ଧର୍ମଶ୍ଚାର୍ଥଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଶ୍ଚୈଵାତ୍ର କୀର୍ତ୍ଯତେ ସର୍ଵେଷ୍ଵପି ପୁରାଣେଷୁ ତଦ୍ଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଏହାଙ୍କ ବିରୋଧୀ ଫଳ ମଧ୍ୟ କଥାଯାଇଛି।
ସାତ୍ତ୍ଵିକେଷୁ ପୁରାଣେଷୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯମଧିକଂ ହରେଃ ରାଜସେଷୁ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଧିକଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଦୁଃ
ସାତ୍ତ୍ୱିକ ପୁରାଣମାନେରେ ହରିଙ୍କ ମହିମା ଅଧିକ, ରାଜସ ପୁରାଣମାନେରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରଧାନ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ତଦ୍ଵଦଗ୍ନେଶ୍ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତାମସେଷୁ ଶିଵସ୍ଯ ଚ ସଂକୀର୍ଣେଷୁ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପିତୄଣାଂ ଚ ନିଗଦ୍ଯତେ
ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ତାମସ ପୁରାଣମାନେରେ ଶିବଙ୍କ ମହିମା, ମିଶ୍ର ପୁରାଣମାନେରେ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ପିତୃମାନେର ମହିମା କଥାଯାଏ।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ପୁରାଣାନି କୃତ୍ଵା ସତ୍ଯଵତୀସୁତଃ ଭାରତାଖ୍ଯାନମଖିଲଂ ଚକ୍ରେ ତଦୁପବୃଂହିତମ୍ ଲକ୍ଷେଣୈକେନ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵେଦାର୍ଥପରିବୃଂହିତମ୍
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଅଷ୍ଟାଦଶ ପୁରାଣ ରଚି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତ କଥା ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକରେ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ବେଦର ଅର୍ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଵାଲ୍ମୀକିନା ତୁ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରାମୋପାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍ ବ୍ରହ୍ମଣାଭିହିତଂ ଯଚ୍ଚ ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତରମ୍
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ କଥା, ଯାହା ଏକ ଶତ କୋଟି ବିସ୍ତୃତିରେ ବିସ୍ତାରିତ—
ଆହୃତ୍ଯ ନାରଦାଯୈଵଂ ତେନ ଵାଲ୍ମୀକଯେ ପୁନଃ ଵାଲ୍ମୀକିନା ଚ ଲୋକେଷୁ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସାଧନମ୍ ଏଵଂ ସପାଦାଃ ପଞ୍ଚୈତେ ଲକ୍ଷା ମର୍ତ୍ଯେ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏହିପରି ନାରଦଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି, ପୁନି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ଲାଗି ଉପାୟ ଭାବେ ପ୍ରଚାରିତ। ଏହିପରି ସାଢ଼େ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପୁରାତନସ୍ଯ କଲ୍ପସ୍ଯ ପୁରାଣାନି ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ପୁରାଣାନାମନୁକ୍ରମମ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପୁରାତନ କଳ୍ପର ଏହି ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣନ୍ତି। ପୁରାଣମାଳା ପଠିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଧନ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆୟୁ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଏହା ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ଯଶସୋ ନିଧାନମ୍ ଇଦଂ ପିତୄଣାମତିଵଲ୍ଲଭଂ ଚ ଇଦଂ ଚ ଦେଵେଷ୍ଵ୍ ଅମୃତାଯିତଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵିଦଂ ପାପହରଂ ଚ ପୁଂସାମ୍
