ଵିଲିଖେନ୍ନ ନଖୈର୍ଭୂମିଂ ନାଙ୍ଗାରେଣ ନ ଭସ୍ମନା ନ ଶଯାଲୁଃ ସଦା ତିଷ୍ଠେଦ୍ ଵ୍ଯାଯାମଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ନଖରେ କିମ୍ବା କୋଇଳା, ରାଖ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଖୋଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ଶୋଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ତୁଷାଙ୍ଗାରଭସ୍ମାସ୍ଥିକପାଲେଷୁ ସମାଵିଶେତ୍ ଵର୍ଜଯେତ୍କଲହଂ ଲୋକୈର୍ ଗାତ୍ରଭଙ୍ଗଂ ତଥୈଵ ଚ
ଧାନଚାଉଳ, କୋଇଳା, ରାଖ, ହାଡ଼, କୁମ୍ଭି ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଲୋକମାନେ ସହିତ ବିବାଦ କିମ୍ବା ଦେହର କ୍ଷତି ହେବା ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ନ ମୁକ୍ତକେଶା ତିଷ୍ଠେତ ନାଶୁଚିଃ ସ୍ଯାତ୍କଦାଚନ ନ ଶଯୀତୋତ୍ତରଶିରା ନ ଚାପରଶିରାଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଖୋଲା କେଶରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଣ୍ଡ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ କରି ଶୋଇବା କେବେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଵସ୍ତ୍ରହୀନା ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ନ ଚାର୍ଦ୍ରଚରଣା ସତୀ ନାମଙ୍ଗଲ୍ଯାଂ ଵଦେଦ୍ଵାଚଂ ନ ଚ ହାସ୍ଯାଧିକା ଭଵେତ୍
ବସ୍ତ୍ର ବିନା ରହିବା, ଚିନ୍ତିତ ହେବା, କିମ୍ବା ଭିଜା ପା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅମଙ୍ଗଳ କଥା କହିବା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ହସିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ନିତ୍ଯଂ ମାଙ୍ଗଲ୍ଯତତ୍ପରା ସର୍ଵୌଷଧୀଭିଃ କୋଷ୍ଣେନ ଵାରିଣା ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ସେ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ମଙ୍ଗଳ କାମନାରେ ଲାଗି ରହିବା ଓ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶା ଗରମ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କୃତରକ୍ଷା ସୁଭୂଷା ଚ ଵାସ୍ତୁପୂଜନତତ୍ପରା ତିଷ୍ଠେତ୍ପ୍ରସନ୍ନଵଦନା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯହିତେ ରତା
ସେ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ଭଲ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଘର ପୂଜାରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍। ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଦଢ଼ି ରହି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଭଲରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଶୀଲା ତୃତୀଯାଯାଂ ପାର୍ଵଣ୍ଯଂ ନକ୍ତମାଚରେତ୍ ଇତିଵୃତ୍ତା ଭଵେନ୍ନାରୀ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ଗର୍ଭିଣୀ
ତୃତୀୟ ଦିନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଆଚରଣ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯା ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରଃ ଶୀଲାଯୁର୍ଵୃଦ୍ଧିସଂଯୁତଃ ଅନ୍ଯଥା ଗର୍ଭପତନମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ଆଚରଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ପୁଅ ନୀତିବାନ୍, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ ହେବେ। ନହେଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଗର୍ଭପାତ ହେବ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମନଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଗର୍ଭେ ଽସ୍ମିନ୍ଯତ୍ନମାଚର ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ତେ ଗମିଷ୍ଯାମି ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତଯା ପୁନଃ
ଏହି ପ୍ରକାର ଆଚରଣରେ ଗର୍ଭକାଳରେ ଯତ୍ନ କର; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ ଯାଉଛି, ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କୁହାଯାଇଲା।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ତତଃ ସା କଶ୍ଯପୋକ୍ତେନ ଵିଧିନା ସମତିଷ୍ଠତ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, କଶ୍ୟପଙ୍କ କହିଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କଲେ।
ଅଥ ଭୀତସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରୋ ଽପି ଦିତେଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୁପାଗମତ୍ ଵିହାଯ ଦେଵସଦନଂ ତଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷୁରଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଭୟଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଦେବମଣ୍ଡପ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ଦିତେଶ୍ଛିଦ୍ରାନ୍ତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ ଅଭଵତ୍ପାକଶାସନଃ ଵିନୀତୋ ଽଭଵଦ୍ ଅଵ୍ଯଗ୍ରଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଵଦନୋ ବହିଃ
ଦିତିଙ୍କ ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ବାହ୍ୟରେ ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ହେଇ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ।
ଅଜାନନ୍କିଲ ତତ୍କାର୍ଯମ୍ ଆତ୍ମନଃ ଶୁଭମାଚରନ୍ ତତୋ ଵର୍ଷଶତାନ୍ତେ ସା ନ୍ଯୂନେ ତୁ ଦିଵସୈସ୍ ତ୍ରିଭିଃ
ସେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ, ଭଲ କାମ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଶତବର୍ଷ ଶେଷରେ, ତିନି ଦିନ ବାକି ଥିଲା।
ମେନେ କୃତାର୍ଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵିସ୍ମିତମାନସା ଅକୃତ୍ଵା ପାଦଯୋଃ ଶୌଚଂ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମୁକ୍ତମୂର୍ଧଜା
ସେ ନିଜେ ସଫଳ ହେଲେ ବୋଲି ଭାବି, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ପା ଧୋଇନଥିବା, ଖୋଲା କେଶରେ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିଦ୍ରାଭରସମାକ୍ରାନ୍ତା ଦିଵାପରଶିରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ ତତସ୍ତଦନ୍ତରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତୁ ଶଚୀପତିଃ
ନିଦ୍ରାରେ ଭାରି ହୋଇ, ଦିନରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଇଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସୁଯୋଗ ମିଳି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵଜ୍ରେଣ ସପ୍ତଧା ଚକ୍ରେ ତଂ ଗର୍ଭଂ ତ୍ରିଦଶାଧିପଃ ତତଃ ସପ୍ତୈଵ ତେ ଜାତାଃ କୁମାରାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ
ତିନିଦଶମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କଲେ। ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାତିଜଣ କୁମାର ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରୁଦନ୍ତଃ ସପ୍ତ ତେ ବାଲା ନିଷିଦ୍ଧା ଗିରିଦାରିଣା ଭୂଯୋ ଽପି ରୁଦତଶ୍ଚୈତାନ୍ ଏକୈକଂ ସପ୍ତଧା ହରିଃ
ସେହି ସାତିଜଣ ଶିଶୁ ଅଶୁ ଝରାଉଥିଲେ, ପର୍ବତବାସୀ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିବାରୁ, ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ଚିଛେଦ ଵୃତ୍ରହନ୍ତା ଵୈ ପୁନସ୍ତଦୁଦରେ ସ୍ଥିତଃ ଏଵମେକୋନପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଭୂତ୍ଵା ତେ ରୁରୁଦୁର୍ଭୃଶମ୍
ଏପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଏକୋଣପଞ୍ଚାଶି ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନିଵାରଯାମାସ ମାଂ ରୋଦିଷ୍ଟ ପୁନଃ ପୁନଃ ତତଃ ସ ଚିନ୍ତଯାମାସ କିମେତଦିତି ଵୃତ୍ରହା
ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନେ କୁହିଲେ, “ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦନି।” ତାପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହା କଣ ଘଟୁଛି?”
ଧର୍ମସ୍ଯ କସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ ପୁନଃ ସଂଜୀଵିତାସ୍ତ୍ଵମୀ ଵିଦିତ୍ଵା ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ମଦନଦ୍ଵାଦଶୀଫଲମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, “କେଉଁ ଧର୍ମର ମହିମାରେ ଏମାନେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ?” ଧ୍ୟାନ ଯୋଗରେ ମଦନଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ବୁଝିପାରିଲେ।
ନୂନମ୍ ଏତତ୍ ପରିଣତମ୍ ଅଧୁନା କୃଷ୍ଣପୂଜନାତ୍ ଵଜ୍ରେଣାପି ହତାଃ ସନ୍ତୋ ନ ଵିନାଶମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯୁଃ
“ନିଶ୍ଚୟ ଏହା କୃଷ୍ଣ ପୂଜାର ଫଳରେ ଏବେ ଘଟିଛି; ବଜ୍ର ଆଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହାନ୍ତି।”
ଏକୋ ଽପ୍ଯନେକତାମାପ ଯସ୍ମାଦୁଦରଗୋ ଽପ୍ଯଲମ୍ ଅଵଧ୍ଯା ନୂନମେତେ ଵୈ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵା ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି
“ଏକ ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ହୋଇଯିବାରୁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଜୟ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଦେବତା ହେଉନ୍ତୁ।”
ଯସ୍ମାନ୍ମା ରୁଦତେତ୍ଯୁକ୍ତା ରୁଦନ୍ତୋ ଗର୍ଭସଂସ୍ଥିତାଃ ମରୁତୋ ନାମ ତେ ନାମ୍ନା ଭଵନ୍ତୁ ମଖଭାଗିନଃ
“ମୁଁ କହିଥିଲି, ‘କାନ୍ଦନି’, ତଥାପି ସେମାନେ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ କାନ୍ଦିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ‘ମରୁତ’ ନାମରେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଇବେ।”
ତତଃ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଦେଵେଶଃ କ୍ଷମସ୍ଵେତି ଦିତିଂ ପୁନଃ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ମଯୈତଦ୍ ଦୁଷ୍କୃତଂ କୃତମ୍
ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦିତି ପୁଣି କହିଲେ, “ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର; ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସରି, ମୁଁ ଏହି ଅପରାଧ କରିଛି।”
କୃତ୍ଵା ମରୁଦ୍ଗଣଂ ଦେଵୈଃ ସମାନମମରାଧିପଃ ଦିତିଂ ଵିମାନମାରୋପ୍ଯ ସସୁତାମନଯଦ୍ଦିଵମ୍
ମରୁତମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ହେବା ପରେ, ଅମରମାନଙ୍କ ନାୟକ ଦିତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସହ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ।
ଯଜ୍ଞଭାଗଭୁଜୋ ଜାତା ମରୁତସ୍ତେ ତତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ନ ଜଗ୍ମୁରୈକ୍ଯମସୁରୈର୍ ଅତସ୍ତେ ସୁରଵଲ୍ଲଭାଃ
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମରୁତମାନେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଇଲେ; ସେମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହ ଏକତା କଲେନାହିଁ, ଏହିପରି ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ଆଦିସର୍ଗଶ୍ଚ ଯଃ ସୂତ କଥିତୋ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଯେ ଯେଷାମ୍ ଅଧିପାସ୍ ତାନ୍ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ହେ ସୂତ, ଆପଣ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଛନ୍ତି; ଏବେ ଆମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକର ଶାସକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ।
ଯଦାଭିଷିକ୍ତଃ ସକଲାଧିରାଜ୍ଯେ ପୃଥୁର୍ଧରିତ୍ର୍ଯାମଧିପୋ ବଭୂଵ ତଦୌଷଧୀନାମଧିପଂ ଚକାର ଯଜ୍ଞଵ୍ରତାନାଂ ତପସାଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମ୍
ଯେବେ ପୃଥୁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ, ସେ ଭୂମିର ନାୟକ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଔଷଧି, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟାର ଅଧିପତି କଲେ।
ନକ୍ଷତ୍ରତାରାଦ୍ଵିଜଵୃକ୍ଷଗୁଲ୍ମଲତାଵିତାନସ୍ଯ ଚ ରୁକ୍ମଗର୍ଭଃ ଅପାମଧୀଶଂ ଵରୁଣଂ ଧନାନାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଭୁଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ଚ ତଦ୍ଵତ୍
ସେ ସୁର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃକ୍ଷ, ଝାଡ଼, ଲତା ଓ ତାଳପତ୍ରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ; ବରୁଣଙ୍କୁ ଜଳର ନାୟକ, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଧନ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ରଵୀଣାମଧିପଂ ଵସୂନାମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ଚ ଲୋକାଧିପତିଶ୍ଚକାର ପ୍ରଜାପତୀନାମଧିପଂ ଚ ଦକ୍ଷଂ ଚକାର ଶକ୍ରଂ ମରୁତାମଧୀଶମ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବସୁମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ନାୟକ କଲେ।