କଶ୍ଯପୋ ଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ ଆଗତ୍ଯ ପରଯା ମୁଦା ଚକାର କର୍କଶାଂ ଭୂଯୋ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀମ୍
ବ୍ରତର ମହିମା ଦେଖି କଶ୍ୟପ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଫେରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ କଠୋର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୂପ ଓ ଯୁବତ୍ବରେ ଭରିପୁରା।
ଵରୈର୍ ଆଛନ୍ଦଯାମାସ ସା ତୁ ଵଵ୍ରେ ତତୋ ଵରମ୍ ପୁତ୍ରଂ ଶକ୍ରଵଧାର୍ଥାଯ ସମର୍ଥମମିତୌଜସମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଚୟନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ; ତାପରେ ସେ ଏହି ଵର ଚୟନ କଲେ: ଏକ ପୁତ୍ର, ଯେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିର ମାଳିକ।
ଵରଯାମି ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵାମରନିଷୂଦନମ୍ ଉଵାଚ କଶ୍ଯପୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରହନ୍ତାରମ୍ ଊର୍ଜିତମ୍
ମୁଁ ଏହି ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବା, ଏହି ଵର ଚୟନ କରୁଛି, ବୋଲି ସେ କହିଲେ; କଶ୍ୟପ କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ପ୍ରଦାସ୍ଯାମ୍ଯହମେଵେହ କିଂ ତ୍ଵ୍ ଏତତ୍ କ୍ରିଯତାଂ ଶୁଭେ ଆପସ୍ତମ୍ବଃ କରୋତ୍ଵିଷ୍ଟିଂ ପୁତ୍ରୀଯାମଦ୍ଯ ସୁଵ୍ରତେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ନିଜେ ଏହି ଵର ଦେବି; କିନ୍ତୁ ଏହା କରାଯିବା ଦରକାର, ଶୁଭେ। ଆପସ୍ତମ୍ବ ଆଜି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ସୁଶୀଳା।
ଵିଧାସ୍ଯାମି ତତୋ ଗର୍ଭମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁନିଷୂଦନମ୍ ଆପସ୍ତମ୍ବସ୍ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରେଷ୍ଟିଂ ଦ୍ରଵିଣାଧିକାମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରର ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଦେବି; ଆପସ୍ତମ୍ବ ତାପରେ ବହୁ ଧନ ଦେଇ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁର୍ ଭଵସ୍ଵେତି ଜୁହାଵ ଚ ସଵିସ୍ତରମ୍ ଦେଵା ମୁମୁଦିରେ ଦୈତ୍ଯା ଵିମୁଖାଃ ସ୍ଯୁଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ
ସେ 'ଇନ୍ଦ୍ରର ଶତ୍ରୁ ହେଉ' ବୋଲି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିରୋଧୀ ହେଲେ, ଦାନବମାନେ ଦୂରେ ହେଲେ।
ଦିତ୍ଯାଂ ଗର୍ଭମ୍ ଅଥାଧତ୍ତ କଶ୍ଯପଃ ପ୍ରାହ ତାଂ ପୁନଃ ତ୍ଵଯା ଯତ୍ନୋ ଵିଧାତଵ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିନ୍ଗର୍ଭେ ଵରାନନେ
କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁ ରଖିଲେ ଏବଂ ପୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ଏହି ଗର୍ଭ ପାଇଁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର, ଶୁଭ ମୁଖୀ।
ସଂଵତ୍ସରଶତଂ ତ୍ଵ୍ ଏକମ୍ ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ତପୋଵନେ ସଂଖ୍ଯାଯାଂ ନୈଵ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଗର୍ଭିଣ୍ଯା ଵରଵର୍ଣିନି
ଏହି ତପୋବନରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଗର୍ଭବତୀ ଜନେ ଦିନ ଗଣନା କରିବା ଓ ଖାଇବା ନିଷେଧ, ଶୁଭ ରୂପବତୀ।
ନ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲେଷୁ ସର୍ଵଦା ନୋପସ୍କରେଷୂପଵିଶେନ୍ ମୁସଲୋଲୂଖଲାଦିଷୁ
କେବେ ମଧ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ମୂଳ ନିକଟରେ ଦଢ଼ି ରହିବା କିମ୍ବା ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁସଳ, ଉଲୁଖଳ ଓ ଏପରି ଉପକରଣ ଉପରେ ବସିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜଲେ ଚ ନାଵଗାହେତ ଶୂନ୍ଯାଗାରଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ ଵଲ୍ମୀକାଯାଂ ନ ତିଷ୍ଠେତ ନ ଚୋଦ୍ଵିଗ୍ନମନା ଭଵେତ୍
ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଖାଲି ଘର ରହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍। ପିଲାମାଟି ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମନରେ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ଅଶାନ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିଲିଖେନ୍ନ ନଖୈର୍ଭୂମିଂ ନାଙ୍ଗାରେଣ ନ ଭସ୍ମନା ନ ଶଯାଲୁଃ ସଦା ତିଷ୍ଠେଦ୍ ଵ୍ଯାଯାମଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ନଖରେ କିମ୍ବା କୋଇଳା, ରାଖ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଖୋଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ଶୋଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ତୁଷାଙ୍ଗାରଭସ୍ମାସ୍ଥିକପାଲେଷୁ ସମାଵିଶେତ୍ ଵର୍ଜଯେତ୍କଲହଂ ଲୋକୈର୍ ଗାତ୍ରଭଙ୍ଗଂ ତଥୈଵ ଚ
ଧାନଚାଉଳ, କୋଇଳା, ରାଖ, ହାଡ଼, କୁମ୍ଭି ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠି ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଲୋକମାନେ ସହିତ ବିବାଦ କିମ୍ବା ଦେହର କ୍ଷତି ହେବା ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ନ ମୁକ୍ତକେଶା ତିଷ୍ଠେତ ନାଶୁଚିଃ ସ୍ଯାତ୍କଦାଚନ ନ ଶଯୀତୋତ୍ତରଶିରା ନ ଚାପରଶିରାଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଖୋଲା କେଶରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଣ୍ଡ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ କରି ଶୋଇବା କେବେ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଵସ୍ତ୍ରହୀନା ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ନ ଚାର୍ଦ୍ରଚରଣା ସତୀ ନାମଙ୍ଗଲ୍ଯାଂ ଵଦେଦ୍ଵାଚଂ ନ ଚ ହାସ୍ଯାଧିକା ଭଵେତ୍
ବସ୍ତ୍ର ବିନା ରହିବା, ଚିନ୍ତିତ ହେବା, କିମ୍ବା ଭିଜା ପା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅମଙ୍ଗଳ କଥା କହିବା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ହସିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ନିତ୍ଯଂ ମାଙ୍ଗଲ୍ଯତତ୍ପରା ସର୍ଵୌଷଧୀଭିଃ କୋଷ୍ଣେନ ଵାରିଣା ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ସେ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ମଙ୍ଗଳ କାମନାରେ ଲାଗି ରହିବା ଓ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶା ଗରମ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କୃତରକ୍ଷା ସୁଭୂଷା ଚ ଵାସ୍ତୁପୂଜନତତ୍ପରା ତିଷ୍ଠେତ୍ପ୍ରସନ୍ନଵଦନା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯହିତେ ରତା
ସେ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି, ଭଲ ଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଘର ପୂଜାରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍। ସେ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଦଢ଼ି ରହି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଭଲରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଶୀଲା ତୃତୀଯାଯାଂ ପାର୍ଵଣ୍ଯଂ ନକ୍ତମାଚରେତ୍ ଇତିଵୃତ୍ତା ଭଵେନ୍ନାରୀ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ଗର୍ଭିଣୀ
ତୃତୀୟ ଦିନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଆଚରଣ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯା ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରଃ ଶୀଲାଯୁର୍ଵୃଦ୍ଧିସଂଯୁତଃ ଅନ୍ଯଥା ଗର୍ଭପତନମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ଆଚରଣ କରିଲେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ପୁଅ ନୀତିବାନ୍, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ ହେବେ। ନହେଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଗର୍ଭପାତ ହେବ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମନଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଗର୍ଭେ ଽସ୍ମିନ୍ଯତ୍ନମାଚର ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ତେ ଗମିଷ୍ଯାମି ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତଯା ପୁନଃ
ଏହି ପ୍ରକାର ଆଚରଣରେ ଗର୍ଭକାଳରେ ଯତ୍ନ କର; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ ଯାଉଛି, ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କୁହାଯାଇଲା।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ତତଃ ସା କଶ୍ଯପୋକ୍ତେନ ଵିଧିନା ସମତିଷ୍ଠତ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, କଶ୍ୟପଙ୍କ କହିଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କଲେ।
ଅଥ ଭୀତସ୍ତଥେନ୍ଦ୍ରୋ ଽପି ଦିତେଃ ପାର୍ଶ୍ଵମୁପାଗମତ୍ ଵିହାଯ ଦେଵସଦନଂ ତଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷୁରଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଭୟଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଦେବମଣ୍ଡପ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ଦିତେଶ୍ଛିଦ୍ରାନ୍ତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ ଅଭଵତ୍ପାକଶାସନଃ ଵିନୀତୋ ଽଭଵଦ୍ ଅଵ୍ଯଗ୍ରଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଵଦନୋ ବହିଃ
ଦିତିଙ୍କ ଦେହରେ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ବାହ୍ୟରେ ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ହେଇ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ।
ଅଜାନନ୍କିଲ ତତ୍କାର୍ଯମ୍ ଆତ୍ମନଃ ଶୁଭମାଚରନ୍ ତତୋ ଵର୍ଷଶତାନ୍ତେ ସା ନ୍ଯୂନେ ତୁ ଦିଵସୈସ୍ ତ୍ରିଭିଃ
ସେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ, ଭଲ କାମ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଶତବର୍ଷ ଶେଷରେ, ତିନି ଦିନ ବାକି ଥିଲା।
ମେନେ କୃତାର୍ଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵିସ୍ମିତମାନସା ଅକୃତ୍ଵା ପାଦଯୋଃ ଶୌଚଂ ପ୍ରସୁପ୍ତା ମୁକ୍ତମୂର୍ଧଜା
ସେ ନିଜେ ସଫଳ ହେଲେ ବୋଲି ଭାବି, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ପା ଧୋଇନଥିବା, ଖୋଲା କେଶରେ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ନିଦ୍ରାଭରସମାକ୍ରାନ୍ତା ଦିଵାପରଶିରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ ତତସ୍ତଦନ୍ତରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତୁ ଶଚୀପତିଃ
ନିଦ୍ରାରେ ଭାରି ହୋଇ, ଦିନରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ କରି ଶୋଇଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସୁଯୋଗ ମିଳି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵଜ୍ରେଣ ସପ୍ତଧା ଚକ୍ରେ ତଂ ଗର୍ଭଂ ତ୍ରିଦଶାଧିପଃ ତତଃ ସପ୍ତୈଵ ତେ ଜାତାଃ କୁମାରାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ
ତିନିଦଶମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କଲେ। ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସାତିଜଣ କୁମାର ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରୁଦନ୍ତଃ ସପ୍ତ ତେ ବାଲା ନିଷିଦ୍ଧା ଗିରିଦାରିଣା ଭୂଯୋ ଽପି ରୁଦତଶ୍ଚୈତାନ୍ ଏକୈକଂ ସପ୍ତଧା ହରିଃ
ସେହି ସାତିଜଣ ଶିଶୁ ଅଶୁ ଝରାଉଥିଲେ, ପର୍ବତବାସୀ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିବାରୁ, ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।
ଚିଛେଦ ଵୃତ୍ରହନ୍ତା ଵୈ ପୁନସ୍ତଦୁଦରେ ସ୍ଥିତଃ ଏଵମେକୋନପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଭୂତ୍ଵା ତେ ରୁରୁଦୁର୍ଭୃଶମ୍
ଏପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଏକୋଣପଞ୍ଚାଶି ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ନିଵାରଯାମାସ ମାଂ ରୋଦିଷ୍ଟ ପୁନଃ ପୁନଃ ତତଃ ସ ଚିନ୍ତଯାମାସ କିମେତଦିତି ଵୃତ୍ରହା
ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନେ କୁହିଲେ, “ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦନି।” ତାପରେ ବୃତ୍ର ଘାତୀ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏହା କଣ ଘଟୁଛି?”
ଧର୍ମସ୍ଯ କସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ ପୁନଃ ସଂଜୀଵିତାସ୍ତ୍ଵମୀ ଵିଦିତ୍ଵା ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ମଦନଦ୍ଵାଦଶୀଫଲମ୍
ସେ ଭାବିଲେ, “କେଉଁ ଧର୍ମର ମହିମାରେ ଏମାନେ ପୁଣି ଜୀବନ ପାଇଲେ?” ଧ୍ୟାନ ଯୋଗରେ ମଦନଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ବୁଝିପାରିଲେ।