ଏହି ଗାଥା ପବିତ୍ର, କୀର୍ତ୍ତିର ଧନ, ପିତୃମାନେ ଏହାକୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅମୃତ ସମାନ। ଏହି ଗାଥା ସଦା ମଣିଷମାନଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରେ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦାନଧର୍ମାନଶେଷତଃ ଵ୍ରତୋପଵାସସଂଯୁକ୍ତାନ୍ ଯଥାମତ୍ସ୍ଯୋଦିତାନିହ
ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ଓ ଧର୍ମର କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେପରି ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ସଂଵାଦେ ନାରଦସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଧର୍ମକାମାର୍ଥସାଧକମ୍
ମହାଦେବ ଓ ଧୀର ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ମୁଁ କହିବି।
କୈଲାସଶିଖରାସୀନମ୍ ଅପୃଚ୍ଛନ୍ନାରଦଃ ପୁରା ଵିନଯନମନଙ୍ଗାରିମ୍ ଅନଙ୍ଗାଙ୍ଗହରଂ ହରମ୍
ଏକଥର, କୈଳାସ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ହରଙ୍କୁ, ନାରଦ ନମ୍ରତା ସହିତ ଓ ଅହଂକାର ବିନା ପଚାରିଥିଲେ, ଯିଏ କାମ ଓ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵିନ୍ଦ୍ରନାଯକ ଶ୍ରୀମଦାରୋଗ୍ଯରୂପାଯୁର୍ ଭାଗ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯସମ୍ପଦା ସଂଯୁକ୍ତସ୍ତଵ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵା ପୁମାନ୍ଭକ୍ତଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାୟକ, ଶ୍ରୀ, ଆରୋଗ୍ୟ, ରୂପ, ଆୟୁ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯିଏ ଯୁକ୍ତ—ଆପଣ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଭକ୍ତ କିପରି ହେବେ?
ନାରୀ ଵା ଵିଧଵା ସର୍ଵଗୁଣସୌଭାଗ୍ଯସଂଯୁତା କ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଦେଵ କିଂଚିଦ୍ଵ୍ରତମିହୋଚ୍ଯତାମ୍
କିମ୍ବା କୌଣସି ନାରୀ, ଯଦିଓ ବିଧବା, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଭାଗ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ, କ୍ରମେ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? ହେ ଦେବ, ଏହିଠାରେ କୌଣସି ବ୍ରତ କହନ୍ତୁ।
ସମ୍ଯକ୍ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵଲୋକହିତାଵହମ୍ ଶ୍ରୁତମପ୍ଯତ୍ର ଯଚ୍ଛାନ୍ତ୍ଯୈ ତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଶୃଣୁ ନାରଦ
ତୁମେ ଭଲ ପଚାରିଛ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଯେଉଁ ବ୍ରତ ଶୁଣାଯାଏ, ତାହା ଶୁଣ, ହେ ନାରଦ।
ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷଂ ନାମ ଵ୍ରତଂ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍ ପାଦାଦି କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ ଵିଷ୍ଣୁନାମାନୁକୀର୍ତନମ୍
ନକ୍ଷତ୍ରପୁରୁଷ ନାମକ ବ୍ରତ, ଯାହା ନାରାୟଣ ସ୍ୱରୂପ, ପାଦ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉପରକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିମାଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ମୂଲର୍କ୍ଷାଦିଷୁ ଚାର୍ଚଯେତ୍ ଚୈତ୍ରମାସଂ ସମାସାଦ୍ଯ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍
ଚୈତ୍ର ମାସ ଆସିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଠ କରାଇ ପରେ, ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଆଦିରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରତିମାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲେ ନମୋ ଵିଶ୍ଵଧରାଯ ପାଦୌ ଗୁଲ୍ଫାଵନନ୍ତାଯ ଚ ରୋହିଣୀଷୁ ଜଙ୍ଘେ ଽଭିପୂଜ୍ଯେ ଵରଦାଯ ଚୈଵ ଦ୍ଵେ ଜାନୁନୀ ଵାଶ୍ଵିକୁମାରଋକ୍ଷେ
ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପାଦରେ ବିଶ୍ୱଧରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗୁଳ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୁଳ୍ଫାବନନ୍ତଙ୍କୁ, ରୋହିଣୀରେ ଜଂଘାରେ ବରଦାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ଜାନୁ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱିକୁମାର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜାନୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵୋତ୍ତରାଷାଢଯୁଗେ ତଥୋରୂ ନମଃ ଶିଵାଯେତ୍ଯଭିପୂଜନୀଯୌ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରାଫଲ୍ଗୁନିଯୁଗ୍ମକେ ଚ ମେଢ୍ରଂ ନମଃ ପଞ୍ଚଶରାଯ ପୂଜ୍ଯମ୍
ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ଯୁଗଳରେ ଉରୁ (ଠାଉ) ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରା ଫଲ୍ଗୁନୀ ଯୁଗଳରେ ମେଢ୍ର (କଟି) ଅଞ୍ଚଳରେ ପଞ୍ଚଶରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
କଟିଂ ନମଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧରାଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସମ୍ପୂଜଯେନ୍ନାରଦ କୃତ୍ତିକାସୁ ତଥାର୍ଚଯେଦ୍ଭାଦ୍ରପଦାଦ୍ଵଯେ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵେ ନମଃ କେଶିନିଷୂଦନାଯ
କଟିରେ ଶାର୍ଙ୍ଗଧର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ, ହେ ନାରଦ। କୃତ୍ତିକା ଓ ଦୁଇ ଭାଦ୍ରପଦରେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେଶିନିଷୂଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
କୁକ୍ଷିଦ୍ଵଯଂ ନାରଦ ରେଵତୀଷୁ ଦାମୋଦରାଯେତ୍ଯଭିପୂଜନୀଯମ୍ ଋକ୍ଷେ ଽନୁରାଧାସୁ ଚ ମାଧଵାଯ ନମସ୍ତଥୋରଃସ୍ଥଲମେଵ ପୂଜ୍ଯମ୍
ଦୁଇ କୁକ୍ଷି ଅଞ୍ଚଳରେ, ହେ ନାରଦ, ରେବତୀରେ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଅନୁରାଧା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉରସ୍ଥଳରେ ମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ପୃଷ୍ଠଂ ଧନିଷ୍ଠାସୁ ଚ ପୂଜନୀଯମ୍ ଅଘୌଘଵିଧ୍ଵଂସକରାଯ ତଚ୍ଚ ଶ୍ରୀଶଙ୍ଖଚକ୍ରାସିଗଦାଧରାଯ ନମୋ ଵିଶାଖାସୁ ଭୁଜାଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯାଃ
ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୃଷ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପାପ ନାଶକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀଶଂଖଚକ୍ରାସିଗଦାଧରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବାହୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ହସ୍ତେ ତୁ ହସ୍ତା ମଧୁସୂଦନାଯ ନମୋ ଽଭିପୂଜ୍ଯା ଇତି କୈଟଭାରେଃ ପୁନର୍ଵସାଵଙ୍ଗୁଲିପୂର୍ଵଭାଗାଃ ସାମ୍ନାମଧୀଶାଯ ନମୋ ଽଭିପୂଜ୍ଯାଃ
ହସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ହସ୍ତରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଆଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମ୍ନାମଧୀଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଭୁଜଂଗନକ୍ଷତ୍ରଦିନେ ନଖାନି ସମ୍ପୂଜଯେନ୍ମତ୍ସ୍ଯଶରୀରଭାଜଃ କୂର୍ମସ୍ଯ ପାଦୌ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜାମି ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସୁ କଣ୍ଠେ ହରିରର୍ଚନୀଯଃ
ସର୍ପ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ମତ୍ସ୍ୟ ଦେହର ନଖଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, କୂର୍ମ ଅବତାରଙ୍କର ପାଦକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦରକାର। ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ହରିଙ୍କ ଗଳାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୋତ୍ରେ ଵରାହାଯ ନମୋ ଽଭିପୂଜ୍ଯା ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣେନ ସମ୍ଯକ୍ ପୁଷ୍ଯେ ମୁଖଂ ଦାନଵସୂଦନାଯ ନମୋ ନୃସିଂହାଯ ଚ ପୂଜନୀଯମ୍
