ପ୍ରତିଲିଖ୍ଯ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସୌଵର୍ଣକରିସଂଯୁତମ୍ କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଡରୀକସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଭାଗ୍ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଲେଖି ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତୀ ସହିତ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଯତ୍ ତଦ୍ ଈଶାନକଂ କଲ୍ପଂ ଵୃତ୍ତାନ୍ତମଧିକୃତ୍ଯ ଚ ଵସିଷ୍ଠାଯାଗ୍ନିନା ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଆଗ୍ନେଯଂ ତତ୍ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ଯେଉଁଠି ଈଶାନ କଳ୍ପ ଓ ତାହାର ବିବରଣା ବିଷୟରେ ବସିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସେହିକୁ ଆଗ୍ନେୟ କୁହାଯାଏ।
ଲିଖିତ୍ଵା ତଚ୍ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଧେମପଦ୍ମସମନ୍ଵିତମ୍ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ୍ଯାଂ ଵିଧାନେନ ତିଲଧେନୁସମନ୍ଵିତମ୍
ଯେଉଁଠି ଲେଖି ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ସହିତ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗାଁ ଓ ତିଳ ସହିତ ଦାନ କରାଯାଏ—
ତଚ୍ଚ ଷୋଡଶସାହସ୍ରଂ ସର୍ଵକ୍ରତୁଫଲପ୍ରଦମ୍ ଯଃ ପ୍ରଦଧନ୍ନରଃ ସୋ ଽଥ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଏହା ଶୋଳେ ହଜାର ଅଂଶରେ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁଠି ଦାନ କରାଯାଏ, ସେ ଲୋକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯତ୍ରାଧିକୃତ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ଚତୁର୍ମୁଖଃ ଅଘୋରକଲ୍ପଵୃତ୍ତାନ୍ତପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତିମ୍ ମନଵେ କଥଯାମାସ ଭୂତଗ୍ରାମସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍
ଯେଉଁଠି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମହିମାକୁ ଆଧାର କରି, ଚତୁର୍ମୁଖ ଅଘୋର କଳ୍ପର ବିବରଣା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମନୁଙ୍କୁ ଜଗତର ରକ୍ଷା ଓ ଭୂତମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କଥା କହିଥିଲେ—
ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ତଥା ପଞ୍ଚ ଶତାନି ଚ ଭଵିଷ୍ଯଚରିତପ୍ରାଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ତଦିହୋଚ୍ଯତେ
ଏହା ଚଉଦ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶଂଖ ଅଂଶରେ ଅଛି, ଅଧିକାଂଶ ଭବିଷ୍ୟତ ଘଟଣା ସମ୍ବନ୍ଧରେ; ଏହି ପୁରାଣକୁ ଏଠାରେ ଭବିଷ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ପୌଷେ ମାସି ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵିମତ୍ସରଃ ଗୁଡକୁମ୍ଭସମାଯୁକ୍ତମ୍ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ପୌଷ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନେ ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ମନରେ ଗୁଡ଼ ଘଡ଼ ସହିତ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ରଥଂତରସ୍ଯ କଲ୍ପସ୍ଯ ଵୃତ୍ତାନ୍ତମଧିକୃତ୍ଯ ଚ ସାଵର୍ଣିନା ନାରଦାଯ କୃଷ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁଠି ରଥଂତର କଳ୍ପର ବିବରଣା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସାବର୍ଣି ନାରଦଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଉତ୍ତମ ମହିମା କଥା କହିଥିଲେ।
ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଵରାହସ୍ଯ ଚୋଦନ୍ତଂ ଵର୍ଣିତଂ ମୁହୁଃ ତଦଷ୍ଟାଦଶସାହସ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତମୁଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବରାହ ଙ୍କ ବିବରଣୀ ପୁନିପୁନି କହାଯାଇଛି, ସେଠି ଅଷ୍ଟାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାନ୍ମାଘମାସି ଚ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଶୁଭଦିନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ମାଘ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀର ଶୁଭ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ ପୁରାଣ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଯତ୍ରାଗ୍ନିଲିଙ୍ଗମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ପ୍ରାହ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାର୍ଥମ୍ ଆଗ୍ନେଯମଧିକୃତ୍ଯ ଚ
ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେବ ମହେଶ୍ବର ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆଗ୍ନେୟ ବିଷୟରେ କଥା କହିଥିଲେ—
କଲ୍ପାନ୍ତେ ଲୈଙ୍ଗମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଵଯମ୍ ତଦେକାଦଶସାହସ୍ରଂ ଫାଲ୍ଗୁନ୍ଯାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତିଲଧେନୁସମାଯୁକ୍ତଂ ସ ଯାତି ଶିଵସାମ୍ଯତାମ୍
କଳ୍ପ ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ କହିଥିବା ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣ, ଯାହାର ଏକାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ତିଳ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବ ସମ୍ୟତା ପାଇଁ।
ମହାଵରାହସ୍ଯ ପୁନର୍ ମାହାତ୍ମ୍ଯମଧିକୃତ୍ଯ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନାଭିହିତଂ କ୍ଷୋଣ୍ଯୈ ତଦ୍ଵାରାହମ୍ ଇହୋଚ୍ଯତେ
ମହାବରାହଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଯେଉଁ କଥା ପୃଥିବୀକୁ କହିଥିଲେ, ଏଠାରେ ଏହାକୁ ବରାହ ପୁରାଣ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ମାନଵସ୍ଯ ପ୍ରସଙ୍ଗେନ କଲ୍ପସ୍ଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ତତ୍ପୁରାଣମିହୋଚ୍ଯତେ
ମାନୁ ଓ କଳ୍ପ ବିଷୟରେ, ମୁନିମାନେ, ଏହି ପୁରାଣରେ ଚବିଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।
କାଞ୍ଚନଂ ଗରୁଡଂ କୃତ୍ଵା ତିଲଧେନୁସମନ୍ଵିତମ୍ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ମଧୌ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ ଵରାହସ୍ଯ ପ୍ରସାଦେନ ପଦମାପ୍ନୋତି ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ମଧୁ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ତିଳ ଗାଈ ସହିତ ସୁନା ଗରୁଡ଼ ତିଆରି କରି ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ବରାହଙ୍କ ଦୟାରେ ବ୍ୟକ୍ତି ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ପାଇଁ।
ଯତ୍ର ମାହେଶ୍ଵରାନ୍ଧର୍ମାନ୍ ଅଧିକୃତ୍ଯ ଚ ଷଣ୍ମୁଖଃ କଲ୍ପେ ତତ୍ପୁରୁଷଂ ଵୃତ୍ତଂ ଚରିତୈରୁପବୃଂହିତମ୍
ଯେଉଁଠି ମହେଶ୍ବର ଧର୍ମ, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ କଳ୍ପରେ ତତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ କାହାଣୀ ଏବଂ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଭାବେ ବିବରଣା ହୋଇଛି—
ସ୍କାନ୍ଦଂ ନାମ ପୁରାଣଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଏକାଶୀତିର୍ନିଗଦ୍ଯତେ ସହସ୍ରାଣି ଶତଂ ଚୈକମ୍ ଇତି ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଗଦ୍ଯତେ
ଏହି ପୁରାଣକୁ ସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଏକାଉଁଅଠି ହଜାର ଏକ ଶତ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଏହିପରି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି।
ପରିଲିଖ୍ଯ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଧେମଶୂଲସମନ୍ଵିତମ୍ ଶୈଵଂ ପଦମଵାପ୍ନୋତି ମୀନେ ଚୋପାଗତେ ରଵୌ
ଯିଏ ଏହାକୁ ଲେଖି ଏବଂ ସୁନା ବର୍ଚ୍ଛ ସହିତ ଦାନ କରେ, ମୀନ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କାଳରେ ଶିବ ପଦ ପାଇଁ।
ତ୍ରିଵିକ୍ରମସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଧିକୃତ୍ଯ ଚତୁର୍ମୁଖଃ ତ୍ରିଵର୍ଗମଭ୍ଯଧାତ୍ତଚ୍ଚ ଵାମନଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ, ଚତୁର୍ମୁଖୀ ତିନି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିବରଣା କରିଥିଲେ; ଏହାକୁ ବାମନ ପୁରାଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ପୁରାଣଂ ଦଶସାହସ୍ରଂ କୂର୍ମକଲ୍ପାନୁଗଂ ଶିଵମ୍ ଯଃ ଶରଦ୍ଵିଷୁଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯାତ୍ଯସୌ ପଦମ୍
କୂର୍ମ କଳ୍ପ ଅନୁସରଣ କରି ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶିବ ପୁରାଣ, ଯିଏ ଶରତ ବିଷୁବ କାଳରେ ଦାନ କରେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ପଦ ପାଇଁ।
ଯତ୍ର ଧର୍ମାର୍ଥକାମାନାଂ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ରସାତଲେ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥଯାମାସ କୂର୍ମରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ
ଯେଉଁଠି କୂର୍ମ ରୂପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ମହିମା ରସାତଳରେ କଥା କହିଥିଲେ—
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଋଷିଭ୍ଯଃ ଶକ୍ରସଂନିଧୌ ଅଷ୍ଟାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଲକ୍ଷ୍ମୀକଲ୍ପାନୁଷଙ୍ଗିକମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଋଷିମାନେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ କଳ୍ପ ସହିତ ଅଷ୍ଟାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦଯନେ କୂର୍ମଂ ହେମକୂର୍ମସମନ୍ଵିତମ୍ ଗୋସହସ୍ରପ୍ରଦାନସ୍ଯ ଫଲଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ନରଃ
ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣାୟନ କାଳରେ ସୁନା କୂର୍ମ ସହିତ କୂର୍ମ ପୁରାଣ ଦାନ କରେ, ସେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଇଁ।
ଶ୍ରୁତୀନାଂ ଯତ୍ର କଲ୍ପାଦୌ ପ୍ରଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଜନାର୍ଦନଃ ମତ୍ସ୍ଯରୂପେଣ ମନଵେ ନରସିଂହୋପଵର୍ଣନମ୍
କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମାଛ ରୂପରେ ମାନୁଙ୍କୁ ବେଦର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନରସିଂହ ବିବରଣା କହିଥିଲେ—
ଅଧିକୃତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ସପ୍ତକଲ୍ପଵୃତ୍ତଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ ତନ୍ମାତ୍ସ୍ଯମିତି ଜାନୀଧ୍ଵଂ ସହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ
ସପ୍ତ କଳ୍ପର ବିବରଣୀ ମୁନିମାନେ ପାଇଁ କହିଥିଲେ, ଏହାକୁ ମାତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ଭାବରେ ଚାରି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଭାବରେ ଜାଣ।
ଵିଷୁଵେ ହେମମତ୍ସ୍ଯେନ ଧେନ୍ଵା ଚୈଵ ସମନ୍ଵିତମ୍ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୃଥିଵୀ ତେନ ଦତ୍ତା ଭଵତି ଚାଖିଲା
ଯିଏ ବିଷୁବ କାଳରେ ସୁନା ମାଛ ଓ ଗାଈ ସହିତ ଦାନ କରେ, ସେ ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଥିବା ହୁଏ।
ଯଦା ଚ ଗାରୁଡେ କଲ୍ପେ ଵିଶ୍ଵାଣ୍ଡାଦ୍ଗରୁଡୋଦ୍ଭଵମ୍ ଅଧିକୃତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣୋ ଗାରୁଡଂ ତଦିହୋଚ୍ଯତେ
ଗାରୁଡ଼ କଳ୍ପରେ, ବିଶ୍ୱ ଡ଼ାଣ୍ଡ଼ରୁ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୃଷ୍ଣ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଗାରୁଡ଼ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା ଏଠି କହାଯାଉଛି।
ତଦ୍ ଅଷ୍ଟାଦଶକଂ ଚୈକଂ ସହସ୍ରାଣୀହ ପଠ୍ଯତେ ସୌଵର୍ଣହଂସସଂଯୁକ୍ତଂ ଯୋ ଦଦାତି ପୁମାନିହ ସ ସିଦ୍ଧିଂ ଲଭତେ ମୁଖ୍ଯାଂ ଶିଵଲୋକେ ଚ ସଂସ୍ଥିତିମ୍
ଏଠି ଅଷ୍ଟାଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଂସ ସହିତ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହା ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଶିବ ଲୋକରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ।
ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଧିକୃତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ପୁନଃ ତଚ୍ଚ ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଦ୍ଵିଶତାଧିକମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହିମା ବିଷୟରେ କଥା କହି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ ଦ୍ବାଦଶ ହଜାର ଦୁଇ ଶତ ଶ୍ଲୋକ ରହିଛି ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯାଣାଂ ଚ କଲ୍ପାନାଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଯତ୍ର ଵିସ୍ତରଃ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡପୁରାଣଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ସମୁଦାହୃତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଭବିଷ୍ୟତ କଳ୍ପମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ସେଠି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ।