃ ଦୀର୍ଘାଯୁରସ୍ତୁ ବାଲୋ ଽଯଂ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ସୁଖୀ
ଭୋଜନ ଶେଷରେ, ଗୁରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ: 'ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଓ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖୀ ରୁହୁ।'
ଯତ୍କିଂଚିଦସ୍ଯ ଦୁରିତଂ ତତ୍କ୍ଷିପ୍ତଂ ଵଡଵାନଲେ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରୋ ଵସୁଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶକ୍ରୋ ହୁତାଶନଃ
ଏହି ଶିଶୁଙ୍କ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ସେହି ସବୁ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଯାଉ; ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ସ୍କନ୍ଦ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି।
ରକ୍ଷନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ଦୁଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ଵରଦାଃ ସନ୍ତୁ ସର୍ଵଦା ଏଵମାଦୀନି ଵାକ୍ଯାନି ଵଦନ୍ତଂ ପୂଜଯେଦ୍ଗୁରୁମ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ସମୟରେ, 'ସମସ୍ତେ ଦୟା କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟମାନେଠାରୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ' ପରି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ।
ଶକ୍ତିତଃ କପିଲାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ଚରୁଂ ଚ ପୁତ୍ରସହିତା ପ୍ରଣମ୍ଯ ରଵିଶଂକରୌ
ଯେଉଁଠି ପାରିବେ, ଏକ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ପ୍ରଣାମ କରି ଦାନ ଦେଇବା ପରେ ତାହାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପୁଅ ସହିତ ମିଶି, ପକାଯାଇଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ସହ ରବି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
ହୁତଶେଷଂ ତଦାଶ୍ନୀଯାଦ୍ ଆଦିତ୍ଯାଯ ନମୋ ଽସ୍ତ୍ଵିତି ଇଦମେଵାଦ୍ଭୁତୋଦ୍ଵେଗଦୁଃସ୍ଵପ୍ନେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ତାପରେ ଯେଉଁ ନୈବେଦ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ତାହା ଖାଇବା ସମୟରେ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ପଦ୍ଧତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ହେବାବେଳେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
କର୍ତୁର୍ଜନ୍ମଦିନର୍କ୍ଷଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସମ୍ପୂଜଯେତ୍ସଦା ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଶୁକ୍ଲସପ୍ତମ୍ଯାମ୍ ଏତତ୍କୁର୍ଵନ୍ନ ସୀଦତି
କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ କିମ୍ବା ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଛାଡ଼ି, ସଦା ଏହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ କେବେ ବି ଅସଫଳ ହେବେ ନାହିଁ।
ସଦାନେନ ଵିଧାନେନ ଦୀର୍ଘାଯୁରଭଵନ୍ନରଃ ସଂଵତ୍ସରାଣାମଯୁତଂ ଶଶାସ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ଏହି ବିଧିକୁ ସଦା ଅନୁସରଣ କଲେ, ମଣିଷ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ କରିଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରମାଯୁଷ୍ଯଂ ସପ୍ତମୀସ୍ନପନଂ ରଵିଃ କଥଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ସପ୍ତମୀ ଦିନର ସ୍ନାନ ପୁଣ୍ୟମୟ, ପବିତ୍ର ଓ ଆୟୁ ଦେଇଥାଏ। ଏହି କଥା କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ସପ୍ତମୀସ୍ନାନମୁତ୍ତମମ୍ ସର୍ଵଦୁଷ୍ଟୋପଶମନଂ ବାଲାନାଂ ପରମଂ ହିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାନ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି—ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରେ, ଓ ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ।
ଆରୋଗ୍ଯଂ ଭାସ୍କରାଦିଚ୍ଛେଦ୍ ଧନମିଚ୍ଛେଦ୍ଧୁତାଶନାତ୍ ଈଶ୍ଵରାଜ୍ଜ୍ଞାନମ୍ ଅନ୍ଵିଚ୍ଛେନ୍ ମୋକ୍ଷମ୍ ଇଚ୍ଛେଜ୍ଜନାର୍ଦନାତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ ପାଇଁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତନ୍ମହାପାତକନାଶନଂ ସ୍ଯାତ୍ ପରଂ ହିତଂ ବାଲଵିଵର୍ଧନଂ ଚ ଶୃଣୋତି ଯଶ୍ଚୈନମନନ୍ଯଚେତାସ୍ ତସ୍ଯାପି ସିଦ୍ଧିଂ ମୁନଯୋ ଵଦନ୍ତି
ଏହି ବିଧି ମହାପାପ ନାଶ କରେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛି, ଓ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣେ, ସେଉଁଠି ସଫଳତା ପାଏ ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ପୁରା ରଥଂତରେ କଲ୍ପେ ପରିପୃଷ୍ଟୋ ମହାତ୍ମନା ମନ୍ଦରସ୍ଥୋ ମହାଦେଵଃ ପିନାକୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଵଯମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ରଥଂତର କଳ୍ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ମହାଦେବଙ୍କୁ, ଯିଏ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଥିଲେ ଓ ପିନାକ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
କଥମାରୋଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତମମରେଶ୍ଵର ସ୍ଵଲ୍ପେନ ତପସା ଦେଵ ଭଵେନ୍ମୋକ୍ଷୋ ଽଥଵା ନୃଣାମ୍
ହେ ଅମରେଶ୍ୱର, କିପରି ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ମଣିଷ ଆରୋଗ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ?
କିମଜ୍ଞାତଂ ମହାଦେଵ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦଧୋକ୍ଷଜ ସ୍ଵଲ୍ପକେନାଥ ତପସା ମହତ୍ଫଲମିହୋଚ୍ଯତାମ୍
ହେ ମହାଦେବ, ତୁମ ପାଖରେ କଣ ଅଜ୍ଞାତ? ତୁମ ଦୟାରେ, ଏଠାରେ କହ, କିପରି ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟଃ ସ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକଭାଵନଃ ଉମାପତିରୁଵାଚେଦଂ ମନସଃ ପ୍ରୀତିକାରକମ୍
ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଉମାପତି ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମାଦ୍ରଥଂତରାତ୍କଲ୍ପାତ୍ ତ୍ରଯୋଵିଂଶାତ୍ ପୁନର୍ଯଦା ଵାରାହୋ ଭଵିତା କଲ୍ପସ୍ ତସ୍ଯ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଶୁଭେ
ଏହି ରଥଂତର କଳ୍ପ ପରେ, ଏକୋଇଶଟି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ବରାହ କଳ୍ପ ଆସିବ; ତାହାର ଶୁଭ ମନ୍ବନ୍ତରରେ—
ଵୈଵସ୍ଵତାଖ୍ଯେ ସଂଜାତେ ସପ୍ତମେ ସପ୍ତଲୋକକୃତ୍ ଦ୍ଵାପରାଖ୍ଯଂ ଯୁଗଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିମଂ ଜଗୁଃ
ସପ୍ତମ, ଯାହାକୁ ବୈବସ୍ବତ କୁହାଯାଏ, ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସପ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଠି ଡ୍ୱାପର ଯୁଗ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସ ମହାଦେଵୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ତ୍ରିଧା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଶେଷରେ, ସେଇ ମହାଦେବ ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ରୂପରେ ଅବତାର ନେବେ।
ଦ୍ଵୈପାଯନ ଋଷିସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ରୌହିଣେଯୋ ଽଥ କେଶଵଃ କଂସାଦିଦର୍ପମଥନଃ କେଶଵଃ କ୍ଲେଶନାଶନଃ
ତାପରେ, ଦ୍ୱୈପାୟନ ଋଷି, ରୋହିଣୀର ପୁଅ ରାମ ଓ କେଶବ—କେଶବ, କଂସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ନାଶ କରିଥିବା, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା।
ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ନାମ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଯା କୁଶସ୍ଥଲୀ ଦିଵ୍ଯାନୁଭାଵସଂଯୁକ୍ତାମ୍ ଅଧିଵାସାଯ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଃ ତ୍ଵଷ୍ଟା ମମାଜ୍ଞଯା ତଦ୍ଵତ୍ କରିଷ୍ଯତି ଜଗତ୍ପତେଃ
ଯେଉଁ ସହରକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୁଶସ୍ଥଳୀ କୁହାଯାଏ, ତାହା ଡ୍ୱାରାବତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ହେବ। ଟ୍ୱଷ୍ଟା, ମୋର ଆଦେଶରେ, ଏହିପରି ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରିବେ।