ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିଵକ୍ଷୁର୍ନଗରଂ କୌଶାମ୍ବ୍ଯାଂ ତୁ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି ଭଵିଷ୍ଯାଷ୍ଟୌ ସୁତାସ୍ତସ୍ଯ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ
ବିବକ୍ଷୁ ନଗର ଛାଡ଼ି କୌଶାମ୍ବୀରେ ବସିବେ; ତାଙ୍କର ଆଠିଜଣ ପୁଅ ହେବେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ।
ଭୂରିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚିତ୍ରରଥଃ ସ୍ମୃତଃ ଶୁଚିଦ୍ରଵଶ୍ଚିତ୍ରରଥାଦ୍ ଵୃଷ୍ଣିମାଂଶ୍ଚ ଶୁଚିଦ୍ରଵାତ୍
ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଭୂରି, ଯିଏ ଚିତ୍ରରଥ ନାମରେ ପରିଚିତ; ଚିତ୍ରରଥରୁ ଶୁଚିଦ୍ରବ, ଶୁଚିଦ୍ରବରୁ ବୃଷ୍ଣିମାନ ହେବେ।
ଵୃଷ୍ଣିମତଃ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ଶୁଚିର୍ନୃପଃ ତସ୍ମାତ୍ସୁଷେଣାଦ୍ଭଵିତା ସୁନୀଥୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ
ବୃଷ୍ଣିମାନରୁ ସୁଷେଣ ଏବଂ ଶୁଚି ରାଜା ହେବେ; ସୁଷେଣରୁ ଏକ ରାଜା ହେବେ, ତାଙ୍କର ନାମ ସୁନୀଥ।
ନୃପାତ୍ସୁନୀଥାଦ୍ଭଵିତା ନୃଚକ୍ଷୁଃ ସୁମହାଯଶାଃ ନୃଚକ୍ଷୁଷସ୍ତୁ ଦାଯାଦୋ ଭଵିତା ଵୈ ସୁଖୀଵଲଃ
ରାଜା ସୁନୀଥରୁ ନୃଚକ୍ଷୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ, ଯିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସିତ; ନୃଚକ୍ଷୁଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବେ ସୁଖୀବଳ।
ସୁଖୀଵଲସୁତଶ୍ଚାପି ଭାଵୀ ରାଜା ପରିଷ୍ଣଵଃ ପରିଷ୍ଣଵସୁତଶ୍ଚାପି ଭଵିତା ସୁତପା ନୃପଃ
ସୁଖୀବଳଙ୍କର ପୁଅ ଭବିଷ୍ୟତରେ ରାଜା ପରିଷ୍ଣବ; ପରିଷ୍ଣବଙ୍କର ପୁଅ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସୁତପା ରାଜା ହେବେ।
ମେଧାଵୀ ତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ମେଧାଵିନଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁରଂଜଯଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମେଧାବୀ ହେବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମେଧାବୀଙ୍କର ପୁଅ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପୁରଂଜୟ ହେବେ।
ଉର୍ଵୋ ଭାଵ୍ଯଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ତିଗ୍ମାତ୍ମା ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ତିଗ୍ମାଦ୍ବୃହଦ୍ରଥୋ ଭାଵ୍ଯୋ ଵସୁଦାମା ବୃହଦ୍ରଥାତ୍
ପୁରଂଜୟଙ୍କର ପୁଅ ଉର୍ବ, ଯିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମନ ଥିବା; ତୀକ୍ଷ୍ଣାତ୍ମାରୁ ବୃହଦ୍ରଥ, ବୃହଦ୍ରଥରୁ ବସୁଦାମା ହେବେ।
ଵସୁଦାମ୍ନଃ ଶତାନୀକୋ ଭଵିଷ୍ଯୋଦଯନସ୍ତତଃ ଭଵିଷ୍ଯତେ ଚୋଦଯନାଦ୍ ଵୀଗେ ରାଜା ଵହୀନରଃ
ବସୁଦାମାରୁ ଶତାନୀକ, ତାପରେ ଉଦୟନ; ଉଦୟନରୁ ବୀର ରାଜା ବହୀନର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ।
ଵହୀନରାତ୍ମଜଶ୍ଚୈଵ ଦଣ୍ଡପାଣିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ଦଣ୍ଡପାଣେର୍ନିରମିତ୍ରୋ ନିରମିତ୍ରାତ୍ତୁ କ୍ଷେମକଃ
ବହୀନରଙ୍କର ପୁଅ ଦଣ୍ଡପାଣି ହେବେ; ଦଣ୍ଡପାଣିରୁ ନିରମିତ୍ର, ନିରମିତ୍ରରୁ କ୍ଷେମକ ହେବେ।
ଅତ୍ରାନୁଵଂଶଶ୍ଲୋକୋ ଽଯଂ ଗୀତୋ ଵିପ୍ରୈଃ ପୁରାତନୈଃ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯୋ ଯୋନିର୍ ଵଂଶୋ ଦେଵର୍ଷିସତ୍କୃତଃ କ୍ଷେମକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନଂ ସଂସ୍ଥାସ୍ଯତି କଲୌ ଯୁଗେ
ଏଠାରେ ପୁରାତନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନିମାନେ ଗାଇଥିବା ଏକ ବଂଶ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି: ବ୍ରାହ୍ମଣ-କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଯାହା ଦେବର୍ଷିମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, କଳିଯୁଗରେ କ୍ଷେମକ ରାଜା ପରେ ଶେଷ ହେବ।
ଇତ୍ଯେଷ ପୌରଵୋ ଵଂଶୋ ଯଥାଵଦିହ କୀର୍ତିତଃ ଧୀମତଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଚାର୍ଜୁନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏହିପରି, ପୌରବ ବଂଶର ବିବରଣା ଏଠାରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି, ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର ଆର୍ଜୁନଙ୍କର ବଂଶ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଯେ ପୂଜ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁର୍ ଦ୍ଵିଜାତୀନାମ୍ ଅଗ୍ନଯଃ ସୂତ ସର୍ଵଦା ତାନିଦାନୀଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ତଦ୍ଵଂଶଂ ଚାନୁପୂର୍ଵଶଃ
