ଚୈତ୍ରେ ମାସି ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ନିଯତଵ୍ରତଃ ସ୍ଥାପଯେଦଵ୍ରଣଂ କୁମ୍ଭଂ ସିତତଣ୍ଡୁଲପୂରିତମ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ନିୟମରେ ଥିବା ବ୍ରତୀ ଜଣେ ଏକ ଅପରିସ୍କୃତ କୁମ୍ଭ, ଶୁଭ୍ର ଚାଉଳରେ ପୂରିତ, ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ ।
ନାନାଫଲଯୁତଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଇକ୍ଷୁଦଣ୍ଡସମନ୍ଵିତମ୍ ସିତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗଚ୍ଛନ୍ନଂ ସିତଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତମ୍
ସେ କୁମ୍ଭକୁ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଏକ ଇକ୍ଷୁ ଦଣ୍ଡ, ଦୁଇଟି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ ।
ନାନାଭକ୍ଷ୍ଯସମୋପେତଂ ସହିରଣ୍ଯଂ ତୁ ଶକ୍ତିତଃ ତାମ୍ରପାତ୍ରଂ ଗୁଡୋପେତଂ ତସ୍ଯୋପରି ନିଵେଶଯେତ୍
ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଗୁଡ଼ ଭରା ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ ।
ତସ୍ମାଦୁପରି କାମଂ ତୁ କଦଲୀଦଲସଂସ୍ଥିତମ୍ କୁର୍ଯାଚ୍ଛର୍କରଯୋପେତାଂ ରତିଂ ତସ୍ଯ ଚ ଵାମତଃ
ସେ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଉପରେ କଦଳୀ ପତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ; ତାହାର ବାମପାଖରେ, ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଶର୍କରା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ରତିଙ୍କ ମୂର୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ ।
ଗନ୍ଧଂ ଧୂପଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗୀତଂ ଵାଦ୍ଯଂ ଚ କାରଯେତ୍ ତଦଭାଵେ କଥାଂ କୁର୍ଯାତ୍ କାମକେଶଵଯୋର୍ନରଃ
ପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦେଇବା ଉଚିତ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ନଥିଲେ, କାମ ଓ କେଶବଙ୍କ ଗଳ୍ପ କହିବା ଉଚିତ ।
କାମନାମ୍ନା ହରେରର୍ଚାଂ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଗନ୍ଧଵାରିଣା ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପାକ୍ଷତତିଲୈର୍ ଅର୍ଚଯେନ୍ମଧୁସୂଦନମ୍
କାମ ନାମରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ସୁଗନ୍ଧି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ, ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ, ଚାଉଳ ଓ ତିଳ ଦେଇ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ ।
କାମାଯ ପାଦୌ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଜଙ୍ଘେ ସୌଭାଗ୍ଯଦାଯ ଚ ଊରୂ ସ୍ମରାଯେତି ପୁନର୍ ମନ୍ମଥାଯେତି ଵୈ କଟିମ୍
କାମଙ୍କ ପାଇଁ ପାଦ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ସଉଭାଗ୍ୟ ଦେବା ପାଇଁ ଜଂଘା; ସ୍ମର ପାଇଁ ଉରୁ; ମନ୍ମଥ ପାଇଁ କଟି ପୂଜିବା ଉଚିତ ।
ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦରାଯେତ୍ଯୁଦରମ୍ ଅନଙ୍ଗାଯେତ୍ଯୁରୋ ହରେଃ ମୁଖଂ ପଦ୍ମମୁଖାଯେତି ବାହୂ ପଞ୍ଚଶରାଯ ଵୈ
ସ୍ୱଚ୍ଛ ଉଦର ପାଇଁ ଉଦର ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଅନଙ୍ଗ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ଉର; ପଦ୍ମମୁଖ ପାଇଁ ମୁଖ; ପଞ୍ଚଶର ପାଇଁ ବାହୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ ।
ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ମୌଲିମ୍ ଅର୍ଚଯେଦିତି କେଶଵମ୍ ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ତଂ କୁମ୍ଭଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ସର୍ବାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୌଳିକୁ କେଶବ ଭାବରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ । ପରେ, ପ୍ରଭାତରେ, ସେ କୁମ୍ଭକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵଯଂ ଚ ଲଵଣାଦୃତେ ଭୁକ୍ତ୍ଯା ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ, ନିଜେ ଲୁଣ ବିନା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରୀଯତାମ୍ ଅତ୍ର ଭଗଵାନ୍ କାମରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ ହୃଦଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯ ଆନନ୍ଦୋ ଽଭିଧୀଯତେ
ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେ କୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, ସେ ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଆନନ୍ଦର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ସର୍ଵଂ ମାସି ମାସି ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍ ଉପଵାସୀ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାମ୍ ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍
ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରି, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ଫଲମେକଂ ଚ ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଭୂତଲେ ସ୍ଵପେତ୍ ତତସ୍ତ୍ରଯୋଦଶେ ମାସି ଧୃତଧେନୁସମନ୍ଵିତାମ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଏକ ଫଳ ଖାଇ ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ତାପରେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ଏକ ଗାଈ ସହିତ ରହିବା ଦରକାର।
ଶଯ୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଦନଙ୍ଗାଯ ସର୍ଵୋପସ୍କରସଂଯୁତାମ୍ କାଞ୍ଚନଂ କାମଦେଵଂ ଚ ଶୁକ୍ଲାଂ ଗାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍
ଏକ ଶୟ୍ୟା ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ ଅନଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ସହିତ ଏକ ସୁନାର କାମଦେବ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଏକ ଧଳା ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଦେବା ଦରକାର।
ଵାସୋଭିର୍ ଦ୍ଵିଜଦାମ୍ପତ୍ଯଂ ପୂଜ୍ଯଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ଵିଭୂଷଣୈଃ ଶଯ୍ଯାଗନ୍ଧାଦିକଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପ୍ରୀଯତାମ୍ ଇତ୍ଯୁଦୀରଯେତ୍
ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୟ୍ୟା, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, 'ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଦରକାର।
ହୋମଃ ଶୁକ୍ଲତିଲୈଃ କାର୍ଯଃ କାମନାମାନି କୀର୍ତଯେତ୍ ଗଵ୍ଯେନ ହଵିଷା ତଦ୍ଵତ୍ ପାଯସେନ ଚ ଧର୍ମଵିତ୍
ଶୁଭ୍ର ତିଳ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କାମନା ନାମଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ଗାଈର ଦୁଧର ଘୃତ ଓ ପାୟସ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଅନୁସାରେ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭୋଜନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ଇକ୍ଷୁଦଣ୍ଡାନଥୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୁଷ୍ପମାଲାଶ୍ ଚ ଶକ୍ତିତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ କଞ୍ଜୁସି ଛାଡିବା ଦରକାର। ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଇଖୁ ଦଣ୍ଡ ଓ ଫୁଲର ମାଳା ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଵିଧିନାନେନ ମଦନଦ୍ଵାଦଶୀମିମାମ୍ ସ ସର୍ଵପାପନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ହରିସାମ୍ଯତାମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ମଦନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତିରେ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କ ସମାନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇହଲୋକେ ଵରାନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ସୌଭାଗ୍ଯଫଲମ୍ ଅଶ୍ନୁତେ ଯଃ ସ୍ମରଃ ସଂସ୍ମୃତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଆନନ୍ଦାତ୍ମା ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏହି ଜଗତରେ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ। ସ୍ମର ଯେତେବେଳେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆନନ୍ଦର ମୂଳ, ମହାଶ୍ୱର।
ସୁଖାର୍ଥୀ କାମରୂପେଣ ସ୍ମରେଦଙ୍ଗଜମୀଶ୍ଵରମ୍ ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଚକାରାସୌ ଦିତିଃ ସର୍ଵମଶେଷତଃ
ଯେଉଁଠି ଶୁଭ ଚାହିଁଲେ, ଇଚ୍ଛାର ରୂପରେ ଅଙ୍ଗଜର ନାଥକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଶୁଣି, ଦିତି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
କଶ୍ଯପୋ ଵ୍ରତମାହାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ ଆଗତ୍ଯ ପରଯା ମୁଦା ଚକାର କର୍କଶାଂ ଭୂଯୋ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀମ୍
ବ୍ରତର ମହିମା ଦେଖି କଶ୍ୟପ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଫେରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ କଠୋର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରୂପ ଓ ଯୁବତ୍ବରେ ଭରିପୁରା।
ଵରୈର୍ ଆଛନ୍ଦଯାମାସ ସା ତୁ ଵଵ୍ରେ ତତୋ ଵରମ୍ ପୁତ୍ରଂ ଶକ୍ରଵଧାର୍ଥାଯ ସମର୍ଥମମିତୌଜସମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଚୟନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ; ତାପରେ ସେ ଏହି ଵର ଚୟନ କଲେ: ଏକ ପୁତ୍ର, ଯେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିର ମାଳିକ।
ଵରଯାମି ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵାମରନିଷୂଦନମ୍ ଉଵାଚ କଶ୍ଯପୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରହନ୍ତାରମ୍ ଊର୍ଜିତମ୍
ମୁଁ ଏହି ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବା, ଏହି ଵର ଚୟନ କରୁଛି, ବୋଲି ସେ କହିଲେ; କଶ୍ୟପ କହିଲେ: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ପ୍ରଦାସ୍ଯାମ୍ଯହମେଵେହ କିଂ ତ୍ଵ୍ ଏତତ୍ କ୍ରିଯତାଂ ଶୁଭେ ଆପସ୍ତମ୍ବଃ କରୋତ୍ଵିଷ୍ଟିଂ ପୁତ୍ରୀଯାମଦ୍ଯ ସୁଵ୍ରତେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ନିଜେ ଏହି ଵର ଦେବି; କିନ୍ତୁ ଏହା କରାଯିବା ଦରକାର, ଶୁଭେ। ଆପସ୍ତମ୍ବ ଆଜି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ସୁଶୀଳା।
ଵିଧାସ୍ଯାମି ତତୋ ଗର୍ଭମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁନିଷୂଦନମ୍ ଆପସ୍ତମ୍ବସ୍ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରେଷ୍ଟିଂ ଦ୍ରଵିଣାଧିକାମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରର ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଦେବି; ଆପସ୍ତମ୍ବ ତାପରେ ବହୁ ଧନ ଦେଇ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁର୍ ଭଵସ୍ଵେତି ଜୁହାଵ ଚ ସଵିସ୍ତରମ୍ ଦେଵା ମୁମୁଦିରେ ଦୈତ୍ଯା ଵିମୁଖାଃ ସ୍ଯୁଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ
ସେ 'ଇନ୍ଦ୍ରର ଶତ୍ରୁ ହେଉ' ବୋଲି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିରୋଧୀ ହେଲେ, ଦାନବମାନେ ଦୂରେ ହେଲେ।
ଦିତ୍ଯାଂ ଗର୍ଭମ୍ ଅଥାଧତ୍ତ କଶ୍ଯପଃ ପ୍ରାହ ତାଂ ପୁନଃ ତ୍ଵଯା ଯତ୍ନୋ ଵିଧାତଵ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିନ୍ଗର୍ଭେ ଵରାନନେ
କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁ ରଖିଲେ ଏବଂ ପୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ଏହି ଗର୍ଭ ପାଇଁ ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର, ଶୁଭ ମୁଖୀ।
ସଂଵତ୍ସରଶତଂ ତ୍ଵ୍ ଏକମ୍ ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ତପୋଵନେ ସଂଖ୍ଯାଯାଂ ନୈଵ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଗର୍ଭିଣ୍ଯା ଵରଵର୍ଣିନି
ଏହି ତପୋବନରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଗର୍ଭବତୀ ଜନେ ଦିନ ଗଣନା କରିବା ଓ ଖାଇବା ନିଷେଧ, ଶୁଭ ରୂପବତୀ।
ନ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲେଷୁ ସର୍ଵଦା ନୋପସ୍କରେଷୂପଵିଶେନ୍ ମୁସଲୋଲୂଖଲାଦିଷୁ
କେବେ ମଧ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ମୂଳ ନିକଟରେ ଦଢ଼ି ରହିବା କିମ୍ବା ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁସଳ, ଉଲୁଖଳ ଓ ଏପରି ଉପକରଣ ଉପରେ ବସିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜଲେ ଚ ନାଵଗାହେତ ଶୂନ୍ଯାଗାରଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ ଵଲ୍ମୀକାଯାଂ ନ ତିଷ୍ଠେତ ନ ଚୋଦ୍ଵିଗ୍ନମନା ଭଵେତ୍
ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଖାଲି ଘର ରହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍। ପିଲାମାଟି ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମନରେ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ଅଶାନ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।