ଜଯଦ୍ରଥଂ ତୁ ରାଜାନଂ ଯଶୋଦେଵୀ ହ୍ଯ୍ ଅଜୀଜନତ୍ ସା ବୃହନ୍ମନସଃ ସତ୍ଯା ଵିଜଯଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯଶୋଦେବୀ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଓ ସତ୍ୟା, ବୃହନ୍ମନାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଜଣୀ, ବିଶ୍ରୁତ ବିଜୟ ନାମକ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଵିଜଯସ୍ଯ ବୃହତ୍ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ ବୃହଦ୍ରଥସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସତ୍ଯକର୍ମା ମହାମନାଃ
ବିଜୟଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବୃହତ୍ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ପୁଅ ବୃହଦ୍ରଥ, ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ମହାମନା ସତ୍ୟକର୍ମା।
ସତ୍ଯକର୍ମଣୋ ଽଧିରଥଃ ସୂତଶ୍ଚାଧିରଥଃ ସ୍ମୃତଃ ଯଃ କର୍ଣଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତେନ କର୍ଣସ୍ତୁ ସୂତଜଃ ତଚ୍ଚେଦଂ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କର୍ଣଂ ପ୍ରତି ଯଥୋଦିତମ୍
ସତ୍ୟକର୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଅଧିରଥ, ଯିଏ ସୂତ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦତକ ନେଇଥିଲେ, ତେଣୁ କର୍ଣ୍ଣ ସୂତପୁତ୍ର ଭାବରେ ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି। କର୍ଣ୍ଣ ସଂପର୍କରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।
ପୂରୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାତେଜା ରାଜା ସ ଜନମେଜଯଃ ପ୍ରାଚୀତ୍ଵତଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ ପ୍ରାଚୀମକରୋଦ୍ଦିଶମ୍
ପୂରୁଙ୍କର ପୁଅ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତ, ଯିଏ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବିକାଶ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଚୀତ୍ଵତସ୍ଯ ତନଯୋ ମନସ୍ଯୁଶ୍ଚ ତଥାଭଵତ୍ ରାଜା ପୀତାଯୁଧୋ ନାମ ମନସ୍ଯୋରଭଵତ୍ସୁତଃ
ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତଙ୍କର ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ ହେଲେ। ମନସ୍ୟୁଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପୀତାୟୁଧ ନାମକ ରାଜା।
ଦାଯାଦସ୍ତସ୍ଯ ଚାପ୍ଯାସୀଦ୍ ଧୁନ୍ଧୁର୍ନାମ ମହୀପତିଃ ଧୁନ୍ଧୋର୍ବହୁଵିଧଃ ପୁତ୍ରଃ ସମ୍ପାତିସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ। ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କର ପୁଅ ବହୁବିଧ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସମ୍ପାତି।
ସମ୍ପାତେସ୍ତୁ ରଂହଵର୍ଚା ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଧୃତାଯାଂ ତୁ ଦଶାପ୍ସରସି ସୂନଵଃ
ସମ୍ପାତିଙ୍କର ପୁଅ ରଂହବର୍ଚ୍ଚା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଧୃତାଙ୍କଠାରେ ଦଶ ଜଣ ଅପ୍ସରା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମାଇଥିଲେ।
ଔଚେଯୁଶ୍ଚ ହୃଷେଯୁଶ୍ଚ କକ୍ଷେଯୁଶ୍ଚ ସନେଯୁକଃ ଧୃତେଯୁଶ୍ଚ ଵିନେଯୁଶ୍ଚ ସ୍ଥଲେଯୁଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ତମଃ
ଔଚେୟୁ, ହୃଷେୟୁ, କକ୍ଷେୟୁ, ସନେୟୁକ, ଧୃତେୟୁ, ବିନେୟୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥଳେୟୁ।
ଧର୍ମେଯୁଃ ସଂନତେଯୁଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯେଯୁଶ୍ଚେତି ତେ ଦଶ ଔଚେଯୋର୍ଜ୍ଵଲନା ନାମ ଭାର୍ଯା ଵୈ ତକ୍ଷକାତ୍ମଜା
ଧର୍ମେୟୁ, ସମ୍ନତେୟୁ ଓ ପୁଣ୍ୟେୟୁ — ଏହି ଦଶଜଣ ଉଚ୍ଚଯୋର୍ଜ୍ୱଳଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ତକ୍ଷକଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ସ ଜନଯାମାସ ଅନ୍ତିନାରଂ ମହୀପତିମ୍ ଅନ୍ତିନାରୋ ମନସ୍ଵିନ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ପରାଞ୍ଛୁଭାନ୍
ସେଠାରୁ ଏକ ରାଜା ଅନ୍ତିନାର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଅନ୍ତିନାର ଓ ମନସ୍ୱିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାନ୍ ପୁଅ ହେଲେ।
ଅମୂର୍ତରଯସଂ ଵୀରଂ ତ୍ରିଵନଂ ଚୈଵ ଧାର୍ମିକମ୍ ଗୌରୀ କନ୍ଯା ତୃତୀଯା ଚ ମାନ୍ଧାତୁର୍ଜନନୀ ଶୁଭା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଏକ ସାହସୀ ଅମୂର୍ତ୍ତରୟସ ଓ ଧର୍ମିକ ତ୍ରିବନ; ତୃତୀୟ ଝିଅ ଥିଲେ ଶୁଭା ଗୌରୀ, ଯିଏ ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ମାଆ।
ଇଲିନା ତୁ ଯମସ୍ଯାସୀତ୍ କନ୍ଯା ଯାଜନଯତ୍ସୁତାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦପରାକ୍ରାନ୍ତାଞ୍ ଛୁଭଦା ତ୍ଵ୍ ଇଲିନା ହ୍ଯ୍ ଅଭୂତ୍
ଇଲିନାଙ୍କ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପରେ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମବାଦ ଓ ସୌର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ; ଶୁଭଦା ମଧ୍ୟ ଇଲିନାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଉପଦାନଵୀ ସୁତାଂଲ୍ଲେଭେ ଚତୁରସ୍ତ୍ଵିଲିନାତ୍ମଜାତ୍ ଋଷ୍ଯନ୍ତମଥ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତଂ ପ୍ରଵୀରମ୍ ଅନଧଂ ତଥା
ଉପଦାନବୀ, ଇଲିନାଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ: ଋଷ୍ୟନ୍ତ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରବୀର ଓ ଅନଧ।
ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ତତୋ ଯଜ୍ଞେ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତାତ୍ସମିତିଂଜଯଃ ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଭରତୋ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ଚ ଭାରତାଃ
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରୂପେ ଜଣାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ସମିତିଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଭାରତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଭାରତବଂଶ ନାମ ହେଲା।
ଦୌଷ୍ଯନ୍ତୀଂ ପ୍ରତି ରାଜାନଂ ଵାଗୂଚେ ଚାଶରୀରିଣୀ ମାତା ଭସ୍ତ୍ରା ପିତୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଯେନ ଜାତଃ ସ ଏଵ ସଃ
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା: 'ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ଫୁଙ୍ଗୁଡ଼ି, ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଜନକ; ଯିଏ ଏହି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ।'
ଭରସ୍ଵ ପୁତ୍ରଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତ ମାଵମଂସ୍ଥାଃ ଶକୁନ୍ତଲାମ୍ ରେତୋଧାଂ ନଯତେ ପୁତ୍ରଃ ପରେତଂ ଯମସାଦନାତ୍ ତ୍ଵଂ ଚାସ୍ଯ ଧାତା ଗର୍ଭସ୍ଯ ସତ୍ଯମାହ ଶକୁନ୍ତଲା
'ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପୁଅ, ଯିଏ ବିଜ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠୁ ବାପାକୁ ଯମଲୋକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ତୁମେ ଏହି ଶିଶୁର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି।'
ଭରତସ୍ଯ ଵିନଷ୍ଟେଷୁ ତନଯେଷୁ ପୁରା କିଲ ପୁତ୍ରାଣାଂ ମାତୃକାତ୍ କୋପାତ୍ ସୁମହାନ୍ସଂକ୍ଷଯଃ କୃତଃ
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମାଆମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ବଡ଼ ଧ୍ୱଂସ ଘଟିଲା।
ତତୋ ମରୁଦ୍ଭିରାନୀଯ ପୁତ୍ରଃ ସ ତୁ ବୃହସ୍ପତେଃ ସଂକ୍ରାମିତୋ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଭରତସ୍ଯ ତୁ
ତାପରେ, ମରୁତମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଣି, ଭାରତଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଭରତସ୍ଯ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ମାରୁତୈଃ କଥମ୍ ସଂକ୍ରାମିତୋ ମହାତେଜାସ୍ ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ଯଥାତଥମ୍
ମହାତେଜସ୍ବୀ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କିପରି ମରୁତମାନେ ଭାରତଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଠାରୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ? ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ କହ।
ପତ୍ନ୍ଯାମାପନ୍ନସତ୍ତ୍ଵାଯାମ୍ ଉଶିଜଃ ସ ସ୍ଥିତୋ ଭୁଵି ଭ୍ରାତୁର୍ଭାର୍ଯାଂ ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ହ
ଉଶିଜଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେବାବେଳେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ରହିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଭାଉଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ।
ଉପତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଲଂକୃତ୍ଯ ମୈଥୁନାଯ ଚ ମାଂ ଶୁଭେ ଏଵମୁକ୍ତାବ୍ରଵୀଦେନଂ ସ୍ଵଯମେଵ ବୃହସ୍ପତିମ୍
