ଇନ୍ଦ୍ରେଣୈଵ ତୁ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ନିହତସ୍ତାରକାମଯେ ଅଶକ୍ନୁଵନ୍ସ ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵଂ ସୋଢୁଂ ସଦୈଵତମ୍
ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଇ ବିରୋଚନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିଲେନି।
ନିହତା ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକେଣ ତୁ ଅସୁରାଶ୍ଚ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଦାନଵାଶ୍ଚାନ୍ଧକାହଵେ
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଦାନବ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ; ଅନ୍ଧକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସୁର, ପିଶାଚ ଓ ଦାନବମାନେ ବି ବଧ ହେଲେ।
ହତା ଦେଵମନୁଷ୍ଯେ ସ୍ଵେ ପିତୃଭିଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ ସଂପୃକ୍ତୋ ଦାନଵୈର୍ଵୃତ୍ରୋ ଘୋରୋ ହାଲାହଲେ ହତଃ
ସେମାନେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ନିଜ ପିତୃମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଧ ହେଲେ; ଦାନବମାନେ ସହିତ ଘୋର ବୃତ୍ର ହାଳାହଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ।
ତଦା ଵିଷ୍ଣୁସହାଯେନ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ନିଵର୍ତିତଃ ହତୋ ଧ୍ଵଜେ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ମାଯାଚ୍ଛନ୍ନସ୍ତୁ ଯୋଗଵିତ୍ ଧ୍ଵଜଲକ୍ଷଣମାଵିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଃ ସହାନୁଜଃ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପଛେଇଲେ; ମାୟାରେ ଲୁଚି ଯୋଗ ଜଣା ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଧ୍ୱଜ ଚିହ୍ନରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ।
ଦୈତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦାନଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସଂଯତାନ୍କିଲ ସଂଯୁତାନ୍ ଜଯନ୍କୋଲାହଲେ ସର୍ଵାନ୍ ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତୋ ଵୃଷା
ଦେବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିବା ବୃଷ ଯୁଦ୍ଧର ହଲାହଳ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯମିତ ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଵଭୃଥେ ଦୃଶ୍ଯୌ ଶଣ୍ଡାମର୍କୌ ତୁ ଦୈଵତୈଃ ଏତେ ଦେଵାସୁରେ ଵୃତ୍ତାଃ ସଂଗ୍ରାମା ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ
ଯଜ୍ଞର ଶେଷ କ୍ରିୟାରେ, ଦେବମାନେ ଶଣ୍ଡା ଓ ଆର୍କକୁ ଦେଖିଥିଲେ; ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଟି ଯୁଦ୍ଧ ଦେବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।
ଦେଵାସୁରକ୍ଷଯକରାଃ ପ୍ରଜାନାଂ ତୁ ହିତାଯ ଵୈ ହିରଣ୍ଯକଶିପୂ ରାଜା ଵର୍ଷାଣାମର୍ବୁଦଂ ବଭୌ
ଦେବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଦୁହିଁପାଇଁ ନାଶକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା; ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାଜା ଦଶ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ କରିଥିଲେ।
ଦ୍ଵିସପ୍ତତି ତଥାନ୍ଯାନି ନିଯୁତାନ୍ଯଧିକାନି ଚ ଅଶୀତିଂ ଚ ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯତାଂ ଗତଃ
ଏହାପରେ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଅଧିକ କୋଟି ଏବଂ ଅଠି ହଜାର ବର୍ଷ ତିନି ଲୋକର ଶାସନ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲେ।
ପର୍ଯାଯେଣ ନୁ ରାଜାଭୂଦ୍ ବଲିର୍ଵର୍ଷାଯୁତଂ ପୁନଃ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନିଯୁତାନି ଚ ଵିଂଶତିଃ
ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ବଳି ରାଜା ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଏବଂ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ବିଶ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ କରିଥିଲେ।
ବଲେ ରାଜ୍ଯାଧିକାରସ୍ତୁ ଯାଵତ୍କାଲଂ ବଭୂଵ ହ ତାଵତ୍କାଲଂ ତୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ନିଵୃତ୍ତୋ ହ୍ଯ୍ ଅସୁରୈଃ ସହ
