ଦେଵାପିଃ ଶଂତନୁଶ୍ଚୈଵ ଵାହ୍ଲୀକଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ ଵାହ୍ଲୀକସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାଃ ସପ୍ତ ଵାହ୍ଲୀଶ୍ଵରା ନୃପାଃ ଦେଵାପିସ୍ତୁ ହ୍ଯ୍ ଅପଧ୍ଯାତଃ ପ୍ରଜାଭିରଭଵନ୍ମୁନିଃ
ପ୍ରତୀପଙ୍କର ତିନିଟି ପୁଅ ହେଲେ ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବାହ୍ଲିକ । ବାହ୍ଲିକଙ୍କର ସାତି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବାହ୍ଲି ରାଜା ହେଲେ । ଦେବାପି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେଇ, ମୁନି ହେଲେ ।
ପ୍ରଜାଭିସ୍ତୁ କିମର୍ଥଂ ଵୈ ହ୍ଯ୍ ଅପଧ୍ଯାତୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ କୋ ଦୋଷୋ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଜାଭିଃ ସମୁଦାହୃତଃ
ଲୋକମାନେ କାହିଁକି ଏହି ରାଜାକୁ ତ୍ୟାଗିତ କଲେ ? ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କର କେଉଁ ଦୋଷ ଲୋକମାନେ କହିଥିଲେ ?
କିଲାସୀଦ୍ରାଜପୁତ୍ରସ୍ତୁ କୁଷ୍ଠୀ ତଂ ନାଭ୍ଯପୂଜଯନ୍ କାର୍ଯଂ ଚୈଵ ତୁ ଦେଵାନାଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରତି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଭଵିଷ୍ଯଂ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଶଂତନୋସ୍ତୁ ନିବୋଧତ
ରାଜପୁତ୍ର କୁଷ୍ଟରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେନାହିଁ । ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦେବମାନେ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦିନ୍ଦାର ବିଷୟ କହିବି । ଏବେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣ ।
ଶଂତନୁସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ରାଜା ଵିଦ୍ଵାନ୍ସ ଵୈ ମହାଭିଷକ୍ ଇଦଂ ଚୋଦାହରନ୍ତ୍ଯତ୍ର ଶ୍ଲୋକଂ ପ୍ରତି ମହାଭିଷକ୍
ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ହେଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହା ଚିକିତ୍ସକ । ଏହି ମହା ଚିକିତ୍ସକ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଢାଯାଏ ।
ଯଂ ଯଂ କରାଭ୍ଯାଂ ସ୍ପୃଶତି ଜୀର୍ଣଂ ରୋଗିଣମେଵ ଚ ପୁନର୍ଯୁଵା ଚ ଭଵତି ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଶଂତନୁଂ ଵିଦୁଃ
ଶାନ୍ତନୁ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ହାତରେ ଛୁଇଁଥିଲେ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ରୋଗୀ ଯେହେଉଁ, ସେମାନେ ପୁନି ଯୁବକ ହେଇଯାଉଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ଶଂତନୁତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରଜାଭିରିହ କୀର୍ତ୍ଯତେ ତତୋ ଽଵୃଣୁତ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ ଶଂତନୁର୍ଜାହ୍ନଵୀଂ ନୃପ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଏହି ଗୁଣ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ପରେ ଶାନ୍ତନୁ ବିବାହ ଇଚ୍ଛା କରି, ଜାହ୍ନବୀକୁ ବାଛିଲେ ।
ତସ୍ଯାଂ ଦେଵଵ୍ରତଂ ନାମ କୁମାରଂ ଜନଯଦ୍ଵିଭୁଃ କାଲୀ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ତୁ ଦାଶେଯୀ ଜନଯତ୍ସୁତମ୍
ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ ଦେବବ୍ରତ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । କାଳୀ ଦାଶିନୀକୁ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ଶଂତନୋର୍ଦଯିତଂ ପୁତ୍ରଂ ଶାନ୍ତାତ୍ମାନମକଲ୍ମଷମ୍ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵୈଚିତ୍ରଵିର୍ଯକେ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ପାପ ରହିତ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମାନ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ପାଣ୍ଡୁଂ ଚ ଵିଦୁରଂ ଚାପ୍ଯଜୀଜନତ୍ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନଜନଯଚ୍ଛତମ୍
ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଶତ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ତେଷାଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ ମାଦ୍ରୀ କୁନ୍ତୀ ତଥା ଚୈଵ ପାଣ୍ଡୋର୍ଭାର୍ଯେ ବଭୂଵତୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ । ମାଦ୍ରୀ ଓ କୁନ୍ତୀ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ଜନା ।
ଦେଵଦତ୍ତାଃ ସୁତାଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡୋରର୍ଥେ ଽଭିଜଜ୍ଞିରେ ଧର୍ମାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଜଜ୍ଞେ ମାରୁତାଚ୍ଚ ଵୃକୋଦରଃ
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେବଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଧର୍ମରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମାରୁତରୁ ଭୀମସେନ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଧନଂଜଯଶ୍ଚୈଵ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ମାଦ୍ର୍ଯଶ୍ଵିଭ୍ଯାମଜୀଜନତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରରୁ ଧନଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରତାପଶାଳୀ । ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟରୁ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ପଞ୍ଚୈତେ ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ସୁତାଃ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯଜନଯଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଦ୍ରୌପଦୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ଶ୍ରୁତସେନଂ ଭୀମସେନାଚ୍ ଛ୍ରୁତକୀର୍ତିଂ ଧନଂଜଯାତ୍ ଚତୁର୍ଥଂ ଶ୍ରୁତକର୍ମାଣଂ ସହଦେଵାଦ୍ ଅଜାଯତ
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତସେନ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତକୀର୍ତି, ସହଦେବଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରୁତକର୍ମ ଦ୍ରୌପଦୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ନକୁଲାଚ୍ଚ ଶତାନୀକଂ ଦ୍ରୌପଦେଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ତେଭ୍ଯୋ ଽପରେ ପାଣ୍ଡଵେଯାଃ ଷଡେଵାନ୍ଯେ ମହାରଥାଃ
ନକୁଳଙ୍କର ପୁଅ ଶତାନୀକ ହେଲେ । ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେମାନଙ୍କ ଛଡା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଛଅ ଜଣେ ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧା ।
ହୈଡମ୍ବୋ ଭୀମସେନାତ୍ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଜଜ୍ଞେ ଘଟୋତ୍କଚଃ କାଶୀ ବଲଧରାଦ୍ଭୀମାଜ୍ ଜଜ୍ଞେ ଵୈ ସର୍ଵଗଂ ସୁତମ୍
ଭୀମସେନ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କର ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚ ଜନ୍ମିଲେ । ଭୀମ ଓ କାଶୀ, ବଳଧରାଙ୍କ ଝିଅ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସର୍ବଗ ହେଲେ ।
ସୁହୋତ୍ରଂ ତନଯଂ ମାଦ୍ରୀ ସହଦେଵାଦସୂଯତ କରେଣୁମତ୍ଯାଂ ଚୈଦ୍ଯାଯାଂ ନିରମିତ୍ରସ୍ତୁ ନାକୁଲିଃ
ମାଦ୍ରୀ, ସହଦେବଙ୍କର ପୁଅ ସୁହୋତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ । ନକୁଳ ଓ କରେଣୁମତୀ, ଚେଦି ରାଜକୁମାରୀ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ନିରାମିତ୍ର ହେଲେ ।
ସୁଭଦ୍ରାଯାଂ ରଥୀ ପାର୍ଥାଦ୍ ଅଭିମନ୍ଯୁରଜାଯତ ଯୌଧେଯଂ ଦେଵକୀ ଚୈଵ ପୁତ୍ରଂ ଜଜ୍ଞେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରାତ୍
ଅର୍ଜୁନ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କର ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ । ଦେବକୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ପୁଅ ଯୌଧେୟ ଜନ୍ମିଲେ ।
ଅଭିମନ୍ଯୋଃ ପରୀକ୍ଷିତ୍ତୁ ପୁତ୍ରଃ ପରପୁରଜଯଃ ଜନମେଜଯଃ ପରୀକ୍ଷିତଃ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କର ପୁଅ ପରୀକ୍ଷିତ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜିତିଥିବା । ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କର ପୁଅ ଜନମେଜୟ, ଅତି ଧାର୍ମିକ ।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ କଲ୍ପଯାମାସ ସ ଵୈ ଵାଜସନେଯକମ୍ ସ ଵୈଶମ୍ପାଯନେନୈଵ ଶପ୍ତଃ କିଲ ମହର୍ଷିଣା
ସେ ବାଜସନେୟକଙ୍କୁ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ । କିନ୍ତୁ ବାଜସନେୟକଙ୍କୁ ବୈଶମ୍ପାୟନ ମହାର୍ଷି ଶାପ ଦେଲେ ।
