ଋଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗପ୍ରସାଦେନ ଜଜ୍ଞେ ସ୍ଵକୁଲଵର୍ଧନଃ ଚତୁରଙ୍ଗସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ପୃଥୁଲାକ୍ଷ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କ ଘରାଣାକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଚତୁରଙ୍ଗଙ୍କର ପୁଅଙ୍କୁ ପୃଥୁଲାକ୍ଷ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପୃଥୁଲାକ୍ଷସୁତଶ୍ଚାପି ଚମ୍ପନାମା ବଭୂଵ ହ ଚମ୍ପସ୍ଯ ତୁ ପୁରୀ ଚମ୍ପା ପୂର୍ଵଂ ଯା ମାଲିନୀ ଭଵତ୍
ପୃଥୁଲାକ୍ଷଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଚମ୍ପା ନାମକ। ଚମ୍ପାଙ୍କର ନଗରୀ ଥିଲା ଚମ୍ପା, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମାଳିନୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ପୂର୍ଣଭଦ୍ରପ୍ରସାଦେନ ହର୍ଯଙ୍ଗୋ ଽସ୍ଯ ସୁତୋ ଽଭଵତ୍ ଯଜ୍ଞେ ଵିଭାଣ୍ଡକାଚ୍ଚାସ୍ଯ ଵାରଣଃ ଶତ୍ରୁଵାରଣଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣଭଦ୍ରଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟଙ୍ଗ ଜନ୍ମିଲେ। ଯଜ୍ଞରେ ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ବାରଣ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁବାରଣ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
ଅଵତାରଯାମାସ ମହୀଂ ମନ୍ତ୍ରୈର୍ଵାହନମୁତ୍ତମମ୍ ହର୍ଯଙ୍ଗସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ଜାତୋ ଭଦ୍ରରଥଃ କିଲ
ସେ ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଯାନକୁ ଭୂମିକୁ ଆଣିଥିଲେ। ହର୍ୟଙ୍ଗଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭଦ୍ରରଥ ଜନ୍ମିଲେ।
ଅଥ ଭଦ୍ରରଥସ୍ଯାସୀଦ୍ ବୃହତ୍କର୍ମା ଜନେଶ୍ଵରଃ ବୃହଦ୍ଭାନୁଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ମାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ମହାତ୍ମଵାନ୍
ଏପରେ ଭଦ୍ରରଥଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବୃହତ୍କର୍ମା, ଯିଏ ଲୋକମାନ୍ୟ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ବୃହଦ୍ଭାନୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ ଏକ ମହାତ୍ମା।
ବୃହଦ୍ଭାନୁସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଜନଯାମାସ ଵୈ ସୁତମ୍ ନାମ୍ନା ଜଯଦ୍ରଥଂ ନାମ ତସ୍ମାଦ୍ବୃହଦ୍ରଥୋ ନୃପଃ
ବୃହଦ୍ଭାନୁ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ ନାମକ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ବୃହଦ୍ରଥ ନାମକ ରାଜା।
ଆସୀଦ୍ବୃହଦ୍ରଥାଚ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵଜିଜ୍ଜନମେଜଯଃ ଦାଯାଦସ୍ତସ୍ଯ ଚାଙ୍ଗୋ ଵୈ ତସ୍ମାତ୍କର୍ଣୋ ଽଭଵନ୍ନୃପଃ
ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କଠାରୁ ବିଶ୍ୱଜିତ ଓ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅଙ୍ଗ ହେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ।
କର୍ଣସ୍ଯ ଵୃଷସେନସ୍ତୁ ପୃଥୁସେନସ୍ତଥାତ୍ମଜଃ ଏତେ ଽଙ୍ଗସ୍ଯାତ୍ମଜାଃ ସର୍ଵେ ରାଜାନଃ କୀର୍ତିତା ମଯା ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଚ୍ଚ ପୂରୋସ୍ତୁ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବୃଷସେନ ଓ ପୃଥୁସେନ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଅଙ୍ଗଙ୍କର ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜା ଥିଲେ, ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏହାକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏବେ ପୂରୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ।
କଥଂ ସୂତାତ୍ମଜଃ କର୍ଣଃ କଥମଙ୍ଗସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ଏତଦ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତକୁଶଲୋ ହ୍ଯ୍ ଅସି
କିପରି କର୍ଣ୍ଣ ସୂତଙ୍କର ପୁଅ ଓ କିପରି ସେ ଅଙ୍ଗଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପୁଅ? ଏହା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ଆପଣ ବହୁତ ପାରଙ୍ଗତ।
ବୃହଦ୍ଭାନୁସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ରାଜା ନାମ୍ନା ବୃହନ୍ମନାଃ ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀଦ୍ଵଯଂ ହ୍ଯ୍ ଆସୀଚ୍ ଛୈବ୍ଯସ୍ଯ ତନଯେ ହ୍ଯ୍ ଉଭେ ଯଶୋଦେଵୀ ଚ ସତ୍ଯା ଚ ତଯୋର୍ଵଂଶଂ ଚ ମେ ଶୃଣୁ
ବୃହଦ୍ଭାନୁଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାର ନାମ ବୃହନ୍ମନା ରାଜା। ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣୀ ଥିଲେ, ଦୁହେଁ ଶିବି ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା, ଯଶୋଦେବୀ ଓ ସତ୍ୟା। ତାଙ୍କର ବଂଶ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ଜଯଦ୍ରଥଂ ତୁ ରାଜାନଂ ଯଶୋଦେଵୀ ହ୍ଯ୍ ଅଜୀଜନତ୍ ସା ବୃହନ୍ମନସଃ ସତ୍ଯା ଵିଜଯଂ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଯଶୋଦେବୀ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଓ ସତ୍ୟା, ବୃହନ୍ମନାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଜଣୀ, ବିଶ୍ରୁତ ବିଜୟ ନାମକ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଵିଜଯସ୍ଯ ବୃହତ୍ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ ବୃହଦ୍ରଥସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସତ୍ଯକର୍ମା ମହାମନାଃ
ବିଜୟଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ବୃହତ୍ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ପୁଅ ବୃହଦ୍ରଥ, ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ମହାମନା ସତ୍ୟକର୍ମା।
ସତ୍ଯକର୍ମଣୋ ଽଧିରଥଃ ସୂତଶ୍ଚାଧିରଥଃ ସ୍ମୃତଃ ଯଃ କର୍ଣଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତେନ କର୍ଣସ୍ତୁ ସୂତଜଃ ତଚ୍ଚେଦଂ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କର୍ଣଂ ପ୍ରତି ଯଥୋଦିତମ୍
ସତ୍ୟକର୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଅଧିରଥ, ଯିଏ ସୂତ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦତକ ନେଇଥିଲେ, ତେଣୁ କର୍ଣ୍ଣ ସୂତପୁତ୍ର ଭାବରେ ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି। କର୍ଣ୍ଣ ସଂପର୍କରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।
ପୂରୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାତେଜା ରାଜା ସ ଜନମେଜଯଃ ପ୍ରାଚୀତ୍ଵତଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ ପ୍ରାଚୀମକରୋଦ୍ଦିଶମ୍
ପୂରୁଙ୍କର ପୁଅ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତ, ଯିଏ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବିକାଶ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଚୀତ୍ଵତସ୍ଯ ତନଯୋ ମନସ୍ଯୁଶ୍ଚ ତଥାଭଵତ୍ ରାଜା ପୀତାଯୁଧୋ ନାମ ମନସ୍ଯୋରଭଵତ୍ସୁତଃ
ପ୍ରାଚୀତ୍ୱତଙ୍କର ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ ହେଲେ। ମନସ୍ୟୁଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପୀତାୟୁଧ ନାମକ ରାଜା।
ଦାଯାଦସ୍ତସ୍ଯ ଚାପ୍ଯାସୀଦ୍ ଧୁନ୍ଧୁର୍ନାମ ମହୀପତିଃ ଧୁନ୍ଧୋର୍ବହୁଵିଧଃ ପୁତ୍ରଃ ସମ୍ପାତିସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ। ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କର ପୁଅ ବହୁବିଧ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସମ୍ପାତି।
ସମ୍ପାତେସ୍ତୁ ରଂହଵର୍ଚା ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଧୃତାଯାଂ ତୁ ଦଶାପ୍ସରସି ସୂନଵଃ
ସମ୍ପାତିଙ୍କର ପୁଅ ରଂହବର୍ଚ୍ଚା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଧୃତାଙ୍କଠାରେ ଦଶ ଜଣ ଅପ୍ସରା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମାଇଥିଲେ।
ଔଚେଯୁଶ୍ଚ ହୃଷେଯୁଶ୍ଚ କକ୍ଷେଯୁଶ୍ଚ ସନେଯୁକଃ ଧୃତେଯୁଶ୍ଚ ଵିନେଯୁଶ୍ଚ ସ୍ଥଲେଯୁଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ତମଃ
ଔଚେୟୁ, ହୃଷେୟୁ, କକ୍ଷେୟୁ, ସନେୟୁକ, ଧୃତେୟୁ, ବିନେୟୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥଳେୟୁ।
ଧର୍ମେଯୁଃ ସଂନତେଯୁଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯେଯୁଶ୍ଚେତି ତେ ଦଶ ଔଚେଯୋର୍ଜ୍ଵଲନା ନାମ ଭାର୍ଯା ଵୈ ତକ୍ଷକାତ୍ମଜା
ଧର୍ମେୟୁ, ସମ୍ନତେୟୁ ଓ ପୁଣ୍ୟେୟୁ — ଏହି ଦଶଜଣ ଉଚ୍ଚଯୋର୍ଜ୍ୱଳଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ତକ୍ଷକଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ସ ଜନଯାମାସ ଅନ୍ତିନାରଂ ମହୀପତିମ୍ ଅନ୍ତିନାରୋ ମନସ୍ଵିନ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ପରାଞ୍ଛୁଭାନ୍
ସେଠାରୁ ଏକ ରାଜା ଅନ୍ତିନାର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଅନ୍ତିନାର ଓ ମନସ୍ୱିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାନ୍ ପୁଅ ହେଲେ।
ଅମୂର୍ତରଯସଂ ଵୀରଂ ତ୍ରିଵନଂ ଚୈଵ ଧାର୍ମିକମ୍ ଗୌରୀ କନ୍ଯା ତୃତୀଯା ଚ ମାନ୍ଧାତୁର୍ଜନନୀ ଶୁଭା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଏକ ସାହସୀ ଅମୂର୍ତ୍ତରୟସ ଓ ଧର୍ମିକ ତ୍ରିବନ; ତୃତୀୟ ଝିଅ ଥିଲେ ଶୁଭା ଗୌରୀ, ଯିଏ ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ମାଆ।
ଇଲିନା ତୁ ଯମସ୍ଯାସୀତ୍ କନ୍ଯା ଯାଜନଯତ୍ସୁତାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦପରାକ୍ରାନ୍ତାଞ୍ ଛୁଭଦା ତ୍ଵ୍ ଇଲିନା ହ୍ଯ୍ ଅଭୂତ୍
ଇଲିନାଙ୍କ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପରେ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମବାଦ ଓ ସୌର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ; ଶୁଭଦା ମଧ୍ୟ ଇଲିନାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଉପଦାନଵୀ ସୁତାଂଲ୍ଲେଭେ ଚତୁରସ୍ତ୍ଵିଲିନାତ୍ମଜାତ୍ ଋଷ୍ଯନ୍ତମଥ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତଂ ପ୍ରଵୀରମ୍ ଅନଧଂ ତଥା
ଉପଦାନବୀ, ଇଲିନାଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ: ଋଷ୍ୟନ୍ତ, ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରବୀର ଓ ଅନଧ।
ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ତତୋ ଯଜ୍ଞେ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତାତ୍ସମିତିଂଜଯଃ ଶକୁନ୍ତଲାଯାଂ ଭରତୋ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନା ଚ ଭାରତାଃ
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରୂପେ ଜଣାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ସମିତିଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଭାରତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଭାରତବଂଶ ନାମ ହେଲା।
ଦୌଷ୍ଯନ୍ତୀଂ ପ୍ରତି ରାଜାନଂ ଵାଗୂଚେ ଚାଶରୀରିଣୀ ମାତା ଭସ୍ତ୍ରା ପିତୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଯେନ ଜାତଃ ସ ଏଵ ସଃ
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା: 'ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ଫୁଙ୍ଗୁଡ଼ି, ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଜନକ; ଯିଏ ଏହି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ।'
ଭରସ୍ଵ ପୁତ୍ରଂ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତ ମାଵମଂସ୍ଥାଃ ଶକୁନ୍ତଲାମ୍ ରେତୋଧାଂ ନଯତେ ପୁତ୍ରଃ ପରେତଂ ଯମସାଦନାତ୍ ତ୍ଵଂ ଚାସ୍ଯ ଧାତା ଗର୍ଭସ୍ଯ ସତ୍ଯମାହ ଶକୁନ୍ତଲା
'ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପୁଅ, ଯିଏ ବିଜ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠୁ ବାପାକୁ ଯମଲୋକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ତୁମେ ଏହି ଶିଶୁର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି।'
ଭରତସ୍ଯ ଵିନଷ୍ଟେଷୁ ତନଯେଷୁ ପୁରା କିଲ ପୁତ୍ରାଣାଂ ମାତୃକାତ୍ କୋପାତ୍ ସୁମହାନ୍ସଂକ୍ଷଯଃ କୃତଃ
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମାଆମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ବଡ଼ ଧ୍ୱଂସ ଘଟିଲା।
ତତୋ ମରୁଦ୍ଭିରାନୀଯ ପୁତ୍ରଃ ସ ତୁ ବୃହସ୍ପତେଃ ସଂକ୍ରାମିତୋ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଭରତସ୍ଯ ତୁ
ତାପରେ, ମରୁତମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଣି, ଭାରତଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଭରତସ୍ଯ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ମାରୁତୈଃ କଥମ୍ ସଂକ୍ରାମିତୋ ମହାତେଜାସ୍ ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ଯଥାତଥମ୍
ମହାତେଜସ୍ବୀ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କିପରି ମରୁତମାନେ ଭାରତଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଠାରୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ? ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ କହ।
ପତ୍ନ୍ଯାମାପନ୍ନସତ୍ତ୍ଵାଯାମ୍ ଉଶିଜଃ ସ ସ୍ଥିତୋ ଭୁଵି ଭ୍ରାତୁର୍ଭାର୍ଯାଂ ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ହ
ଉଶିଜଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେବାବେଳେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ରହିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଭାଉଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ।