ଶୁଭାସ୍ତତ୍ରାଷ୍ଟ ହୋତାରୋ ଦ୍ଵାରପାଲାସ୍ତଥାଷ୍ଟ ଵୈ ଅଷ୍ଟୌ ତୁ ଜାପକାଃ କାର୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ
ସେଠାରେ ଆଠଜଣ ଶୁଭ ହୋତା, ଆଠଜଣ ଦ୍ୱାରପାଳ ଏବଂ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଠଜଣ ଜାପକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସମ୍ପୂର୍ଣୋ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ କୁଲଶୀଲସମାଯୁକ୍ତଃ ପୁରୋଧାଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଏମିତି ହେବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିପାରିଥିବା, ଉତ୍ତମ କୁଳ ଓ ଚରିତ୍ର ସହିତ।
ପ୍ରତିଗର୍ତେଷୁ କଲଶୀ ଯଜ୍ଞୋପକରଣାନି ଚ ଵ୍ଯଜନଂ ଚାମରେ ଶୁଭ୍ରେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସୁଵିସ୍ତୃତେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାଲିରେ ଜଳପାତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ, ଧଳା ଚାମର ଓ ଏହା ସବୁ ଏକ ଚଉଡ଼ା ତାମାର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତ୍ଵନେକଵର୍ଣାଃ ସ୍ଯୁଶ୍ ଚରଵଃ ପ୍ରତିଦୈଵତମ୍ ଆଚାର୍ଯଃ ପ୍ରକ୍ଷିପେଦ୍ଭୂମାଵ୍ ଅନୁମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ତାପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଭୋଗପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖିବେ।
ତ୍ର୍ଯରତ୍ନିମାତ୍ରୋ ଯୂପଃ ସ୍ଯାତ୍ କ୍ଷାରଵୃକ୍ଷଵିନିର୍ମିତଃ ଯଜମାନପ୍ରମାଣୋ ଵା ସଂସ୍ଥାପ୍ଯୋ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ଯଜ୍ଞ ଖୁଟି ତିନି ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହେଉ, କ୍ଷାର ଗଛର କାଠରୁ କିମ୍ବା ଯଜମାନଙ୍କ ମାପରେ ତିଆରି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ସେହିଠାରେ ରଖିବେ।
ହେମାଲଂକାରିଣଃ କାର୍ଯାଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଋତ୍ଵିଜଃ କୁଣ୍ଡଲାନି ଚ ହୈମାନି କେଯୂରକଟକାନି ଚ
ପ୍ଚିଶଜଣ ଋତ୍ବିଜ୍ ହେବେ, ସେମାନେ ସୁନାର ଗହନା, କଣଫୁଲ, ବାହୁବନ୍ଧ ଓ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବେ।
ତଥାଙ୍ଗୁଲ୍ଯଃ ପଵିତ୍ରାଣି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ସମଂ ସର୍ଵାନ୍ ଆଚାର୍ଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପୁନଃ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛଯନସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଆତ୍ମନଶ୍ଚାପି ଯତ୍ପ୍ରିଯମ୍
ସେମାନେ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବେ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବେ, ପୁନି ଦୁଇଗୁଣା ଦେଇ, ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଦେବେ।
ସୌଵର୍ଣକୂର୍ମମକରୌ ରାଜତୌ ମତ୍ସ୍ଯଦୁନ୍ଦୁଭୌ ତାମ୍ରୌ କୁଲୀରମଣ୍ଡୂକାଵ୍ ଆଯସଃ ଶିଶୁମାରକଃ ଏଵମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵମ୍ ଆଦାଵେଵ ଵିଶାଂ ପତେ
ସୁନାର କୁମିର ଓ ମକର, ଚାନ୍ଦିର ମାଛ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ତାମାର କେକଡ଼ା ଓ ବାଙ୍ଗ, ଲୋହାର ଘରିଆଳ—ଏହି ସବୁ ଆରମ୍ଭରେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଜନପତି।
ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଃ ଶୁକ୍ଲଗନ୍ଧାନୁଲେପନଃ ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯୁଦକୈସ୍ତତ୍ର ସ୍ନାପିତୋ ଵେଦପାରଗୈଃ
ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶିତ ଜଳରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।
ଯଜମାନଃ ସପତ୍ନୀକଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ ପଶ୍ଚିମଂ ଦ୍ଵାରମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଯାଗମଣ୍ଡପମ୍
ଯଜମାନ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ଯାଗ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।
ତତୋ ମଙ୍ଗଲଶବ୍ଦେନ ଭେରୀଣାଂ ନିଃସ୍ଵନେନ ଚ ଅଞ୍ଜସା ମଣ୍ଡଲଂ କୁର୍ଯାତ୍ ପଞ୍ଚଵର୍ଣେନ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ତାପରେ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ସହିତ, ଯେଉଁଠି ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପାଞ୍ଚଟି ରଙ୍ଗରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବେ।
ଷୋଡଶାରଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରଂ ପଦ୍ମଗର୍ଭଂ ଚତୁର୍ମୁଖମ୍ ଚତୁରସ୍ରଂ ଚ ପରିତୋ ଵୃତ୍ତଂ ମଧ୍ଯେ ସୁଶୋଭନମ୍
ତାପରେ ଏକ ଷୋଳ ଆରା ବିଶିଷ୍ଟ ଚକ୍ର, ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମ ରୂପ ଓ ଚାରିଟି ମୁହଁ, ଚାରିପାଖରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ରାକାର ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଥିବା ରୂପ ତିଆରି କରିବେ।
ଵେଦ୍ଯାଶ୍ଚୋପରି ତତ୍କୃତ୍ଵା ଗ୍ରହାଂଲ୍ଲୋକପତୀଂସ୍ତତଃ ଵିନ୍ଯସେନ୍ମନ୍ତ୍ରତଃ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରତିଦିକ୍ଷୁ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଏହି ମଣ୍ଡଳଟି ବେଦି ଉପରେ ତିଆରି କରି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଓ ଲୋକପତିମାନେ ଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବେ।
କୂର୍ମାଦି ସ୍ଥାପଯେନ୍ମଧ୍ଯେ ଵାରୁଣଂ ମନ୍ତ୍ରମାଶ୍ରିତଃ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ଶିଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ତତ୍ରୈଵ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ବୁଧଃ
ମଧ୍ୟରେ କୂର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବାରୁଣ ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଭରସା କରି ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଏହିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବେ।
ଵିନାଯକଂ ଚ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ କମଲାମମ୍ବିକାଂ ତଥା ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭୂତଗ୍ରାମଂ ନ୍ଯସେତ୍ତତଃ
ବିନାୟକ ଓ କମଳା ଆମ୍ବିକାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ପରେ ଭୂତଗଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।
ପୁଷ୍ପଭକ୍ଷ୍ଯଫଲୈର୍ଯୁକ୍ତମ୍ ଏଵଂ କୃତ୍ଵାଧିଵାସନମ୍ କୁମ୍ଭାନ୍ ସଜଲଗର୍ଭାଂସ୍ତାନ୍ ଵାସୋଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟଯେତ୍
ଏପରି ଭାବେ ଫୁଲ, ଭୋଗ ଓ ଫଳ ଦେଇ ଅଧିବାସ କରି, ଜଳ ଭରା କୁମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରିବେ।
ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧୈରଲଂକୃତ୍ଯ ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ସମନ୍ତତଃ ପଠଧ୍ଵମିତି ତାନ୍ବ୍ରୂଯାଦ୍ ଆଚାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଭିପୂଜଯେତ୍
ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ ଙ୍କୁ ପାଠ କରିବାକୁ କହିବେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଦେବେ।
ବହ୍ଵୃଚୌ ପୂର୍ଵତଃ ସ୍ଥାପ୍ଯୌ ଦକ୍ଷିଣେନ ଯଜୁର୍ଵିଦୌ ସାମଗୌ ପଶ୍ଚିମେ ତଦ୍ଵଦ୍ ଉତ୍ତରେଣ ତ୍ଵଥର୍ଵଣୌ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଋଗ୍ବେଦ ପାଠକମାନେ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ପାଠକ, ପଶ୍ଚିମରେ ସାମବେଦ ପାଠକ ଓ ଉତ୍ତରରେ ଅଥର୍ବବେଦ ପାଠକମାନେ ବସିବେ।
ଉଦଙ୍ମୁଖୋ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଯଜମାନ ଉପାଵିଶେତ୍ ଯଜଧ୍ଵମିତି ତାନ୍ବ୍ରୂଯାଦ୍ ଧୌତ୍ରିକାନ୍ପୁନରେଵ ତୁ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଯଜମାନ ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ବସିବେ। ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ କହିବେ।
ଉତ୍କୃଷ୍ଟାନ୍ମନ୍ତ୍ରଜାପେନ ତିଷ୍ଠଧ୍ଵମିତି ଜାପକାନ୍ ଏଵମାଦିଶ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ପର୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯାଗ୍ନିଂ ସ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠକମାନେ ଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ କରି, ସେମାନେ ଙ୍କୁ ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଛିଟିଇବେ।
ଜୁହୁଯାଦ୍ଵାରୁଣୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ ଆଜ୍ଯଂ ଚ ସମିଧସ୍ତଥା ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିଶ୍ଚାଥ ହୋତଵ୍ଯଂ ଵାରୁଣୈରେଵ ସର୍ଵତଃ
ବାରୁଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ଓ ସମିଧ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ପରେ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ବାରୁଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୋମ କରିବେ।
ଗ୍ରହେଭ୍ଯୋ ଵିଧିଵଦ୍ଧୁତ୍ଵା ତଥେନ୍ଦ୍ରାଯେଶ୍ଵରାଯ ଚ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ ଲୋକପାଲେଭ୍ଯୋ ଵିଧିଵଦ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣେ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହମାନେ ଙ୍କୁ ହୋମ କରି, ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ୱାମୀ, ମରୁତ୍, ଲୋକପାଳ ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହୋମ କରିବେ।
ରାତ୍ରିସୂକ୍ତଂ ଚ ରୌଦ୍ରଂ ଚ ପାଵମାନଂ ସୁମଙ୍ଗଲମ୍ ଜପେଯୁଃ ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତଂ ପୂର୍ଵତୋ ବହ୍ଵୃଚଃ ପୃଥକ୍
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଋଗ୍ବେଦ ପାଠକମାନେ ଅଲଗା ଭାବେ ରାତି ସୂକ୍ତ, ରୁଦ୍ର ସୂକ୍ତ, ପାବମାନ ସୂକ୍ତ, ମଙ୍ଗଳ ସୂକ୍ତ ଓ ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରିବେ।
ଶାକ୍ରଂ ରୌଦ୍ରଂ ଚ ସୌମ୍ଯଂ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଂ ଜାତଵେଦସମ୍ ସୌରସୂକ୍ତଂ ଜପେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ଯଜୁର୍ଵିଦଃ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ପାଠକମାନେ ଶାକ୍ର, ରୁଦ୍ର, ସୌମ୍ୟ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ଜାତବେଦସ ଓ ସୂର୍ୟ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରିବେ।
ଵୈରାଜ୍ଯଂ ପୌରୁଷଂ ସୂକ୍ତଂ ସୌଵର୍ଣଂ ରୁଦ୍ରସଂହିତାମ୍ ଶୈଶଵଂ ପଞ୍ଚନିଧନଂ ଗାଯତ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସାମ ଚ
ବୈରାଜ୍ୟ, ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୂକ୍ତ, ରୁଦ୍ର ସଂହିତା, ଶିଶୁ ସୂକ୍ତ, ପଞ୍ଚ ନିଧନ, ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସାମ ପାଠ କରିବେ।
ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ବୃହତ୍ସାମ ରୌରଵଂ ସରଥଂତରମ୍ ଗଵାଂ ଵ୍ରତଂ ଚ କାଣ୍ଵଂ ଚ ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ ଵଯସସ୍ତଥା ଗାଯେଯୁଃ ସାମଗା ରାଜନ୍ ପଶ୍ଚିମଂ ଦ୍ଵାରମାଶ୍ରିତାଃ
ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସାମବେଦ ପାଠକମାନେ ବାମଦେବ, ବୃହତ୍ ସାମ, ରୌରବ, ସରଥଂତର, ଗୋବ୍ରତ, କାଣ୍ବ, ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ଓ ବୟସ ସୂକ୍ତ ଗାଇବେ।
ଅଥର୍ଵଣଶ୍ଚୋତ୍ତରତଃ ଶାନ୍ତିକଂ ପୌଷ୍ଟିକଂ ତଥା ଜପେଯୁର୍ମନସା ଦେଵମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ଵରୁଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଥର୍ବବେଦ ପାଠକମାନେ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଓ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ, ବାରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭାବି।
ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁରମିତୋ ରାତ୍ରାଵ୍ ଏଵଂ କୃତ୍ଵାଧିଵାସନମ୍ ଗଜାଶ୍ଵରଥ୍ଯାଵଲ୍ମୀକାତ୍ ସଂଗମାଦ୍ଧ୍ରଦଗୋକୁଲାତ୍ ମୃଦମାଦାଯ କୁମ୍ଭେଷୁ ପ୍ରକ୍ଷିପେଚ୍ଚତ୍ଵରାତ୍ତଥା
ପୂର୍ବ ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଏପରି ଅଧିବାସ କରି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରାସ୍ତା, ପିଲାମାଟି, ହ୍ରଦ ଓ ଗୋଶାଳା ମିଳିଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ମାଟି ନେଇ, ଚାରି ଦିଗର କୁମ୍ଭରେ ରଖିବେ।
ରୋଚନାଂ ଚ ସସିଦ୍ଧାର୍ଥାଂ ଗନ୍ଧଂ ଗୁଗ୍ଗୁଲମେଵ ଚ ସ୍ନପନଂ ତସ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ପାଇଁ ରୋଚନା, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ସହିତ ଗୋମାତାର ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍ପାଦନ ମିଶାଇ ନ୍ୟାସକୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ତୁ ମହାମନ୍ତ୍ରୈର୍ ଏଵ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ ଏଵଂ କ୍ଷପାତିଵାହ୍ଯାଥ ଵିଧିଯୁକ୍ତେନ କର୍ମଣା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମହାମନ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଦରକାର; ଏଭଳି ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ରାତିଟିକୁ କଟାଯିବ।