ନ ସ୍ଥାସ୍ଯତୀହ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ତଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ଭୁଵି ଯାଵତ୍ସ୍ଥାସ୍ଯସି ତ୍ଵଂ ଲୋକେ ତାଵଦେଵ ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତି
ହେ ମୂଢ଼, ତୁମର କଥା ଏଠାରେ ପୃଥିବୀରେ ଟିକିବ ନାହିଁ । ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ଲୋକରେ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କଥା ଚାଲିବ ।
କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଵିଜଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତଃପ୍ରଭୃତି ସର୍ଵଶଃ ଅଭିଗମ୍ଯ ସ୍ଥିତାଶ୍ଚୈଵ ନୃପଂ ଚ ଜନମେଜଯମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଜୟ ଜାଣି ଏହି ସମୟରୁ ସମସ୍ତେ ଆସି ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ଶାପେନ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ତୁ ଯାଜିନଃ ଉତ୍ସନ୍ନା ଯାଜିନୋ ଯଜ୍ଞେ ତତଃପ୍ରଭୃତି ସର୍ଵଶଃ
ସେ ଶାପରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରୁ ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୋହିତମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ।
କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯାଜିନଃ କେଚିଚ୍ ଛାପାତ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ପୌର୍ଣମାସେନ ହଵିଷା ଇଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଜାପତିମ୍ ସ ଵୈଶମ୍ପାଯନେନୈଵ ପ୍ରଵିଶନ୍ଵାରିତସ୍ତତଃ
କିଛି କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୁରୋହିତମାନେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ, ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀର ହବି ଦେଇ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ତାପରେ ବୈଶମ୍ପାୟନ ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଯିବାରୁ ରୋକିଲେ ।
ପରୀକ୍ଷିତଃ ସୁତୋ ଽସୌ ଵୈ ପୌରଵୋ ଜନମେଜଯଃ ଦ୍ଵିର୍ ଅଶ୍ଵମେଧମାହୃତ୍ଯ ମହାଵାଜସନେଯକଃ
ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ପୌରବ ବଂଶର ଜନମେଜୟ । ବଡ଼ ବାଜସନେୟକ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇଥର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ ।
ପ୍ରଵର୍ତଯିତ୍ଵା ତଂ ସର୍ଵମ୍ ଋଷିଂ ଵାଜସନେଯକମ୍ ଵିଵାଦେ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସାର୍ଧମ୍ ଅଭିଶପ୍ତୋ ଵନଂ ଯଯୌ
ସମସ୍ତ କାମ ସାରିବା ପରେ, ବାଜସନେୟକ ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ବିବାଦରେ ଶାପ ପାଇ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଜନମେଜଯାଚ୍ଛତାନୀକସ୍ ତସ୍ମାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଜନମେଜଯଃ ଶତାନୀକଂ ପୁତ୍ରଂ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିକ୍ତଵାନ୍
ଜନମେଜୟଙ୍କର ପୁଅ ଶତାନୀକ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ଜନମେଜୟ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ ।
ଅଥାଶ୍ଵମେଧେନ ତତଃ ଶତାନୀକସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଜଜ୍ଞେ ଽଧିସୋମକୃଷ୍ଣାଖ୍ଯଃ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଯୋ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଶତାନୀକଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଅଧିସୋମକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତୁ ଯୁଷ୍ମାଭିରିଦମାହୃତମ୍ ଦୁରାପଂ ଦୀର୍ଘସତ୍ତ୍ରଂ ଵୈ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ପୁଷ୍କରେ ଵର୍ଷଦ୍ଵଯଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ — ପୁଷ୍କରରେ ତିନି ବର୍ଷ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ, ଦୃଷଦ୍ବତୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ।
ଭଵିଷ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଲୋମହର୍ଷଣେ ପୁରା କିଲ ଯଦେତଦ୍ଵୈ ଵ୍ଯତୀତଂ କୀର୍ତିତଂ ତ୍ଵଯା
ହେ ଲୋମହର୍ଷଣ, ଆମେ ଆଗକୁ ଜଣେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ — ଜନମାନେର ଭବିଷ୍ୟତ । ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଘଟିଛି, ସେଥିରେ କଥା କହିଛ ।