କଟିଂ ସୁରତଵାସିନ୍ଯୈ ତଥୋରୁଂ ଚମ୍ପକପ୍ରିଯେ ଜାନୁଜଙ୍ଘେ ନମୋ ଗୌର୍ଯୈ ଗାଯତ୍ର୍ଯୈ ଘୁଟିକେ ନମଃ
ସୁରତବାସିନୀଙ୍କୁ କଟି, ଚମ୍ପକପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଉରୁ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ଜାଙ୍ଘ ଓ ଜଂଘା, ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁଠିକ ପୂଜିବା।
ଧରାଧରାଯୈ ପାଦୌ ତୁ ଵିଶ୍ଵକାଯୈ ନମଃ ଶିରଃ ନମୋ ଭଵାନ୍ଯୈ କାମିନ୍ଯୈ କାମଦେଵ୍ଯୈ ଜଗତ୍ପ୍ରିଯେ
ଧରାଧରାଙ୍କୁ ପାଦ, ବିଶ୍ୱକାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ଭବାନୀ, କାମିନୀ, କାମଦେବୀ, ଜଗତ୍ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଆନନ୍ଦାଯୈ ସୁନନ୍ଦାଯୈ ସୁଭଦ୍ରାଯୈ ନମୋ ନମଃ ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଦ୍ଵିଜଦାମ୍ପତ୍ଯମ୍ ଅର୍ଚଯେତ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵାନ୍ନପାନେନ ମଧୁରେଣ ଵିମତ୍ସରଃ
ଆନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରିବା, ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ଭୋଜନ କରାଇବା।
ଜଲପୂରିତଂ ତଥା କୁମ୍ଭଂ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଯୁଗଦ୍ଵଯମ୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣକମଲଂ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍
ପାଣି ଭରା କୁମ୍ଭ, ଦୁଇ ଟି ସ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ସୁନାର କମଳ ଦେଇ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ସହିତ ପୂଜା କରିବା।
ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର କୁମୁଦା ଗୃହ୍ଣୀଯାଲ୍ଲଵଣଵ୍ରତମ୍ ଅନେନ ଵିଧିନା ଦେଵୀ ମାସି ମାସି ସଦାର୍ଚଯେତ୍
ଏଠାରେ କୁମୁଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ; ଲବଣ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିମାସେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଲଵଣଂ ଵର୍ଜଯେନ୍ମାଘେ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚ ଗୁଡଂ ପୁନଃ ତୈଲଂ ରାଜିଂ ତଥା ଚୈତ୍ରେ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ଚ ମଧୁ ମାଧଵେ
ମାଘ ମାସରେ ଲୁଣ ବର୍ଜନ କରିବା, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଗୁଡ଼, ପୁନି ଚୈତ୍ରରେ ତେଲ ଓ ତିଳ, ମାଧବ ମାସରେ ମଧୁ ବର୍ଜନ କରିବା।
ପାନକଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତୁ ଆଷାଢେ ଚାଥ ଜୀରକମ୍ ଶ୍ରାଵଣେ ଵର୍ଜଯେତ୍କ୍ଷୀରଂ ଦଧି ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ମିଠା ପାନ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ଜୀରା, ଶ୍ରାବଣରେ ଖୀର ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ, ଭାଦ୍ରବରେ ଦହି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଘୃତମାଶ୍ଵଯୁଜେ ତଦ୍ଵଦ୍ ଊର୍ଜେ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ଚ ମାକ୍ଷିକମ୍ ଧାନ୍ଯକଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ତୁ ପୌଷେ ଵର୍ଜ୍ଯା ଚ ଶର୍କରା
ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଘିଅ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ମଧୁ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଧନିଆ, ପୌଷ ମାସରେ ଚିନି ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ କରକଂ ପୂର୍ଣମ୍ ଏତେଷାଂ ମାସି ମାସି ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାଂ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍
ଏହି ପ୍ରତି ମାସର ଉପବାସ ଶେଷରେ, ଦୁଇବେଳେ ଭରିଥିବା ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଲଡ୍ଡୁକାଞ୍ଛ୍ଵେତଵର୍ଣାଂଶ୍ଚ ସଂଯାଵମଥ ପୂରିକାଃ ଘାରିକାନ୍ ଅପ୍ଯପୂପାଂଶ୍ଚ ପିଷ୍ଟାପୂପାଂଶ୍ଚ ମଣ୍ଡକାନ୍
ଧଳା ରଙ୍ଗର ଲଡ୍ଡୁ, ସଂୟାବ, ପୁରିକା, ଘାରିକା, ଅପୂପ, ପିଠା ଓ ମଣ୍ଡକ ଦେବା ଉଚିତ।
କ୍ଷୀରଂ ଶାକଂ ଚ ଦଧ୍ଯନ୍ନମ୍ ଇଣ୍ଡର୍ଯୋ ଽଶୋକଵର୍ତିକାଃ ମାଘାଦିକ୍ରମଶୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଏତାନି କରକୋପରି
ମାଘ ଆଦି ମାସରୁ ପ୍ରତି ମାସ, ଖୀର, ଶାକ, ଦହିଭାତ, ତଳିଥିବା ପିଠା, ଅଶୋକ ବର୍ତ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ପିଠା ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖି ଦେବା ଉଚିତ।
କୁମୁଦା ମାଧଵୀ ଗୌରୀ ରମ୍ଭା ଭଦ୍ରା ଜଯା ଶିଵା ଉମା ରତିଃ ସତୀ ତଦ୍ଵନ୍ ମଙ୍ଗଲା ରତିଲାଲସା
କୁମୁଦା, ମାଧବୀ, ଗୌରୀ, ରମ୍ଭା, ଭଦ୍ରା, ଜୟା, ଶିବା, ଉମା, ରତି, ସତୀ, ମଙ୍ଗଳା, ରତିଲାଲସା—
କ୍ରମାନ୍ମାଘାଦି ସର୍ଵତ୍ର ପ୍ରୀଯତାମିତି କୀର୍ତଯେତ୍ ସର୍ଵତ୍ର ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ପ୍ରାଶନଂ ସମୁଦାହୃତମ୍ ଉପଵାସୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯମ୍ ଅଶକ୍ତେ ନକ୍ତମିଷ୍ଯତେ
ମାଘ ଆଦି ମାସରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ 'ସମସ୍ତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ସଦା ଉପବାସ ରହିବା ଉଚିତ, ଯଦି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ରାତିରେ ଖାଇପାରିବେ।
ପୁନର୍ମାଘେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଶର୍କରାଂ କରକୋପରି କୃତ୍ଵା ତୁ କାଞ୍ଚନୀଂ ଗୌରୀଂ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତାମ୍
ପୁଣି ମାଘ ମାସ ଆସିଲେ, ପାତ୍ର ଉପରେ ଚିନି ଓ ପାଞ୍ଚ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ସୁନାର ଗୌରୀ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ।
ହୈମୀମଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରାଂ ଚ ସାକ୍ଷସୂତ୍ରକମଣ୍ଡଲୁମ୍ ଚତୁର୍ଭୁଜାମିନ୍ଦୁଯୁତାଂ ସିତନେତ୍ରପଟାଵୃତାମ୍
ଅଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣର ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଜପମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅଳଙ୍କୃତ, ଧଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଵଦ୍ଗୋମିଥୁନଂ ଶୁକ୍ଲଂ ସୁଵର୍ଣାସ୍ଯଂ ସିତାମ୍ବରମ୍ ସଵସ୍ତ୍ରଭାଜନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଭଵାନୀ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଏହାପରି ଧଳା ଗାଈ ଦୁଇଟି, ସୁନାର ମୁହଁ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, ସହ ବସ୍ତ୍ର ଓ ପାତ୍ର ଦେଇ 'ଭବାନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯସ୍ତୁ ରସକଲ୍ଯାଣିନୀଵ୍ରତମ୍ କୁର୍ଯାତ୍ସ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯସ୍ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ନିୟମରେ ଯିଏ ରସକଲ୍ୟାଣିନୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ନଵାର୍ବୁଦସହସ୍ରଂ ତୁ ନ ଦୁଃଖୀ ଜାଯତେ ନରଃ ସୁଵର୍ଣକମଲଂ ଗୌରି ମାସି ମାସି ଦଦନ୍ନରଃ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସହସ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍ଫଲଂ ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନବ ଅର୍ବୁଦ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେନାହିଁ; ପ୍ରତି ମାସ ଗୌରୀଙ୍କୁ ସୁନାର କମଳ ଦେଇଥିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ହଜାର ଫଳ ପାଏ।
ନାରୀ ଵା କୁରୁତେ ଯା ତୁ କୁମାରୀ ଵା ଵରାନନେ ଵିଧଵା ଯା ତଥା ନାରୀ ସାପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍ ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯସମ୍ପନ୍ନା ଗୌରୀଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ଜୀବନ୍ତା ନାରୀ, କୁମାରୀ କିମ୍ବା ବିଧବା ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଭରପୂର ହୋଇ, ଗୌରୀ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯଃ ପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍ କଲିକଲୁଷଵିମୁକ୍ତଃ ପାର୍ଵତୀଲୋକମେତି ମତିମପି ଚ ନରାଣାଂ ଯୋ ଦଦାତି ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ଵିବୁଧପତିଵିମାନେ ନାଯକଃ ସ୍ଯାଦମୋଘଃ
ଏହି କଥାକୁ ଯିଏ ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଉଛି, ସେ କଳି ଯୁଗର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଓ ପାର୍ବତୀ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଏହି ବ୍ରତକୁ ପ୍ରେମରେ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଓ ଅବିଫଳ ହୁଏ।
ତଥୈଵାନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୃତୀଯାଂ ପାପନାଶିନୀମ୍ ନାମ୍ନା ଚ ଲୋକେ ଵିଖ୍ଯାତାମ୍ ଆର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀମିମାମ୍
ଏହିପରି ଆଉ ଏକ, ତୃତୀୟ ପାପ ନାଶକ ବ୍ରତ ମୁଁ କହିବି, ଯାହାକୁ ଲୋକେ 'ଆର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଯଦା ଶୁକ୍ଲତୃତୀଯାଯାମ୍ ଆଷାଢର୍କ୍ଷଂ ଭଵେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ବ୍ରହ୍ମର୍କ୍ଷଂ ଵା ମୃଗର୍କ୍ଷଂ ଵା ହସ୍ତୋ ମୂଲମଥାପି ଵା ଦର୍ଭଗନ୍ଧୋଦକୈଃ ସ୍ନାନଂ ତଦା ସମ୍ଯକ୍ସମାଚରେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଆଷାଢ଼ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମ, ମୃଗ, ହସ୍ତ, ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଦର୍ଭା ଗନ୍ଧ ଥିବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଃ ଶୁକ୍ଲଗନ୍ଧାନୁଲେପନଃ ଭଵାନୀମର୍ଚଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ମହାଦେଵେନ ସହିତାମ୍ ଉପଵିଷ୍ଟାଂ ମହାସନେ
ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଭକ୍ତିସହିତ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଧଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ, ମହାଦେବ ସହ ବଡ଼ ଆସନରେ ବସାଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵାସୁଦେଵ୍ଯୈ ନମଃ ପାଦୌ ଶଂକରାଯ ନମୋ ହରମ୍ ଜଙ୍ଘେ ଶୋକଵିନାଶିନ୍ଯୈ ଆନନ୍ଦାଯ ନମଃ ପ୍ରଭୋ
'ବାସୁଦେବୀଙ୍କୁ ପାଦରେ ନମସ୍କାର, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଜଂଘାରେ ନମସ୍କାର, ଶୋକ ନାଶିନୀଙ୍କୁ ଜଂଘାରେ ନମସ୍କାର, ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର'—ଏପରି କୁହିବା ଉଚିତ।
ରମ୍ଭାଯୈ ପୂଜଯେଦୂରୂ ଶିଵାଯ ଚ ପିନାକିନଃ ଅଦିତ୍ଯୈ ଚ କଟିଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶୂଲିନଃ ଶୂଲପାଣଯେ
ରମ୍ଭାଙ୍କ ପାଇଁ ଉରୁକୁ, ପିନାକଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କମରକୁ, ଦେବୀ ଆଦିତ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ନିତମ୍ଭକୁ ଏବଂ ଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ହାତକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମାଧଵ୍ଯୈ ଚ ତଥା ନାଭିମ୍ ଅଥ ଶମ୍ଭୋର୍ଭଵାଯ ଚ ସ୍ତନାଵାନନ୍ଦକାରିଣ୍ଯୈ ଶଂକରସ୍ଯେନ୍ଦୁଧାରିଣେ
ମାଧବୀଙ୍କ ପାଇଁ ନାଭିକୁ, ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ଭବାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତନକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍କଣ୍ଠିନ୍ଯୈ ନମଃ କଣ୍ଠଂ ନୀଲକଣ୍ଠାଯ ଵୈ ହରମ୍ କରାଵୁତ୍ପଲଧାରିଣ୍ଯୈ ରୁଦ୍ରାଯ ଚ ଜଗତ୍ପତେ ବାହୂ ଚ ପରିରମ୍ଭିଣ୍ଯୈ ତ୍ରିଶୂଲାଯ ହରସ୍ଯ ଚ
ଉତ୍କଣ୍ଠିନୀଙ୍କୁ ଗଳାରେ, ନୀଳକଣ୍ଠ ହରଙ୍କୁ ଗଳାରେ, ଉତ୍ପଳଧାରିଣୀଙ୍କୁ ହାତରେ, ଜଗତ୍ପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ହାତରେ, ପରିରମ୍ଭିଣୀଙ୍କୁ ବାହୁରେ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ହରଙ୍କୁ ବାହୁରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵ୍ଯା ମୁଖଂ ଵିଲାସିନ୍ଯୈ ଵୃଷେଶାଯ ପୁନର୍ଵିଭୋଃ ସ୍ମିତଂ ସସ୍ମେରଲୀଲାଯୈ ଵିଶ୍ଵଵକ୍ତ୍ରାଯ ଵୈ ଵିଭୋ
ଦେବୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ବିଲାସିନୀଙ୍କୁ, ପୁନି ବୃଷେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ହସକୁ ହସମୁଖ ଲୀଳାମୟୀଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱମୁଖ ବିଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନେତ୍ରେ ମଦନଵାସିନ୍ଯୈ ଵିଶ୍ଵଧାମ୍ନେ ତ୍ରିଶୂଲିନଃ ଭ୍ରୁଵୌ ନୃତ୍ଯପ୍ରିଯାଯୈ ତୁ ତାଣ୍ଡଵେଶାଯ ଶୂଲିନଃ
ନୟନକୁ ମଦନବାସିନୀଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱଧାମା ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ, ଭୂଁକୁ ନୃତ୍ୟପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଣ୍ଡବେଶ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵ୍ଯା ଲଲାଟମିନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯୈ ହଵ୍ଯଵାହାଯ ଵୈ ଵିଭୋଃ ସ୍ଵାହାଯୈ ମୁକୁଟଂ ଦେଵ୍ଯା ଵିଭୋର୍ଗଙ୍ଗାଧରାଯ ଵୈ
ଦେବୀଙ୍କ ଲଳାଟକୁ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ, ହବ୍ୟବାହା ବିଭୁଙ୍କୁ, ମୁକୁଟକୁ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଏବଂ ଗଙ୍ଗାଧର ବିଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।