'ଶୁଭେ, ତୁମେ ଆପଣକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମୋ ସହ ମିଶିବାକୁ ଆସ।' ଏପରି କହିଲେ, ସେ ନିଜେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଗର୍ଭଃ ପରିଣତଶ୍ଚାଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ଯାହରତେ ଗିରା ଅମୋଘରେତାସ୍ତ୍ଵଂ ଚାପି ଧର୍ମଂ ଚୈଵଂ ଵିଗର୍ହିତମ୍
'ଏହି ଗର୍ଭ ପକା ହୋଇଯାଇଛି ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରରେ କଥା କହୁଛି; ତୁମର ବୀଜ ଅଫଳ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାମ ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦେନାଂ ସ୍ଵଯମେଵ ବୃହସ୍ପତିଃ ନୋପଦେଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଵିନଯସ୍ ତ୍ଵଯା ମେ ଵରଵର୍ଣିନି
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: 'ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ନୀତି ଶିଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଧର୍ଷମାଣଃ ପ୍ରସହ୍ଯୈନାଂ ମୈଥୁନାଯୋପଚକ୍ରମେ ତତୋ ବୃହସ୍ପତିଂ ଗର୍ଭୋ ଧର୍ଷମାଣମୁଵାଚ ହ
ସେ ଜୋରଦରିରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳି ମିଶିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ତେବେ ଗର୍ଭ ଥିବା ଶିଶୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲା।
ସଂନିଵିଷ୍ଟୋ ହ୍ଯ୍ ଅହଂ ପୂର୍ଵମ୍ ଇହ ନାମ ବୃହସ୍ପତେ ଅମୋଘରେତାଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ ନାଵକାଶ ଇହ ଦ୍ଵଯୋଃ
'ମୁଁ ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ବୃହସ୍ପତି; ତୁମର ବୀଜ ଅଫଳ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଦୁଇଜଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।'
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଗର୍ଭେଣ କୁପିତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମୀଦୃଶେ କାଲେ ସର୍ଵଭୂତେପ୍ସିତେ ସତି ଅଭିଷେଧସି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ତମୋ ଦୀର୍ଘଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯସି
ଗର୍ଭ ଏପରି କହିବା ପରେ, ବୃହସ୍ପତି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ: 'ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ବାଧା ଦେଲ; ଏହି କାରଣରୁ ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ି ରହିବ।'
ତତଃ କାମଂ ସଂନିଵର୍ତ୍ଯ ତସ୍ଯାନନ୍ଦାଦ୍ବୃହସ୍ପତେଃ ତଦ୍ରେତସ୍ତ୍ଵପତଦ୍ଭୂମୌ ନିଵୃତ୍ତଂ ଶିଶୁକୋ ଽଭଵତ୍
ଏପରେ, ଆପଣଙ୍କ କାମନାକୁ ଦମନ କରି, ମମତାଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡିଲା; ଏହା ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଏକ ଶିଶୁ ହେଇଗଲା।
ସଦ୍ଯୋଜାତଂ କୁମାରଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମମତାବ୍ରଵୀତ୍ ଗମିଷ୍ଯାମି ଗୃହଂ ସ୍ଵଂ ଵୈ ଭରସ୍ଵୈନଂ ବୃହସ୍ପତେ
ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ମମତା କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଯାଉଛି; ବୃହସ୍ପତି, ତୁମେ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖିବା।"
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତା ସା ତୁ ଗତାଯାଂ ସୋ ଽପି ତଂ ତ୍ଯଜତ୍ ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ତ୍ଯକ୍ତଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମରୁତଃ ଶିଶୁମ୍ ଜଗୃହୁସ୍ତଂ ଭରଦ୍ଵାଜଂ ମରୁତଃ କୃପଯା ସ୍ଥିତାଃ
ଏଭଳି କହି ମମତା ଚାଲିଗଲେ; ସେ ଯିବା ପରେ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦେଲେ। ମା ଓ ବାପା ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ମାରୁତମାନେ ଦୟାରେ ଏହି ଭରଦ୍ୱାଜକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ଭରତୋ ବହୁଭିର୍ ଋତୁଭିର୍ଵିଭୁଃ ପୁତ୍ରନୈମିତ୍ତିକୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ ଅଯଜତ୍ପୁତ୍ରଲିପ୍ସଯା
ସେ ସମୟରେ, ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଭରତ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଅନେକ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ବିଦି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।