କାନରେ ବରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦାନବ ନାଶକଙ୍କ ମୁଁହକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର, ଏବଂ ନରସିଂହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ନମୋ ନମଃ କାରଣଵାମନାଯ ସ୍ଵାତୀଷୁ ଦନ୍ତାଗ୍ରମଥାର୍ଚନୀଯମ୍ ଆସ୍ଯଂ ହରେର୍ଭାର୍ଗଵନନ୍ଦନାଯ ସଂପୂଜନୀଯଂ ଦ୍ଵିଜ ଵାରୁଣେ ତୁ
ସବୁ କାରଣର ମୂଳ ବାମନଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦାନ୍ତର ଆଗକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ଭୃଗୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହରିଙ୍କ ମୁଁହକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିଜ ମାନେ ବାରୁଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହାକୁ ପୂଜିବେ।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ରାମାଯ ମଘାସୁ ନାସା ସଂପୂଜନୀଯା ରଘୁନନ୍ଦନସ୍ଯ ମୃଗୋତ୍ତମାଙ୍ଗେ ନଯନେ ଽଭିପୂଜ୍ଯେ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ରାମ ଵିଘୂର୍ଣିତାକ୍ଷ
ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ରାମଙ୍କ ନାକକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ମୃଗ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶରେ ଚକ୍ଷୁକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଚଞ୍ଚଳ ନୟନ ଥିବା ରାମ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ବୁଦ୍ଧାଯ ଶାନ୍ତାଯ ନମୋ ଲଲାଟଂ ଚିତ୍ରାସୁ ସଂପୂଜ୍ଯତମଂ ମୁରାରେଃ ଶିରୋ ଽଭିପୂଜ୍ଯଂ ଭରଣୀଷୁ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର କଲ୍କିରୂପିଣେ
ଶାନ୍ତ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୁରାରିଙ୍କ ଲଳାଟକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜିବା ଦରକାର। ଭରଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଈଶ୍ୱର କଲ୍କି ରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଆର୍ଦ୍ରାସୁ କେଶାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମସ୍ଯ ସଂପୂଜନୀଯା ହରଯେ ନମସ୍ତେ ଉପୋଷିତେନର୍କ୍ଷଦିନେଷୁ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜନୀଯା ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାଃ ସ୍ଯୁଃ
ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ଚୁଲିକୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଉପବାସ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବେ।
ପୂର୍ଣେ ଵ୍ରତେ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତାଯ ଵାଗ୍ରୂପଶୀଲାଯ ଚ ସାମଗାଯ ହୈମୀଂ ଵିଶାଲାଯତବାହୁଦଣ୍ଡାଂ ମୁକ୍ତାଫଲେନ୍ଦୂପଲଵଜ୍ରଯୁକ୍ତାମ୍
ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ସାମଗାନ, ଭାଷା ଓ ଚରିତ୍ର ଥିବା ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ସୁନାର, ଚଉଡ଼ା ଓ ଲମ୍ବା ବାହୁ ଥିବା, ମୁକ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରକାଁତ ଓ ହୀରା ଲଗା ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜଲସ୍ଯ ପୂର୍ଣେ କଲଶେ ନିଵିଷ୍ଟାମ୍ ଅର୍ଚାଂ ହରେର୍ଵସ୍ତ୍ରଗଵା ସହୈଵ ଶଯ୍ଯାଂ ତଥୋପସ୍କରଭାଜନାଦିଯୁକ୍ତାଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାଯ
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଭରା କଳଶରେ ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ରଖି, ବସ୍ତ୍ର, ଗାଁ, ଶୟ୍ୟା ଓ ଉପକରଣ ସହିତ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଦରକାର।