ରୋହିଣୀଚନ୍ଦ୍ରମିଥୁନଂ କାରଯିତ୍ଵାଥ କାଞ୍ଚନମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଃ ଷଡଙ୍ଗୁଲଃ କାର୍ଯୋ ରୋହିଣୀ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲା
ସୁନାରେ ରୋହିଣୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଳ ଓ ରୋହିଣୀକୁ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଆକାରରେ କରିବା ଉଚିତ।
ମୁକ୍ତାଫଲାଷ୍ଟକଯୁତଂ ସିତନେତ୍ରପଟାଵୃତମ୍ କ୍ଷୀରକୁମ୍ଭୋପରି ପୁନଃ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରାକ୍ଷତାନ୍ଵିତମ୍ ଦଦ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରେଣ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ଶାଲୀକ୍ଷୁଫଲସଂଯୁତମ୍
ଆଠଟି ମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ, ଧଳା ନେତ୍ରପଟରେ ଢାକା, ଦୁଧ ଭରା ଘଡ଼ା ଉପରେ, ପୁନି କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ, ପ୍ରଭାତରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଧାନ ଓ ଖଣ୍ଡ ଫଳ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଵେତାମଥ ସୁଵର୍ଣାସ୍ଯାଂ ଖୁରୈ ରୌପ୍ଯୈଃ ସମନ୍ଵିତାମ୍ ସଵସ୍ତ୍ରଭାଜନାଂ ଧେନୁଂ ତଥା ଶଙ୍ଖଂ ଚ ଶୋଭନମ୍
ଧଳା ଗାଈ, ସୁନାର ମୁହଁ, ଚାନ୍ଦିର ଖୁର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପାତ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଶଂଖ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୂଷଣୈର୍ଦ୍ଵିଜଦାମ୍ପତ୍ଯମ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଽଯଂ ଦ୍ଵିଜରୂପେଣ ସଭାର୍ଯ ଇତି କଲ୍ପଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୂଷଣ ଓ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥା ନ ରୋହିଣୀ କୃଷ୍ଣ ଶଯ୍ଯାଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛତି ସୋମରୂପସ୍ଯ ତେ ତଦ୍ଵନ୍ ମମାଭେଦୋ ଽସ୍ତୁ ଭୂତିଭିଃ
ଯେପରି ରୋହିଣୀ କଦାପି କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଯାଏନାହିଁ, ସେପରି ମୋର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଏକତା ସଦା ଅଟୁଟ ରହୁ।
ଯଥା ତ୍ଵମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ପରମାନନ୍ଦମୁକ୍ତିଦଃ ଭୁକ୍ତିର୍ମୁକ୍ତିସ୍ତଥା ଭକ୍ତିସ୍ ତ୍ଵଯି ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ତୁ ମେ ସଦା
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛ, ଏହିପରି ଭୋଗ, ମୁକ୍ତି ଓ ଭକ୍ତି ସଦା ଚନ୍ଦ୍ର, ମୋ ପାଖରେ ରହୁ।
ଇତି ସଂସାରଭୀତସ୍ଯ ମୁକ୍ତିକାମସ୍ଯ ଚାନଘ ରୂପାରୋଗ୍ଯାଯୁଷାମେତଦ୍ ଵିଧାଯକମନୁତ୍ତମମ୍
ଏହିପରି ସଂସାରକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଓ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ, ଏହା ରୂପ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ବିଧି।
ଇଦମେଵ ପିତୄଣାଂ ଚ ସର୍ଵଦା ଵଲ୍ଲଭଂ ମୁନେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତିର୍ଭୂତ୍ଵା ସପ୍ତକଲ୍ପଶତତ୍ରଯମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭୂତ୍ଵା ତୁ ମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି ବିଧି ପିତୃମାନେ ସଦା ପ୍ରିୟ ମନେ କରନ୍ତି, ମୁନି। ସପ୍ତ ଶତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ଲୋକର ନାଥ ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ନାରୀ ଵା ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶଯନଂ ଯା ସମାଚରେତ୍ ସାପି ତତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ଯେଉଁ ନାରୀ କିମ୍ବା ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଶଯ୍ୟା ବ୍ରତ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ।
ଇତି ପଠତି ଶୃଣୋତି ଵା ଯ ଇତ୍ଥଂ ମଧୁମଥନାର୍ଚନମ୍ ଇନ୍ଦୁକୀର୍ତନେନ ମତିମପି ଚ ଦଦାତି ସୋ ଽପି ଶୌରେର୍ ଭଵନଗତଃ ପରିପୂଜ୍ଯତେ ଽମରୌଘୈଃ
ଯେଉଁଠି ଏପରି ମଧୁମଥନଙ୍କ ପୂଜା ଚନ୍ଦ୍ରର ସ୍ତୁତି ସହିତ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା କରାଯାଏ, ଏବଂ ମନ ଦେଇ ଭକ୍ତି କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଶୌରିଙ୍କ ଗୃହରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଜଲାଶଯଗତଂ ଵିଷ୍ଣୁମ୍ ଉଵାଚ ରଵିନନ୍ଦନଃ ତଡାଗାରାମକୂପାନାଂ ଵାପୀଷୁ ନଲିନୀଷୁ ଚ
ଜଳାଶୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ରବିବଂଶଜ ଏପରି ପଚାରିଲେ: ପୋଖରୀ, ବଗିଚା, କୁଆଁ, ବଡ଼ ଜଳସ୍ଥଳ ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ଥିବା ଜଳାଶୟରେ—
ଵିଧିଂ ପୃଚ୍ଛାମି ଦେଵେଶେ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ କେ ତତ୍ର ଚର୍ତ୍ଵିଜୋ ନାଥ ଵେଦୀ ଵା କୀଦୃଶୀ ଭଵେତ୍
ମୁଁ ବିଧି ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି, ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ କିଏ ପୂଜା କରେ, ହେ ନାଥ, ଏଠାରେ କେଉଁ ପୂଜାରୀ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ବେଦୀ କେମିତି ହେବା ଉଚିତ?
ଦକ୍ଷିଣାଵଲଯଃ କାଲଃ ସ୍ଥାନମାଚାର୍ଯ ଏଵ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି କାନି ଶସ୍ତାନି ସର୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ, ଦିଗ, ସ୍ଥାନ, ଶିକ୍ଷକ କିଏ ହେବେ ଏବଂ କେଉଁ ଜିନିଷ ସବୁ ଭଲ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କହିଦିଅ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାବାହୋ ତଡାଗାଦିଷୁ ଯୋ ଵିଧିଃ ପୁରାଣେଷ୍ଵିତିହାସୋ ଽଯଂ ପଠ୍ଯତେ ଵେଦଵାଦିଭିଃ
ହେ ରାଜା, ବଳଶାଳୀ, ତଳାବ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକ୍ରମ ବିଷୟରେ ପୁରାଣରେ ଯେପରି ନିୟମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯେଉଁ ପ୍ରଥା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେଥିରେ ଯାହା ରହିଛି, ସେଥିକୁ ଶୁଣ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ପକ୍ଷଂ ଶୁଭଂ ଶୁକ୍ଲମ୍ ଅତୀତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ ପୁଣ୍ଯେ ଽହ୍ନି ଵିପ୍ରକଥିତେ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍
ଶୁଭ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଆସିଲେ, ଉତ୍ତରାୟଣ ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଦିନ କହନ୍ତି, ସେହି ଦିନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ରଵଣେ ଦେଶେ ତଡାଗସ୍ଯ ସମୀପତଃ ଚତୁର୍ହସ୍ତାଂ ଶୁଭାଂ ଵେଦୀଂ ଚତୁରସ୍ରାଂ ଚତୁର୍ମୁଖାମ୍
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଢଳା ଜମିରେ, ତଳାବ ନିକଟରେ, ଚାରି ହସ୍ତ ଆକାରରେ, ଚାରି କୋଣା ଓ ଚାରି ପାଟି ସହିତ ଏକ ଶୁଭ ବେଦୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତଥା ଷୋଡଶହସ୍ତଃ ସ୍ଯାନ୍ ମଣ୍ଡପଶ୍ଚ ଚତୁର୍ମୁଖଃ ଵେଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିତୋ ଗର୍ତା ରତ୍ନିମାତ୍ରାସ୍ତ୍ରିମେଖଲାଃ
ଏହିପରି, ଷୋଳହ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଚାରିପାଟି ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ବେଦୀ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ହସ୍ତ ଚଉଡ଼ା ତିନିଟି ଖାଲି ଖନନ କରିବା ଉଚିତ।
ନଵ ସପ୍ତାଥ ଵା ପଞ୍ଚ ନାତିରିକ୍ତା ନୃପାତ୍ମଜ ଵିତସ୍ତିମାତ୍ରା ଯୋନିଃ ସ୍ଯାତ୍ ଷଟ୍ସପ୍ତାଙ୍ଗୁଲିଵିସ୍ତୃତା
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି ଖାଲି ନ'ଟି, ସାତଟି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ହେଉ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାଲି ଏକ ଭୁଜ ଚଉଡ଼ା ଓ ଯୋନି ଛଅ କିମ୍ବା ସାତ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ।
ଗର୍ତାଶ୍ଚ ତତ୍ର ସପ୍ତ ସ୍ଯୁସ୍ ତ୍ରିପର୍ଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମେଖଲାଃ ସର୍ଵତସ୍ତୁ ସଵର୍ଣାଃ ସ୍ଯୁଃ ପତାକାଧ୍ଵଜସଂଯୁତାଃ
ସେଠାରେ ସାତଟି ଖାଲି ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନିଟି ଉଚ୍ଚ ମାଟିର ଧାର ଥାଉ। ସମସ୍ତ ଏକ ରଙ୍ଗରେ ହେଉ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥୋଦୁମ୍ବରପ୍ଲକ୍ଷଵଟଶାଖାକୃତାନି ତୁ ମଣ୍ଡପସ୍ଯ ପ୍ରତିଦିଶଂ ଦ୍ଵାରାଣ୍ଯେତାନି କାରଯେତ୍
ମଣ୍ଡପର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦ୍ୱାର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଅଶ୍ୱଥ, ଉଦୁମ୍ବର, ପ୍ଲକ୍ଷ ଓ ବଟ ଗଛର ଡାଳିରୁ ତିଆରି।
ଶୁଭାସ୍ତତ୍ରାଷ୍ଟ ହୋତାରୋ ଦ୍ଵାରପାଲାସ୍ତଥାଷ୍ଟ ଵୈ ଅଷ୍ଟୌ ତୁ ଜାପକାଃ କାର୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ
ସେଠାରେ ଆଠଜଣ ଶୁଭ ହୋତା, ଆଠଜଣ ଦ୍ୱାରପାଳ ଏବଂ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଠଜଣ ଜାପକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସମ୍ପୂର୍ଣୋ ମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ କୁଲଶୀଲସମାଯୁକ୍ତଃ ପୁରୋଧାଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଏମିତି ହେବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିପାରିଥିବା, ଉତ୍ତମ କୁଳ ଓ ଚରିତ୍ର ସହିତ।
ପ୍ରତିଗର୍ତେଷୁ କଲଶୀ ଯଜ୍ଞୋପକରଣାନି ଚ ଵ୍ଯଜନଂ ଚାମରେ ଶୁଭ୍ରେ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ସୁଵିସ୍ତୃତେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖାଲିରେ ଜଳପାତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ, ଧଳା ଚାମର ଓ ଏହା ସବୁ ଏକ ଚଉଡ଼ା ତାମାର ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତ୍ଵନେକଵର୍ଣାଃ ସ୍ଯୁଶ୍ ଚରଵଃ ପ୍ରତିଦୈଵତମ୍ ଆଚାର୍ଯଃ ପ୍ରକ୍ଷିପେଦ୍ଭୂମାଵ୍ ଅନୁମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ତାପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଭୋଗପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖିବେ।
ତ୍ର୍ଯରତ୍ନିମାତ୍ରୋ ଯୂପଃ ସ୍ଯାତ୍ କ୍ଷାରଵୃକ୍ଷଵିନିର୍ମିତଃ ଯଜମାନପ୍ରମାଣୋ ଵା ସଂସ୍ଥାପ୍ଯୋ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
ଯଜ୍ଞ ଖୁଟି ତିନି ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହେଉ, କ୍ଷାର ଗଛର କାଠରୁ କିମ୍ବା ଯଜମାନଙ୍କ ମାପରେ ତିଆରି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ସେହିଠାରେ ରଖିବେ।
ହେମାଲଂକାରିଣଃ କାର୍ଯାଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଋତ୍ଵିଜଃ କୁଣ୍ଡଲାନି ଚ ହୈମାନି କେଯୂରକଟକାନି ଚ
ପ୍ଚିଶଜଣ ଋତ୍ବିଜ୍ ହେବେ, ସେମାନେ ସୁନାର ଗହନା, କଣଫୁଲ, ବାହୁବନ୍ଧ ଓ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବେ।
ତଥାଙ୍ଗୁଲ୍ଯଃ ପଵିତ୍ରାଣି ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ସମଂ ସର୍ଵାନ୍ ଆଚାର୍ଯୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପୁନଃ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛଯନସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଆତ୍ମନଶ୍ଚାପି ଯତ୍ପ୍ରିଯମ୍
ସେମାନେ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବେ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବେ, ପୁନି ଦୁଇଗୁଣା ଦେଇ, ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଦେବେ।
ସୌଵର୍ଣକୂର୍ମମକରୌ ରାଜତୌ ମତ୍ସ୍ଯଦୁନ୍ଦୁଭୌ ତାମ୍ରୌ କୁଲୀରମଣ୍ଡୂକାଵ୍ ଆଯସଃ ଶିଶୁମାରକଃ ଏଵମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵମ୍ ଆଦାଵେଵ ଵିଶାଂ ପତେ
ସୁନାର କୁମିର ଓ ମକର, ଚାନ୍ଦିର ମାଛ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ତାମାର କେକଡ଼ା ଓ ବାଙ୍ଗ, ଲୋହାର ଘରିଆଳ—ଏହି ସବୁ ଆରମ୍ଭରେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଜନପତି।
ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଃ ଶୁକ୍ଲଗନ୍ଧାନୁଲେପନଃ ସର୍ଵୌଷଧ୍ଯୁଦକୈସ୍ତତ୍ର ସ୍ନାପିତୋ ଵେଦପାରଗୈଃ
ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶିତ ଜଳରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ।
ଯଜମାନଃ ସପତ୍ନୀକଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ ପଶ୍ଚିମଂ ଦ୍ଵାରମାସାଦ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଯାଗମଣ୍ଡପମ୍
ଯଜମାନ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ଯାଗ ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।