ଯଥା ନ ଦେଵି ଦେଵେଶସ୍ ତ୍ଵାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି ତଥା ମାମ୍ ଉଦ୍ଧରାଶେଷଦୁଃଖସଂସାରସାଗରାତ୍
ଯେପରି ଦେବଦେବୀ, ଦେବେଶ୍ୱର କେବେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଆନାହାନ୍ତି, ସେପରି ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
କୁମୁଦା ଵିମଲାନନ୍ତା ଭଵାନୀ ଚ ସୁଧା ଶିଵା ଲଲିତା କମଲା ଗୌରୀ ସତୀ ରମ୍ଭାଥ ପାର୍ଵତୀ
କୁମୁଦା, ବିମଳା, ଅନନ୍ତା, ଭବାନୀ, ସୁଧା, ଶିବା, ଲଳିତା, କମଳା, ଗୌରୀ, ସତୀ, ରମ୍ଭା ଓ ପାର୍ବତୀ।
ନଭସ୍ଯାଦିଷୁ ମାସେଷୁ ପ୍ରୀଯତାମିତ୍ଯୁଦୀରଯେତ୍ ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣକମଲାନ୍ଵିତମ୍
ନଭସ୍ୟ ଆଦି ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମିଥୁନାନି ଚତୁର୍ଵିଂଶଦ୍ ଦଶ ଦ୍ଵୋ ଚ ସମର୍ଚଯେତ୍ ଅଷ୍ଟୌ ଷଡ୍ଵାପ୍ଯଥ ପୁନଶ୍ ଚାନୁମାସଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଚବିଶଟି ଜୋଡ଼ା, ଦଶଟି ଜୋଡ଼ା ଓ ଦୁଇଟି ଜୋଡ଼ା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଆଠ କିମ୍ବା ଛଅ ଜୋଡ଼ା, ପ୍ରତିମାସରେ ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଗୁରଵେ ଶେଷାନପ୍ଯର୍ଚଯେଦ୍ବୁଧଃ ଉକ୍ତାନନ୍ତତୃତୀଯୈଷା ସଦାନନ୍ତଫଲପ୍ରଦା
ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୃତୀୟା ବିଧି ସଦା ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵପାପହରାଂ ଦେଵି ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯଵର୍ଧିନୀମ୍ ନ ଚୈନାଂ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ କଦାଚିଦପି ଲଙ୍ଘଯେତ୍ ନରୋ ଵା ଯଦି ଵା ନାରୀ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯାତ୍ ପତତ୍ଯଧଃ
ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥିବା, କେବେ ବି ଧନଲୋଭରେ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଯେଉଁଠି ଧନଲୋଭ ରହିଥାଏ, ସେଠି ଅଧଃପତନ ହୁଏ।
ଗର୍ଭିଣୀ ସୂତିକା ନକ୍ତଂ କୁମାରୀ ଵାଥ ରୋଗିଣୀ ଯଦ୍ଯଶୁଦ୍ଧା ତଦାନ୍ଯେନ ଵାରଯେତ୍ପ୍ରଯତା ସ୍ଵଯମ୍
ଯଦି କୌଣସି ମହିଳା ଗର୍ଭବତୀ, ନବଜାତ ଶିଶୁର ମା, ରାତିରେ ଉପବାସ କରୁଛନ୍ତି, କୁମାରୀ କିମ୍ବା ରୋଗିଣୀ ଏବଂ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଇମାମନନ୍ତଫଲଦାଂ ଯସ୍ତୃତୀଯାଂ ସମାଚରେତ୍ କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହି ତୃତୀୟା ବିଧି, ଯାହା ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯେ କେହି କରନ୍ତି, ସେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିତ୍ତହୀନୋ ଽପି କୁରୁତେ ଵର୍ଷତ୍ରଯମୁପୋଷଣୈଃ ପୁଷ୍ପମନ୍ତ୍ରଵିଧାନେନ ସୋ ଽପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଧନ ନଥିବା ଲୋକେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମିତ ଉପବାସ କରି, ଫୁଲ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ସେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ନାରୀ ଵା କୁରୁତେ ଯା ତୁ କୁମାରୀ ଵିଧଵାଥଵା ସାପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ଗୌର୍ଯନୁଗ୍ରହଲାଲିତା
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜୀବନ୍ତା କିମ୍ବା ବିଧବା ମହିଳା ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ଗୌରୀଙ୍କ ଦୟାରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଵା ଯ ଇତ୍ଥଂ ଗିରିତନଯାଵ୍ରତମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଵାସସଂସ୍ଥଃ ମତିମପି ଚ ଦଦାତି ସୋ ଽପି ଦେଵୈର୍ ଅମରଵଧୂଜନକିଂନରୈଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଃ
ଏହିପରି ଭାବେ ଗିରିତନୟାଙ୍କ ବ୍ରତକୁ ଯିଏ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ମନ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦେବତା, ଅମରାଙ୍ଗନା ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ।
ଅଥାନ୍ଯାମପି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୃତୀଯାଂ ପାପନାଶିନୀମ୍ ରସକଲ୍ଯାଣିନୀମେତାଂ ପୁରାକଲ୍ପଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ, ତୃତୀୟ, ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥିବା ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି; ପୁରାତନ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଏହାକୁ ଏଭଳି ଜାଣନ୍ତି।
ମାଘମାସେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ତୃତୀଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ ପ୍ରାତର୍ଗଵ୍ଯେନ ପଯସା ତିଲୈଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ମାଘ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ତିଳ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାପଯେନ୍ମଧୁନା ଦେଵୀଂ ତଥୈଵେକ୍ଷୁରସେନ ଚ ଗନ୍ଧୋଦକେନ ତୁ ପୁନର୍ ଲେପଯେତ୍କୁଙ୍କୁମେନ ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗାନି ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ତତୋ ଵାମାନି ପୂଜଯେତ୍
ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧୁ ଓ ଖଣ୍ଡସାର ରସରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ପୁନି ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ ଚୁଆଇବା, ପ୍ରଥମେ ଦକ୍ଷିଣ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜି, ପରେ ବାମ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜିବା।
ଲଲିତାଯୈ ନମୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପାଦୌ ଗୁଲ୍ଫୌ ତତୋ ଽର୍ଚଯେତ୍ ଜଙ୍ଘାଂ ଜାନୁଂ ତଥା ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ତଥୈଵୋରୁଂ ଶ୍ରିଯୈ ନମଃ
ଲଳିତା ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଓ ଗୁଲ୍ଫ ପୂଜିବା, ପରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଜଂଘା ଓ ଜାଙ୍ଘ, ଶ୍ରୀ ପାଇଁ ଉରୁ ପୂଜିବା।
ମଦାଲସାଯୈ ତୁ କଟିମ୍ ଅମଲାଯୈ ତଥୋଦରମ୍ ସ୍ତନୌ ମଦନଵାସିନ୍ଯୈ କୁମୁଦାଯୈ ଚ କନ୍ଦରାମ୍
ମଦାଲସାଙ୍କୁ କଟି, ଅମଳାଙ୍କୁ ଉଦର, ମଦନବାସିନୀଙ୍କୁ ସ୍ତନ, କୁମୁଦାଙ୍କୁ କନ୍ଦର ପୂଜିବା।
ଭୁଜଂ ଭୁଜାଗ୍ରଂ ମାଧଵ୍ଯୈ କମଲାଯୈ ମୁଖସ୍ମିତେ ଭୂଲଲାଟଂ ଚ ରୁଦ୍ରାଣ୍ଯୈ ଶଂକରାଯୈ ତଥାଲକାନ୍
ମାଧବୀଙ୍କୁ ବାହୁ ଓ ବାହୁର ଶିରା, କମଳାଙ୍କୁ ହସୁଥିବା ମୁହଁ, ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଲଳାଟ, ଶଙ୍କରାଙ୍କୁ କେଶ ପୂଜିବା।
ମୁକୁଟଂ ଵିଶ୍ଵଵାସିନ୍ଯୈ ଶିରଃ କାନ୍ତ୍ଯୈ ତଥାର୍ଚଯେତ୍ ମଦନାଯୈ ଲଲାଟଂ ତୁ ମୋହନାଯୈ ପୁନର୍ଭ୍ରୁଵୌ
ବିଶ୍ୱବାସିନୀଙ୍କୁ ମୁକୁଟ, କାନ୍ତୀଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ମଦନାଙ୍କୁ ଲଳାଟ, ମୋହନାଙ୍କୁ ଭୃକୁଟି ପୂଜିବା।
ନେତ୍ରେ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧଧାରିଣ୍ଯୈ ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଚ ଵଦନଂ ପୁନଃ ଉତ୍କଣ୍ଠିନ୍ଯୈ ନମଃ କଣ୍ଠମ୍ ଅମୃତାଯୈ ନମଃ ସ୍ତନୌ
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧଧାରିଣୀଙ୍କୁ ନୟନ, ତୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ମୁଁହ, ଉତ୍କଣ୍ଠିନୀଙ୍କୁ କଣ୍ଠ, ଅମୃତାଙ୍କୁ ସ୍ତନ ପୂଜିବା।
ରମ୍ଭାଯୈ ଵାମକୁକ୍ଷିଂ ଚ ଵିଶୋକାଯୈ ନମଃ କଟିମ୍ ହୃଦଯଂ ମନ୍ମଥାଧିଷ୍ଣ୍ଯୈ ପାଟଲାଯୈ ତଥୋଦରମ୍
ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ବାମ କୁକ୍ଷି, ବିଶୋକାଙ୍କୁ କଟି, ମନ୍ମଥାଧିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ହୃଦୟ, ପାଟଳାଙ୍କୁ ଉଦର ପୂଜିବା।
କଟିଂ ସୁରତଵାସିନ୍ଯୈ ତଥୋରୁଂ ଚମ୍ପକପ୍ରିଯେ ଜାନୁଜଙ୍ଘେ ନମୋ ଗୌର୍ଯୈ ଗାଯତ୍ର୍ଯୈ ଘୁଟିକେ ନମଃ
ସୁରତବାସିନୀଙ୍କୁ କଟି, ଚମ୍ପକପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଉରୁ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ଜାଙ୍ଘ ଓ ଜଂଘା, ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁଠିକ ପୂଜିବା।
ଧରାଧରାଯୈ ପାଦୌ ତୁ ଵିଶ୍ଵକାଯୈ ନମଃ ଶିରଃ ନମୋ ଭଵାନ୍ଯୈ କାମିନ୍ଯୈ କାମଦେଵ୍ଯୈ ଜଗତ୍ପ୍ରିଯେ
ଧରାଧରାଙ୍କୁ ପାଦ, ବିଶ୍ୱକାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ଭବାନୀ, କାମିନୀ, କାମଦେବୀ, ଜଗତ୍ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଆନନ୍ଦାଯୈ ସୁନନ୍ଦାଯୈ ସୁଭଦ୍ରାଯୈ ନମୋ ନମଃ ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଦ୍ଵିଜଦାମ୍ପତ୍ଯମ୍ ଅର୍ଚଯେତ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵାନ୍ନପାନେନ ମଧୁରେଣ ଵିମତ୍ସରଃ
ଆନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର; ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରିବା, ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ଭୋଜନ କରାଇବା।
ଜଲପୂରିତଂ ତଥା କୁମ୍ଭଂ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଯୁଗଦ୍ଵଯମ୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣକମଲଂ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍
ପାଣି ଭରା କୁମ୍ଭ, ଦୁଇ ଟି ସ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ସୁନାର କମଳ ଦେଇ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ସହିତ ପୂଜା କରିବା।
ପ୍ରୀଯତାମତ୍ର କୁମୁଦା ଗୃହ୍ଣୀଯାଲ୍ଲଵଣଵ୍ରତମ୍ ଅନେନ ଵିଧିନା ଦେଵୀ ମାସି ମାସି ସଦାର୍ଚଯେତ୍
ଏଠାରେ କୁମୁଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ; ଲବଣ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିମାସେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଲଵଣଂ ଵର୍ଜଯେନ୍ମାଘେ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚ ଗୁଡଂ ପୁନଃ ତୈଲଂ ରାଜିଂ ତଥା ଚୈତ୍ରେ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ଚ ମଧୁ ମାଧଵେ
ମାଘ ମାସରେ ଲୁଣ ବର୍ଜନ କରିବା, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଗୁଡ଼, ପୁନି ଚୈତ୍ରରେ ତେଲ ଓ ତିଳ, ମାଧବ ମାସରେ ମଧୁ ବର୍ଜନ କରିବା।
ପାନକଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତୁ ଆଷାଢେ ଚାଥ ଜୀରକମ୍ ଶ୍ରାଵଣେ ଵର୍ଜଯେତ୍କ୍ଷୀରଂ ଦଧି ଭାଦ୍ରପଦେ ତଥା
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ମିଠା ପାନ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ଜୀରା, ଶ୍ରାବଣରେ ଖୀର ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ, ଭାଦ୍ରବରେ ଦହି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଘୃତମାଶ୍ଵଯୁଜେ ତଦ୍ଵଦ୍ ଊର୍ଜେ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ଚ ମାକ୍ଷିକମ୍ ଧାନ୍ଯକଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ତୁ ପୌଷେ ଵର୍ଜ୍ଯା ଚ ଶର୍କରା
ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଘିଅ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ମଧୁ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଧନିଆ, ପୌଷ ମାସରେ ଚିନି ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତାନ୍ତେ କରକଂ ପୂର୍ଣମ୍ ଏତେଷାଂ ମାସି ମାସି ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିକାଲଵେଲାଯାଂ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍
ଏହି ପ୍ରତି ମାସର ଉପବାସ ଶେଷରେ, ଦୁଇବେଳେ ଭରିଥିବା ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଲଡ୍ଡୁକାଞ୍ଛ୍ଵେତଵର୍ଣାଂଶ୍ଚ ସଂଯାଵମଥ ପୂରିକାଃ ଘାରିକାନ୍ ଅପ୍ଯପୂପାଂଶ୍ଚ ପିଷ୍ଟାପୂପାଂଶ୍ଚ ମଣ୍ଡକାନ୍
ଧଳା ରଙ୍ଗର ଲଡ୍ଡୁ, ସଂୟାବ, ପୁରିକା, ଘାରିକା, ଅପୂପ, ପିଠା ଓ ମଣ୍ଡକ ଦେବା ଉଚିତ।