ତସ୍ଯାଂ ଵୈ ଧୂମଵର୍ଣାଯାମ୍ ଅଜମୀଢଃ ସମୀଯିଵାନ୍ ଋକ୍ଷଂ ସା ଜନଯାମାସ ଧୂମଵର୍ଣଂ ଶତାଗ୍ରଜମ୍
ଧୂମିନୀ, ଯାହାର ଚାମ୍ପା ଧୂମାବଳୀ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅଜମୀଢ଼ଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଗତି ହେଲା; ସେ ଶତାଗ୍ରଜ ଧୂମବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଋକ୍ଷକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ଋକ୍ଷାତ୍ସଂଵରଣୋ ଜଜ୍ଞେ କୁରୁଃ ସଂଵରଣାତ୍ ତତଃ ଯଃ ପ୍ରଯାଗମତିକ୍ରମ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରମକଲ୍ପଯତ୍
ଋକ୍ଷରୁ ସଂବରଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସଂବରଣରୁ କୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ପ୍ରୟାଗ ପାର କରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ମାଣ କଲେ ।
କୃଷ୍ଯତସ୍ତୁ ମହାରାଜୋ ଵର୍ଷାଣି ସୁବହୂନ୍ଯଥ କୃଷ୍ଯମାଣସ୍ତତଃ ଶକ୍ରୋ ଭଯାତ୍ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଦଦୌ
ମହାରାଜ କୁରୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ଜମି ଚାଷ କରିଥିଲେ; ଚାଷ କରୁଥିବାବେଳେ, ଭୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ରମଣୀଯଂ ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ତୁ ତତ୍ସ୍ମୃତମ୍ ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯଃ ସୁମହାନ୍ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ତୁ କୌରଵାଃ
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପବିତ୍ର ଓ ରମଣୀୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ବଂଶ ତାଙ୍କର ନାମରେ କୌରବ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ।
କୁରୋସ୍ତୁ ଦଯିତାଃ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଧନ୍ଵା ଜହ୍ନୁରେଵ ଚ ପରୀକ୍ଷିଚ୍ଚ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଜନଶ୍ଚାରିମର୍ଦନଃ
କୁରୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ହେଲେ ସୁଧନ୍ବନ, ଜହ୍ନୁ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ କରୁଥିବା ପ୍ରଜନ ।
ସୁଧନ୍ଵନସ୍ତୁ ଦାଯାଦଃ ପୁତ୍ରୋ ମତିମତାଂ ଵରଃ ଚ୍ଯଵନସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରାଜା ଧର୍ମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ସୁଧନ୍ବନଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ ଚ୍ୟବନ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଚ୍ୟବନଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ରାଜା କ୍ରିମି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ତତ୍ତ୍ୱ ଜଣା ।
ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ କୃମିଃ ପୁତ୍ର ଋକ୍ଷାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ମହାତପାଃ କୃମେଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାଵୀର୍ଯଃ ଖ୍ଯାତସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରସମୋ ଵିଭୁଃ
ଚ୍ୟବନଙ୍କର ପୁଅ କ୍ରିମି, ଋକ୍ଷରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ମହାତପସ୍ବୀ; କ୍ରିମିଙ୍କର ପୁଅ ମହାବୀର୍ୟୀ ବିଭୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଚୈଦ୍ଯୋପରିଚରୋ ଵୀରୋ ଵସୁର୍ନାମାନ୍ତରିକ୍ଷଗଃ ଚୈଦ୍ଯୋପରିଚରାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ଗିରିକା ସପ୍ତ ଵୈ ସୁତାନ୍
ବୀର ଚୈଦ୍ୟୋପରିଚର, ଯାହାକୁ ବସୁ ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ଆକାଶରେ ବାସ କରୁଥିଲେ; ଚୈଦ୍ୟୋପରିଚରରୁ ଗିରିକା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଙ୍କର ସାତି ପୁଅ ଥିଲେ ।
ମହାରଥୋ ମଗଧରାଡ୍ ଵିଶ୍ରୁତୋ ଯୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ ପ୍ରତ୍ଯଶ୍ରଵାଃ କୁଶଶ୍ଚୈଵ ଚତୁର୍ଥୋ ହରିଵାହନଃ
ମହାରଥୀ ମଗଧରାଜ ବୃହଦ୍ରଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ପ୍ରତ୍ୟଶ୍ରବା, କୁଶ ଓ ଚତୁର୍ଥ ହରିବାହନ ।
ପଞ୍ଚମଶ୍ଚ ଯଜୁଶ୍ଚୈଵ ମତ୍ସ୍ଯଃ କାଲୀ ଚ ସପ୍ତମୀ ବୃହଦ୍ରଥସ୍ଯ ଦାଯାଦଃ କୁଶାଗ୍ରୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ପଞ୍ଚମ ହେଲେ ଯଜୁ, ଷଷ୍ଠ ମତ୍ସ୍ୟ, ସପ୍ତମୀ କାଳୀ; ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କୁଶାଗ୍ର, ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
କୁଶାଗ୍ରସ୍ଯାତ୍ମଜଶ୍ଚୈଵ ଵୃଷଭୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଵୃଷଭସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦଃ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ
କୁଶାଗ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବୃଷଭ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ବୃଷଭଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପୁଣ୍ୟବାନ, ଏକ ଧର୍ମିକ ରାଜା ।
ପୁଣ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯଵତଶ୍ଚୈଵ ରାଜା ସତ୍ଯଧୃତିସ୍ତତଃ ଦାଯାଦସ୍ତସ୍ଯ ଧନୁଷସ୍ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିଵାନ୍
ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କର ପୁଅ ପୁଣ୍ୟ, ରାଜା ସତ୍ୟଧୃତି; ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧନୁ, ତାହାରୁ ସର୍ବ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।
ସର୍ଵସ୍ଯ ସମ୍ଭଵଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥଃ ଦ୍ଵେ ତସ୍ଯ ଶକଲେ ଜାତେ ଜରଯା ସଂଧିତଶ୍ ଚ ସଃ
ସର୍ବଙ୍କର ପୁଅ ସମ୍ଭବ, ତାହାରୁ ରାଜା ବୃହଦ୍ରଥ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଜରା ଦ୍ୱାରା ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ।
ଜରଯା ସଂଧିତୋ ଯସ୍ମାଜ୍ ଜରାସଂଧସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ ଜେତା ସର୍ଵସ୍ଯ କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଜରାସଂଧୋ ମହାବଲଃ
ଜରା ଦ୍ୱାରା ଏକତ୍ରିତ ହେବାରୁ, ସେ ଜରାସଂଧ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ମହାବଳୀ ଜରାସଂଧ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ ।
ଜରାସଂଧସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସହଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ସହଦେଵାତ୍ମଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମଵିତ୍ ସ ମହାତପାଃ
ଜରାସଂଧଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ସହଦେବ; ସହଦେବଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମବିତ, ମହାତପସ୍ବୀ ।
ଶ୍ରୁତଶ୍ରଵାସ୍ତୁ ସୋମାଦେର୍ ମାଗଧାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ ଜହ୍ନୁସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ପୁତ୍ରଂ ସୁରଥଂ ନାମ ଭୂମିପମ୍
ସୋମବିତଙ୍କର ବଂଶରୁ ମାଗଧମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଜହ୍ନୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁରଥ ନାମକ ଭୂପତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ସୁରଥସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ଵୀରୋ ରାଜା ଵିଦୂରଥଃ ଵିଦୂରଥସୁତଶ୍ଚାପି ସାର୍ଵଭୌମ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ସୁରଥଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ସାହସିକ ରାଜା ବିଦୂରଥ । ବିଦୂରଥଙ୍କର ପୁଅ ସାର୍ବଭୌମ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ସାର୍ଵଭୌମାଜ୍ଜଯତ୍ସେନୋ ରୁଚିରସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ରୁଚିରାତ୍ତୁ ତତୋ ଭୌମସ୍ ତ୍ଵରିତାଯୁସ୍ତତୋ ଽଭଵତ୍
ସାର୍ବଭୌମଙ୍କୁ ଜୟତ୍ସେନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ରୁଚିର । ରୁଚିରଙ୍କୁ ଭୌମ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାପରେ ତ୍ବରିତାୟୁ ହେଲେ ।
ଅକ୍ରୋଧନସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆଯୁସୁତସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାତିଥିଃ ସ୍ମୃତଃ ଦେଵାତିଥେସ୍ତୁ ଦାଯାଦୋ ଦକ୍ଷ ଏଵ ବଭୂଵ ହ
ଆୟୁସଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଅକ୍ରୋଧନ । ତାଙ୍କୁ ଦେବାତିଥି ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଦେବାତିଥିଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ ଦକ୍ଷ ।
ଭୀମସେନସ୍ତତୋ ଦକ୍ଷାଦ୍ ଦିଲୀପସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ଦିଲୀପସ୍ଯ ପ୍ରତୀପସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ ତ୍ରଯଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଭୀମସେନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ଦିଲୀପ । ଦିଲୀପଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତୀପ, ତାଙ୍କର ତିନିଟି ପୁଅ ଥିଲେ ।
ଦେଵାପିଃ ଶଂତନୁଶ୍ଚୈଵ ଵାହ୍ଲୀକଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ ଵାହ୍ଲୀକସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାଃ ସପ୍ତ ଵାହ୍ଲୀଶ୍ଵରା ନୃପାଃ ଦେଵାପିସ୍ତୁ ହ୍ଯ୍ ଅପଧ୍ଯାତଃ ପ୍ରଜାଭିରଭଵନ୍ମୁନିଃ
ପ୍ରତୀପଙ୍କର ତିନିଟି ପୁଅ ହେଲେ ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବାହ୍ଲିକ । ବାହ୍ଲିକଙ୍କର ସାତି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବାହ୍ଲି ରାଜା ହେଲେ । ଦେବାପି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେଇ, ମୁନି ହେଲେ ।
ପ୍ରଜାଭିସ୍ତୁ କିମର୍ଥଂ ଵୈ ହ୍ଯ୍ ଅପଧ୍ଯାତୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ କୋ ଦୋଷୋ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଜାଭିଃ ସମୁଦାହୃତଃ
ଲୋକମାନେ କାହିଁକି ଏହି ରାଜାକୁ ତ୍ୟାଗିତ କଲେ ? ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କର କେଉଁ ଦୋଷ ଲୋକମାନେ କହିଥିଲେ ?
କିଲାସୀଦ୍ରାଜପୁତ୍ରସ୍ତୁ କୁଷ୍ଠୀ ତଂ ନାଭ୍ଯପୂଜଯନ୍ କାର୍ଯଂ ଚୈଵ ତୁ ଦେଵାନାଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରତି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଭଵିଷ୍ଯଂ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଶଂତନୋସ୍ତୁ ନିବୋଧତ
ରାଜପୁତ୍ର କୁଷ୍ଟରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେନାହିଁ । ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦେବମାନେ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦିନ୍ଦାର ବିଷୟ କହିବି । ଏବେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣ ।
ଶଂତନୁସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ରାଜା ଵିଦ୍ଵାନ୍ସ ଵୈ ମହାଭିଷକ୍ ଇଦଂ ଚୋଦାହରନ୍ତ୍ଯତ୍ର ଶ୍ଲୋକଂ ପ୍ରତି ମହାଭିଷକ୍
ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ହେଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହା ଚିକିତ୍ସକ । ଏହି ମହା ଚିକିତ୍ସକ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଢାଯାଏ ।
ଯଂ ଯଂ କରାଭ୍ଯାଂ ସ୍ପୃଶତି ଜୀର୍ଣଂ ରୋଗିଣମେଵ ଚ ପୁନର୍ଯୁଵା ଚ ଭଵତି ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଶଂତନୁଂ ଵିଦୁଃ
ଶାନ୍ତନୁ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ହାତରେ ଛୁଇଁଥିଲେ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ରୋଗୀ ଯେହେଉଁ, ସେମାନେ ପୁନି ଯୁବକ ହେଇଯାଉଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ଶଂତନୁତ୍ଵଂ ହି ପ୍ରଜାଭିରିହ କୀର୍ତ୍ଯତେ ତତୋ ଽଵୃଣୁତ ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ ଶଂତନୁର୍ଜାହ୍ନଵୀଂ ନୃପ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଏହି ଗୁଣ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ପରେ ଶାନ୍ତନୁ ବିବାହ ଇଚ୍ଛା କରି, ଜାହ୍ନବୀକୁ ବାଛିଲେ ।
ତସ୍ଯାଂ ଦେଵଵ୍ରତଂ ନାମ କୁମାରଂ ଜନଯଦ୍ଵିଭୁଃ କାଲୀ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ତୁ ଦାଶେଯୀ ଜନଯତ୍ସୁତମ୍
ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ ଦେବବ୍ରତ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । କାଳୀ ଦାଶିନୀକୁ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ଶଂତନୋର୍ଦଯିତଂ ପୁତ୍ରଂ ଶାନ୍ତାତ୍ମାନମକଲ୍ମଷମ୍ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ନାମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵୈଚିତ୍ରଵିର୍ଯକେ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ପାପ ରହିତ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ମାନ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ପାଣ୍ଡୁଂ ଚ ଵିଦୁରଂ ଚାପ୍ଯଜୀଜନତ୍ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନଜନଯଚ୍ଛତମ୍
ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଶତ ପୁଅ ଦେଲେ ।
ତେଷାଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ ମାଦ୍ରୀ କୁନ୍ତୀ ତଥା ଚୈଵ ପାଣ୍ଡୋର୍ଭାର୍ଯେ ବଭୂଵତୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ । ମାଦ୍ରୀ ଓ କୁନ୍ତୀ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ଜନା ।