ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ସାରସ୍ଵତଂ ଵ୍ରତମ୍ ଵିଦ୍ଯାଵାନର୍ଥସଂଯୁକ୍ତୋ ରକ୍ତକଣ୍ଠଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯେଉଁଠି ଏହି ବିଧିରେ ସାରସ୍ବତ ବ୍ରତ କରାଯାଏ, ସେଠି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ଧନୀ ଓ ରକ୍ତ କଣ୍ଠ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ ନାରୀ ଵା କୁରୁତେ ଯା ତୁ ସାପି ତତ୍ଫଲଗାମିନୀ
ସରସ୍ବତୀଙ୍କର କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ; ଏହି ବ୍ରତ କରୁଥିବା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଵସେଦ୍ ରାଜନ୍ ଯାଵତ୍ କଲ୍ପାଯୁତତ୍ରଯମ୍
ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ତିନି ଦଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରାଯାଏ।
ସାରସ୍ଵତଂ ଵ୍ରତଂ ଯସ୍ତୁ ଶୃଣୁଯାଦପି ଯଃ ପଠେତ୍ ଵିଦ୍ଯାଧରପୁରେ ସୋ ଽପି ଵସେତ୍କଲ୍ପାଯୁତତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ସାରସ୍ବତ ବ୍ରତ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତିନି ଦଶ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ସହରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଯତ୍ସ୍ନାନମଭିଧୀଯତେ ତଦହଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦ୍ରଵ୍ଯମନ୍ତ୍ରଵିଧାନଵିତ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଯେଉଁ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ସେଥିରେ କ'ଣ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧାନ ଦରକାର, ମୁଁ ସେଥିରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଯସ୍ଯ ରାଶିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭଵେଦ୍ଗ୍ରହଣସମ୍ପ୍ଲଵଃ ତସ୍ଯ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନ୍ତ୍ରୌଷଧଵିଧାନତଃ
ଯାହାଙ୍କ ରାଶିରେ ଗ୍ରହଣ ଲାଗିଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ସହିତ କିପରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚତୁରୋ ଵିପ୍ରାଞ୍ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଇ, ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧଳା ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂର୍ଵମେଵୋପରାଗସ୍ଯ ସମାସାଦ୍ଯୌଷଧାଦିକମ୍ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ ଚତୁରଃ କୁମ୍ଭାନ୍ ଅଵ୍ରଣାନ୍ସାଗରାନିତି
ଗ୍ରହଣ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ, ଔଷଧ ଓ ଚାରିଟି ଅଦ୍ୱିତୀୟ କଳଶ ଏବଂ ସାଗର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଗଜାଶ୍ଵରଥ୍ଯାଵଲ୍ମୀକସଂଗମାଦ୍ଧ୍ରଦଗୋକୁଲାତ୍ ରାଜଦ୍ଵାରପ୍ରଦେଶାଚ୍ଚ ମୃଦମାନୀଯ ଚାକ୍ଷିପେତ୍
ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଚାଲିଥିବା ରାସ୍ତାର ସଂଯୋଗସ୍ଥଳ, ପିଲାମାଟି ଗୁହା, ପୋଖରୀ, ଗାଈ ଥିବା ଥଳ, ଓ ରାଜଦ୍ୱାର ନିକଟରୁ ମାଟି ଆଣି, ଏହାକୁ ଛିଟାଇବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ଚ କୁମ୍ଭେଷୁ ଶୁଦ୍ଧମୁକ୍ତାଫଲାନି ଚ ରୋଚନାଂ ପଦ୍ମଶଙ୍ଖୌ ଚ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍
ମଟକାରେ ଶୁଧ୍ଧ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ମୁକ୍ତା, ରୋଚନା, ପଦ୍ମ ଓ ଶଂଖ, ସହିତ ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଫଟିକଂ ଚନ୍ଦନଂ ଶ୍ଵେତଂ ତୀର୍ଥଵାରି ସସର୍ଷପମ୍ ରାଜଦନ୍ତଂ ସକୁମୁଦଂ ତଥୈଵୋଶୀରଗୁଗ୍ଗୁଲମ୍ ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ଯ କୁମ୍ଭେଷ୍ଵାଵାହଯେତ୍ସୁରାନ୍
ସ୍ଫଟିକ, ଧଳା ଚନ୍ଦନ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପାଣି ସହିତ ସୋରିଷ, ରାଜଦନ୍ତ ସହ କୁମୁଦ ଓ ଉଶୀର ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଏହି ସବୁକୁ ମଟକାରେ ରଖି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵେ ସମୁଦ୍ରାଃ ସରିତସ୍ ତୀର୍ଥାନି ଜଲଦା ନଦାଃ ଆଯାନ୍ତୁ ଯଜମାନସ୍ଯ ଦୁରିତକ୍ଷଯକାରକାଃ
ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ମେଘ ଓ ଝରଣାମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ପାପ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।
ଯୋ ଽସୌ ଵଜ୍ରଧରୋ ଦେଵ ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଭୁର୍ମତଃ ସହସ୍ରନଯନଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରୋ ଗ୍ରହପୀଡାଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ସେ ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ମୁଖଂ ଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସପ୍ତାର୍ଚିରମିତଦ୍ଯୁତିଃ ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗସମ୍ଭୂତାମ୍ ଅଗ୍ନିଃ ପୀଡାଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୁହଁ, ସାତଟି ଅଗ୍ନିଶିଖାର ଅପୂର୍ବ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସେ ଅଗ୍ନି ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରୁ ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ଯଃ କର୍ମସାକ୍ଷୀ ଭୂତାନାଂ ଧର୍ମୋ ମହିଷଵାହନଃ ଯମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗୋତ୍ଥାଂ ମମ ପୀଡାଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ, ମହିଷ ଚଢ଼ିଥିବା ଧର୍ମରାଜ ଯମ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ମୋର ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ରକ୍ଷୋଗଣାଧିପଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଲଯାନଲସଂନିଭଃ ଖଡ୍ଗଵ୍ଯଗ୍ରୋ ଽତିଭୀମଶ୍ଚ ରକ୍ଷଃପୀଡାଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ପ୍ରଳୟ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ, ତଳୱାର ଧାରଣ କରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ସେ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ନାଗପାଶଧରୋ ଦେଵଃ ସାକ୍ଷାନ୍ମକରଵାହନଃ ସ ଜଲାଧିପତିଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହପୀଡାଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ନାଗପାଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମକର ଉପରେ ବସନ୍ତି, ଓ ଜଳର ମାଲିକ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରାଣରୂପେଣ ଯୋ ଲୋକାନ୍ ପାତି କୃଷ୍ଣମୃଗପ୍ରିଯଃ ଵାଯୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗୋତ୍ଥାଂ ପୀଡାମତ୍ର ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ପ୍ରାଣ ରୂପେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ସେ ବାୟୁ ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରୁ ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ଯୋ ଽସୌ ନିଧିପତିର୍ଦେଵଃ ଖଡ୍ଗଶୂଲଗଦାଧରଃ ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗକଲୁଷଂ ଧନଦୋ ମେ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଯିଏ ଧନର ମାଲିକ ଦେବତା, ତଳୱାର, ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅଶୁଦ୍ଧତାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ଓ ମୋତେ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯୋ ଽସାଵିନ୍ଦୁଧରୋ ଦେଵଃ ପିନାକୀ ଵୃଷଵାହନଃ ଚନ୍ଦ୍ରୋପରାଗଜାଂ ପୀଡାଂ ଵିନାଶଯତୁ ଶଂକରଃ
ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ପିନାକ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବୃଷ ଉପରେ ବସନ୍ତି, ସେ ଶଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କଷ୍ଟକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ଯାନି ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵର୍କଯୁକ୍ତାନି ତାନି ପାପଂ ଦହନ୍ତୁ ଵୈ
ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ପାପକୁ ଦହନ୍ତୁ।
ଏଵମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତୈଃ କୁମ୍ଭୈର୍ ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଗୁଣାନ୍ଵିତୈଃ ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାନୁଲେପନୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଗୋଦାନୈର୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନିଷ୍ଟଦେଵତାଃ
ଏଭଳି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ମଟକାରେ ଅଭିଷେକ କରି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ ମନ୍ତ୍ର, ଧଳା ମାଳା ଓ ଉଙ୍ଗୁରା ଦେଇ, ଇଷ୍ଟଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗାଈ ଦାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏତାନେଵ ତତୋ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ଵିଲିଖେତ୍ କରକାନ୍ଵିତାନ୍ ଵସ୍ତ୍ରପଟ୍ଟେ ଽଥଵା ପଦ୍ମେ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତାନ୍
ତାପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ହାତର ଚିହ୍ନ ସହିତ ବସ୍ତ୍ର ଅଥବା ପଦ୍ମରେ, ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ସହିତ ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ଯଜମାନସ୍ଯ ଶିରସି ନିଦଧ୍ଯୁସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତତୋ ଽତିଵାହଯେଦ୍ଵେଲାମ୍ ଉପରାଗାନୁଗାମିନୀମ୍
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ଯଜମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବେ; ତାପରେ ଗ୍ରହଣ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବେ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଃ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତୁ ନମସ୍ଯନ୍ନିଷ୍ଟଦେଵତାମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହେ ଵିନିର୍ଵୃତ୍ତେ କୃତଗୋଦାନମଙ୍ଗଲଃ କୃତସ୍ନାନାଯ ତଂ ପଟ୍ଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଇଷ୍ଟଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ନମସ୍କାର କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଗାଈ ଦାନ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ସେଇ ବସ୍ତ୍ରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ଗ୍ରହସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ନ ତସ୍ଯ ଗ୍ରହପୀଡା ସ୍ଯାନ୍ ନ ଚ ବନ୍ଧୁଜନକ୍ଷଯଃ
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଗ୍ରହସ୍ନାନ କରେ, ସେଠାରେ ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ, ଓ ପରିବାରର କୌଣସି ହାନି ହେବ ନାହିଁ।
ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭାମ୍ ସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ସୂର୍ଯନାମ ସଦା ମନ୍ତ୍ରେଷୁ କୀର୍ତଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ ହୁଏ।
ଅଧିକାଃ ପଦ୍ମରାଗାଃ ସ୍ଯୁଃ କପିଲାଂ ଚ ସୁଶୋଭନାମ୍ ପ୍ରଯଚ୍ଛେଚ୍ଚ ନିଶାଂ ପତ୍ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗଯୋଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ରାତିର ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପଦ୍ମରାଗ ଏବଂ ଏକ ସୁନ୍ଦର କପିଳା ମଣି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ମାନଵଃ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶକ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
କିମୁଦ୍ଵେଗାଦ୍ଭୁତେ କୃତ୍ଯମ୍ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କେନ ହନ୍ଯତେ ମୃତଵତ୍ସାଭିଷେକାଦିକାର୍ଯେଷୁ ଚ କିମିଷ୍ଯତେ
ବିଚିତ୍ର କିମ୍ବା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ସମୟରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ କିପରି ଦୂର କରାଯିବ? ମୃତ ଶିଶୁର ଅଭିଷେକ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ କଣ ଆବଶ୍ୟକ?