ହେ ସୂତ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ପୂଜ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବଂଶକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଏବେ ମୋତେ କହ।
ଯୋ ଽସାଵ୍ ଅଗ୍ନିରଭୀମାନୀ ସ୍ମୃତଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵାହା ଵ୍ଯଜୀଜନତ୍
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଭିମାନୀ ଭାବରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତାହାରୁ ସ୍ୱାହା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ପାଵକଂ ପଵମାନଂ ଚ ଶୁଚିରଗ୍ନିଶ୍ଚ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ ନିର୍ମଥ୍ଯଃ ପଵମାନୋ ଽଗ୍ନିର୍ ଵୈଦ୍ଯୁତଃ ପାଵକାତ୍ମଜଃ
ପାବକ, ପବମାନ ଏବଂ ଶୁଚି ଅଗ୍ନି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ପବମାନ ହେଉଛି ଘସିବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ପାବକଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଉଛି ମିଜ୍ଜି ଅଗ୍ନି।
ଶୁଚିରଗ୍ନିଃ ସ୍ମୃତଃ ସୌରଃ ସ୍ଥାଵରାଶ୍ଚୈଵ ତେ ସ୍ମୃତାଃ ପଵମାନାତ୍ମଜୋ ହ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ହଵ୍ଯଵାହଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଶୁଚି ଅଗ୍ନିକୁ ସୂର୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଅଚଳ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କୁହାଯାଏ; ପବମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ହବ୍ୟବାହ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ପାଵକଃ ସହରକ୍ଷସ୍ତୁ ହଵ୍ଯଵାହମୁଖଃ ଶୁଚିଃ ଦେଵାନାଂ ହଵ୍ଯଵାହୋ ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ
ପାବକ, ସହରକ୍ଷ ଏବଂ ଶୁଚି, ଯାହାର ମୁଖ ହେଉଛି ହବ୍ୟବାହ; ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହବ୍ୟବାହ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର।
ସହରକ୍ଷଃ ସୁରାଣାଂ ତୁ ତ୍ରଯାଣାଂ ତେ ତ୍ରଯୋ ଽଗ୍ନଯଃ ଏତେଷାଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥୈଵ ଚ
ସହରକ୍ଷ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ତିନିଜଣ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ପଉତି ମିଶି ଚାଲିଶି ଜଣ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ନାମତସ୍ତାନ୍ଵୈ ପ୍ରଵିଭାଗେନ ତାନ୍ପୃଥକ୍ ପାଵନୋ ଲୌକିକୋ ହ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଯଃ
ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମଗୁଡିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ କହିବି; ପବନ ହେଉଛି ଲୋକିକ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଗ୍ନି।
ବ୍ରହ୍ମୌଦନାଗ୍ନିସ୍ ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଭରତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ହଵ୍ଯଵାହୋ ଵହନ୍ହଵ୍ଯଂ ମମାର ସଃ
ବ୍ରହ୍ମଉଦନାଗ୍ନି ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଯାହାକୁ ଭାରତ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ବୈଶ୍ୱାନର ହବ୍ୟବାହ ଅଗ୍ନି ହବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ସ ମୃତୋ ଽଥର୍ଵଣଃ ପୁତ୍ରୋ ମଥିତଃ ପୁଷ୍କରୋଦଧିଃ ଯୋ ଽଥର୍ଵା ଲୌକିକୋ ହ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଅଥର୍ବଣ ପୁତ୍ର ହେଉଛି, ଯାହା ପୁଷ୍କର ସମୁଦ୍ରରୁ ଘସି ଉତ୍ପନ୍ନ; ଅଥର୍ବା ଲୋକିକ ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି କୁହାଯାଏ।
ଭୃଗୋଃ ପ୍ରଜାଯତାଥର୍ଵା ହ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗିରାଥର୍ଵଣଃ ସ୍ମୃତଃ ତସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅଲୌକିକୋ ହ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଥିଲା ଅଥର୍ବା, ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରା ଅଥର୍ବଣ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଅଲୋକିକ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ଅଥ ଯଃ ପଵମାନସ୍ତୁ ନିର୍ମଥ୍ଯୋ ଽଗ୍ନିଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ ସ ଚ ଵୈ ଗାର୍ହପତ୍ଯୋ ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏବେ ପବମାନ ହେଉଛି ଘସି ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ସେ ଗୃହସ୍ଥ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତଃ ସଭ୍ଯାଵସଥ୍ଯୌ ଚ ସଂଶତ୍ଯାସ୍ ତୌ ସୁତାଵୁଭୌ ତତଃ ଷୋଡଶ ନଦ୍ଯସ୍ତୁ ଚକମେ ହଵ୍ଯଵାହନଃ ଯଃ ଖଲ୍ଵାହଵନୀଯୋ ଽଗ୍ନିର୍ ଅଭିମାନୀ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାପରେ ସଭ୍ୟ ଏବଂ ଅବସଥ୍ୟ, ସଂଶତ୍ୟାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ତାପରେ ହବ୍ୟବାହ ଷୋଳ ନଦୀକୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ଅହବନୀୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଭିମାନୀ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
କାଵେରୀଂ କୃଷ୍ଣଵେଣୀଂ ଚ ନର୍ମଦାଂ ଯମୁନାଂ ତଥା ଗୋଦାଵରୀଂ ଵିତସ୍ତାଂ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାମିରାଵତୀମ୍
କାବେରୀ, କୃଷ୍ଣବେଣୀ, ନର୍ମଦା, ଯମୁନା, ଗୋଦାବରୀ, ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଏବଂ ଇରାବତୀ,
ଵିପାଶାଂ କୌଶିକୀଂ ଚୈଵ ଶତଦ୍ରୁଂ ସରଯୂଂ ତଥା ସୀତାଂ ମନସ୍ଵିନୀଂ ଚୈଵ ହ୍ରାଦିନୀଂ ପାଵନାଂ ତଥା
ବିପାଶା, କୌଶିକୀ, ଶତଦ୍ରୁ, ସରୟୂ, ସୀତା, ମନସ୍ୱିନୀ, ହ୍ରାଦିନୀ ଏବଂ ପାବନା ମଧ୍ୟ।
ତାସୁ ଷୋଡଶଧାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଵିଭଜ୍ଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ତଦା ତୁ ଵିହରଂସ୍ତାସୁ ଧିଷ୍ଣ୍ଯେଚ୍ଛଃ ସ ବଭୂଵ ହ
ସେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଷୋଳ ରୂପରେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ଦିଷ୍ଣ୍ୟ ଚାହିଲେ।
ସ୍ଵାଭିଧାନସ୍ଥିତା ଧିଷ୍ଣ୍ଯାସ୍ ତାସୂତ୍ପନ୍ନାଶ୍ଚ ଧିଷ୍ଣଵଃ ଧିଷ୍ଣ୍ଯେଷୁ ଜଜ୍ଞିରେ ଯସ୍ମାତ୍ ତତସ୍ତେ ଧିଷ୍ଣଵଃ ସ୍ମୃତାଃ
ନିଜ ନାମରେ ଥିବା ଦିଷ୍ଣ୍ୟମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଷ୍ଣ୍ୟବାହ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଦିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ସେମାନେ ଦିଷ୍ଣ୍ୟବାହ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତେ ଵୈ ନଦୀପୁତ୍ରା ଧିଷ୍ଣ୍ଯେଷୁ ପ୍ରତିପେଦିରେ ତେଷାଂ ଵିହରଣୀଯା ଯେ ଉପସ୍ଥେଯାଶ୍ଚ ତାଞ୍ଶୃଣୁ ଵିଭୁଃ ପ୍ରଵାହଣୋ ଽଗ୍ନୀଧ୍ରସ୍ ତତ୍ରସ୍ଥା ଧିଷ୍ଣଵୋ ଽପରେ
ଏହିପରି, ନଦୀର ପୁତ୍ରମାନେ ଦିଷ୍ଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବେ, ମହାଶକ୍ତିମାନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ; ପ୍ରବାହଣ, ଅଗ୍ନୀଧ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିଷ୍ଣ୍ୟବାହମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ।
ଵିହରତି ଯଥାସ୍ଥାନଂ ପୁଣ୍ଯାହେ ସମୁପକ୍ରମେ ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯାନିଵାର୍ଯାଣାମ୍ ଅଗ୍ନୀନାଂ ଶୃଣୁତ କ୍ରମମ୍
ପବିତ୍ର ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁଠି ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ବିହାର କରାଯାଏ, ସେଠି ଅବିବରଣୀୟ ଏବଂ ଅନିରୋଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ଶୁଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଵାସଵୋ ଽଗ୍ନିଃ କୃଶାନୁର୍ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋତ୍ତରଵେଦିକଃ ସମ୍ରାଡଗ୍ନିସୁତୋ ହ୍ଯଷ୍ଟାଵ୍ ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ତାନ୍ଦ୍ଵିଜାଃ
ବାସୁମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନି, ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ତର ବେଦିରେ ଅଛି; ସମ୍ରାଟ୍, ଅଗ୍ନିର ପୁଅ, ଏଠି ଆଠଜଣ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।