କ୍ଷୀରମାଶ୍ଵଯୁଜେ ମାସି କାର୍ତ୍ତିକେ ପୃଷଦାଜ୍ଯକମ୍ ମାର୍ଗେ ମାସେ ତୁ ଗୋମୂତ୍ରଂ ପୌଷେ ସଂପ୍ରାଶଯେଦ୍ଘୃତମ୍
ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଦୁଧ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦହି ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଭଲ। ମାର୍ଗଶୀର ମାସରେ ଗାଈର ମୁତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୌଷ ମାସରେ ଘିଅ ଖାଇବା ଉପଯୁକ୍ତ।
ମାଘେ କୃଷ୍ଣତିଲାଂସ୍ତଦ୍ଵତ୍ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ଚ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଲଲିତା ଵିଜଯା ଭଦ୍ରା ଭଵାନୀ କୁମୁଦା ଶିଵା
ମାଘ ମାସରେ କଳା ତିଳ ଏବଂ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ଲଳିତା, ବିଜୟା, ଭଦ୍ରା, ଭବାନୀ, କୁମୁଦା ଓ ଶିବା ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ।
ଵାସୁଦେଵୀ ତଥା ଗୌରୀ ମଙ୍ଗଲା କମଲା ସତୀ ଉମା ଚ ଦାନକାଲେ ତୁ ପ୍ରୀଯତାମିତି କୀର୍ତଯେତ୍
ଏହିପରି ଭାବେ ବାସୁଦେବୀ, ଗୌରୀ, ମଙ୍ଗଳା, କମଳା, ସତୀ ଓ ଉମାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦାନ ସମୟରେ, ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଦେଉଛି ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍।
ମଲ୍ଲିକାଶୋକକମଲଂ କଦମ୍ବୋତ୍ପଲମାଲତୀଃ କୁବ୍ଜକଂ କରଵୀରଂ ଚ ବାଣମମ୍ଲାନକୁଙ୍କୁମମ୍
ମଲ୍ଲିକା, ଅଶୋକ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ, ଉତ୍ପଳ, ମାଳତୀ, କୁବ୍ଜକ, କରବୀର, ବାଣ ଓ ତାଜା ଅମ୍ଲାନ କୁଙ୍କୁମ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।
ସିନ୍ଧୁଵାରଂ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ମାସେଷୁ କ୍ରମଶଃ ସ୍ମୃତମ୍ ଜପାକୁସୁମ୍ଭକୁସୁମଂ ମାଲତୀ ଶତପତ୍ତ୍ରିକା
ସିନ୍ଧୁବାର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ମାସରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଜପା, କୁସୁମ୍ଭ, ମାଳତୀ ଓ ଶତପତ୍ରିକା ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଯଥାଲାଭଂ ପ୍ରଶସ୍ତାନି କରଵୀରଂ ଚ ସର୍ଵଦା ଏଵଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ଯାଵଦ୍ ଉପୋଷ୍ଯ ଵିଧିଵନ୍ନରଃ
ଯେଉଁଠି ଯାହା ମିଳେ, ସେଗୁଡିକ ଉତ୍ତମ। କରବୀର ସବୁବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଧିମତେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତା ଵା କୁମାରୀ ଵା ଶିଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ ଵ୍ରତାନ୍ତେ ଶଯନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁତମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଜନାନୀ, ଭକ୍ତା ବା କୁମାରୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜି, ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ସାଜସଜ୍ଜା ସହିତ ଏକ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ହୈମଂ ଵୃଷଭଂ ଚ ଗଵା ସହ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵାଥ ଶଯନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ବୃଷ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ରଖି, ପରେ ଏହାକୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ଯଥାଶକ୍ତି ମିଥୁନାନ୍ଯମ୍ବରାଦିଭିଃ ଧାନ୍ଯାଲଂକାରଗୋଦାନୈର୍ ଅଭ୍ଯର୍ଚେଦ୍ଧନସଂଚଯୈଃ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ରହିତଃ ପୂଜଯେଦ୍ଗତଵିସ୍ମଯଃ
ଅନ୍ୟ ଦମ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ, ଧାନ୍ୟ, ଆଳଙ୍କାର ଓ ଗାଈ ଦାନ କରି, ସଞ୍ଚିତ ଧନରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। କଞ୍ଜୁସି ଓ ଅହଂକାର ବିନା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ କରୋତି ଯଃ ସମ୍ଯକ୍ ସୌଭାଗ୍ଯଶଯନଵ୍ରତମ୍ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ପଦମତ୍ଯନ୍ତମଶ୍ନୁତେ ଫଲସ୍ଯୈକସ୍ଯ ତ୍ଯାଗେନ ଵ୍ରତମେତତ୍ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ଏହି ସଉଭାଗ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ବ୍ରତ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଲାଭ କରେ। ଏକ ଫଳ ଦାନ କରି ବି ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯ ଇଚ୍ଛନ୍କୀର୍ତିମାପ୍ନୋତି ପ୍ରତିମାସଂ ନରାଧିପ ସୌଭାଗ୍ଯାରୋଗ୍ଯରୂପାଯୁର୍ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ ନ ଵିଯୁକ୍ତୋ ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ ନଵାର୍ବୁଦଶତତ୍ରଯମ୍
ଯିଏ ଖ୍ୟାତି ଆଶା କରେ, ରାଜନ୍, ସେ ପ୍ରତିମାସରେ ଏହା ପାଏ। ସଉଭାଗ୍ୟ, ଆରୋଗ୍ୟ, ରୂପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ବସ୍ତ୍ର, ଆଳଙ୍କାର ଓ ଭୂଷଣରେ ସେ ତିନି ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଯୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ସୌଭାଗ୍ଯଶଯନଵ୍ରତମ୍ କରୋତି ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ଵା ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଭଵନେ ଽମରୈଃ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଵସେତ୍ସମ୍ଯଗ୍ ଯାଵତ୍କଲ୍ପାଯୁତତ୍ରଯମ୍
ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ବା ସାତ ବା ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ସଉଭାଗ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ହୋଇ ତିନି ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାଏ।
ନାରୀ ଵା କୁରୁତେ ଵାପି କୁମାରୀ ଵା ନରେଶ୍ଵର ସାପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ଦେଵ୍ଯନୁଗ୍ରହଲାଲିତା
ନାରୀ ବା କୁମାରୀ ଯେଉଁଠି ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ରାଜନ୍, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେଇଁ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଶୃଣୁଯାଦପି ଯଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦଥଵା ମତିମ୍ ସୋ ଽପି ଵିଦ୍ଯାଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ଚିରଂ ଵସେତ୍
ଯିଏ ଏହି କଥା ଶୁଣେ ବା ଦେବାକୁ ମନେ ଧରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଧର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହନ୍ତି।
ଇଦମିହ ମଦନେନ ପୂର୍ଵମିଷ୍ଟଂ ଶତଧନୁଷା କୃତଵୀର୍ଯସୂନୁନା ଚ କୃତମଥ ଵରୁଣେନ ନନ୍ଦିନା ଵା କିମ୍ ଉ ଜନନାଥ ତତୋ ଯଦୁଦ୍ଭଵଃ ସ୍ଯାତ୍
ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବରୁ ଏଠାରେ ମଦନ, ଶତଧନ୍ୱା, କୃତବୀର୍ୟ ପୁତ୍ର, ତାପରେ ବାରୁଣ ବା ନନ୍ଦିନ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଫଳ କଣ ହେବ?
ଭୂର୍ଲୋକୋ ଽଥ ଭୁଵର୍ଲୋକଃ ସ୍ଵର୍ଲୋକୋ ଽଥ ମହର୍ଜନଃ ତପଃ ସତ୍ଯଂ ଚ ସପ୍ତୈତେ ଦେଵଲୋକାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଭୂର୍ଲୋକ, ତାପରେ ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଲୋକ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ ଓ ସତ୍ୟଲୋକ—ଏହି ସାତଟି ଦେବଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପର୍ଯାଯେଣ ତୁ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଆଧିପତ୍ଯଂ କଥଂ ଭଵେତ୍ ଇହ ଲୋକେ ଶୁଭଂ ରୂପମ୍ ଆଯୁଃ ସୌଭାଗ୍ଯମେଵ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଵିପୁଲା ନାଥ କଥଂ ସ୍ଯାତ୍ପୁରସୂଦନ
ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ କେମିତି ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ମିଳେ? ଏହି ଲୋକରେ କେମିତି ଶୁଭ ରୂପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସଉଭାଗ୍ୟ ଓ ବହୁତ ଧନ ମିଳିପାରିବ, ହେ ପୁରସୁଦନ?
ପୁରା ହୁତାଶନଃ ସାର୍ଧଂ ମାରୁତେନ ମହୀତଲେ ଆଦିଷ୍ଟଃ ପୁରୁହୂତେନ ଵିନାଶାଯ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍
ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ନିର୍ଦଗ୍ଧେଷୁ ତତସ୍ତେନ ଦାନଵେଷୁ ସହସ୍ରଶଃ ତାରକଃ କମଲାକ୍ଷଶ୍ଚ କାଲଦଂଷ୍ଟ୍ରଃ ପରାଵସୁଃ ଵିରୋଚନଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାମାଦ୍ ଅପଲାଯଂସ୍ତପୋଧନ
ତାପରେ, ହଜାର ହଜାର ଦାନବ ଦହିଯିବା ପରେ, ତାରକ, କମଳାକ୍ଷ, କାଳଦଂଷ୍ଟ୍ର, ପରାବସୁ ଓ ବିରୋଚନ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ, ମୁନିବର ।
ଅମ୍ଭଃ ସାମୁଦ୍ରମାଵିଶ୍ଯ ସଂନିଵେଶମକୁର୍ଵତ ଅଶକ୍ଯା ଇତି ତେ ଽପ୍ଯଗ୍ନିମାରୁତାଭ୍ଯାମୁପେକ୍ଷିତାଃ
ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରର ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ ଦେଖି ଅବହେଳା କଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତେ ଦେଵାନ୍ ମନୁଷ୍ଯାନ୍ସହ ଜଙ୍ଗମାନ୍ ସଂପୀଡ୍ଯ ଚ ମୁନୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ପୁନର୍ଜଲମ୍
ତାପରୁ, ସେମାନେ ଦେବତା, ମଣିଷ ଓ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ, ପୁଣିପୁଣି ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵୀରାଃ ପଞ୍ଚ ଚ ସପ୍ତ ଚ ଜଲଦୁର୍ଗବଲାଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପୀଡଯନ୍ତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଏଭଳି, ପାଞ୍ଚ ଓ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ଜଳର ଦୁର୍ଗରେ ରହି, ତିନି ଜଗତକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ତତଃ ପରମଥୋ ଵହ୍ନିମାରୁତାଵମରାଧିପଃ ଆଦିଦେଶ ଚିରାଦମ୍ବୁନିଧିରେଷ ଵିଶୋଷ୍ଯତାମ୍
ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: 'ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶୁଷ୍କ କର !'
ଯସ୍ମାଦସ୍ମଦ୍ଦ୍ଵିଷାମେଷ ଶରଣଂ ଵରୁଣାଲଯଃ ତସ୍ମାଦ୍ଭଵଦ୍ଭ୍ଯାମଦ୍ଯୈଵ କ୍ଷଯମେଷ ପ୍ରଣୀଯତାମ୍
ଯେହেতୁ ଏହି ବରୁଣଙ୍କ ଗୃହ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ହୋଇଯାଇଛି, ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଆଜି ଏହାକୁ ନଶ୍ଟ କର ।
ତାଵୂଚତୁସ୍ତତଃ ଶକ୍ରମ୍ ଉଭୌ ଶମ୍ବରସୂଦନମ୍ ଅଧର୍ମ ଏଷ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ସାଗରସ୍ଯ ଵିନାଶନମ୍
ତାପରେ, ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ସାଗରକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଅନ୍ୟାୟ ।'
ଯସ୍ମାଜ୍ଜୀଵନିକାଯସ୍ଯ ମହତଃ ସଂକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ ତସ୍ମାନ୍ନ ପାପମଦ୍ଯାଵାଂ କରଵାଵ ପୁରଂଦର
ଯେହেতୁ ଏହି ସାଗରରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀର ନାଶ ହେବ, ତେଣୁ ହେ ପୁରନ୍ଦର, ଆମେ ଏହି ପାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଅସ୍ଯ ଯୋଜନମାତ୍ରେ ଽପି ଜୀଵକୋଟିଶତାନି ଚ ନିଵସନ୍ତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ କଥଂ ନାଶମର୍ହତି
ଏହାର କେବଳ ଏକ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ପ୍ରାଣୀ ବସୁଛନ୍ତି, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତେଣୁ ଏହା କିପରି ନଶ୍ଟ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ?
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ କୋପାତ୍ ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ଉଵାଚେଦଂ ଵଚୋ ରୋଷାନ୍ ନିର୍ଦହନ୍ନିଵ ପାଵକମ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦହୁଥିବା ଭାବରେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ ।
ନ ଧର୍ମାଧର୍ମସଂଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯମରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ ଭଵତୋସ୍ତୁ ଵିଶେଷେଣ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚାଧିତିଷ୍ଠତୋଃ
ଅମରମାନେ କେବେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ମିଶ୍ରଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ, ଏହି ନୀତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ମଦାଜ୍ଞାଲଙ୍ଘନଂ ଯସ୍ମାନ୍ ମାରୁତେନ ସମଂ ତ୍ଵଯା ମୁନିଵ୍ରତମହିଂସାଦି ପରିଗୃହ୍ଯ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ଧର୍ମାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରହିତଂ ଶତ୍ରୁଂ ପ୍ରତି ଵିଭାଵସୋ
ମୋର ଆଜ୍ଞାକୁ ଅମାନ୍ୟ କରି, ବାୟୁ ସହିତ ତୁମେ ମୁନିର ନିୟମ ଓ ଅହିଂସା ଗ୍ରହଣ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅନଦେଖା କରି ଏହି କାମ କରିଛ ।