ବଳି ଯେତେଦିନ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ରଖିଥିଲେ, ସେତେଦିନ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଦୂରେ ରହିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତେ ଵିଜ୍ଞେଯା ଅସୁରାଣାଂ ମହୌଜସଃ ଦୈତ୍ଯସଂସ୍ଥମିଦଂ ସର୍ଵମ୍ ଆସୀଦ୍ଦଶଯୁଗଂ ପୁନଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦଶ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲା।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମିଦମଵ୍ଯଗ୍ରଂ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣାନୁପାଲ୍ଯତେ ଅସପତ୍ନମିଦଂ ସର୍ଵମ୍ ଆସୀଦ୍ଦଶଯୁଗଂ ପୁନଃ
ତିନି ଲୋକ ଅଶାନ୍ତିହୀନ ଭାବରେ ମହାଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା; ସମସ୍ତ ଦଶ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ବିନା ରହିଥିଲା।
ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ହତେ ତସ୍ମିଂସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ କାଲପର୍ଯଯାତ୍ ପର୍ଯାଯେଣ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ପାକଶାସନେ ତତୋ ଽସୁରାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଶୁକ୍ରୋ ଦେଵାନଗଚ୍ଛତ
ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ହତ ହେବା ପରେ, କାଳ ଅନୁସାରେ, ପାକ ରାଜ୍ୟ ଆସିଲାବେଳେ, ଶୁକ୍ର ଦୈତ୍ୟମାନେ ଛାଡି ଦେବମାନେ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଯଜ୍ଞେ ଦେଵାନଥ ଗତଂ ଦିତିଜାଃ କାଵ୍ଯମାହ୍ଵଯନ୍ କିଂ ତ୍ଵଂ ନୋ ମିଷତାଂ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ପୁନର୍ଗତଃ
ଯଜ୍ଞରେ, ଶୁକ୍ର ଦେବମାନେ ପାଖକୁ ଯିବାବେଳେ, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ: 'ତୁମେ ଆମର ରାଜ୍ୟ ଛାଡି, ଆମେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଯଜ୍ଞକୁ ଫେରିଲେ କାହିଁକି?'
ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୁମୋ ହ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ପ୍ରଵିଶାମୋ ରସାତଲମ୍ ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଵିଷଣ୍ଣାନ୍ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ଗିରା
'ଆମେ ଏଠାରେ ରହିପାରିବା ନାହିଁ; ଚଳି ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଶୁକ୍ର ଦୁଃଖିତ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।
ମା ଭୈଷ୍ଟ ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ତେଜସା ସ୍ଵେନ ଵୋ ଽସୁରାଃ ମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚୌଷଧଯଶ୍ଚୈଵ ରସା ଵସୁ ଚ ଯତ୍ପରମ୍
'ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବି—ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ରସ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧନ।'
କୃତ୍ସ୍ନାନି ମଯି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପାଦସ୍ତେଷାଂ ସୁରେଷୁ ଵୈ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୁଷ୍ମଦର୍ଥେ ଧୃତା ମଯା
'ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଦେଇବି, ମୋତେ ଧାରଣ କରାଯାଇଛି।'
ତତୋ ଦେଵାସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃତାନ୍କାଵ୍ଯେନ ଧୀମତା ସଂମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତି ଦେଵା ଵୈ ସଂଵିଜ୍ଞାସ୍ତୁ ଜିଘୃକ୍ଷଯା
ତାପରେ, ଶୁକ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଧରିବା ଇଚ୍ଛା କରି।
କାଵ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ ଏଷ ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାଵର୍ତଯତି ନୋ ବଲାତ୍ ସାଧୁ ଗଚ୍ଛାମହେ ତୂର୍ଣଂ ଯାଵନ୍ନାଧ୍ଯାପଯିଷ୍ଯତି
'ଏହି ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଆମଠାରୁ ଦୂର କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଶିଘ୍ର ଶିଘ୍ର ଆମେ ଛାଡି ଦେବା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଇ ଦେଇନାହାନ୍ତି।'
ପ୍ରସହ୍ଯ ହତ୍ଵା ଶିଷ୍ଟାଂସ୍ତୁ ପାତାଲଂ ପ୍ରାପଯାମହେ ତତୋ ଦେଵାସ୍ତୁ ସଂରବ୍ଧା ଦାନଵାନ୍ ଉପସୃତ୍ଯ ହ
'ବଳବତ୍ ହୋଇ ଅବଶିଷ୍ଟମାନେକୁ ହତ କରି, ରସାତଳକୁ ପଠାଇଦେବା।' ଏପରେ, ଦେବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦାନବମାନେ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତୁ କାଵ୍ଯମେଵାଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ତତଃ କାଵ୍ଯସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୂର୍ଣଂ ଦେଵୈର୍ ଅଭିଦ୍ରୁତାନ୍
ତାପରେ, ହତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଶୁକ୍ର ପାଖକୁ ଦୌଡିଗଲେ; ଦେବମାନେ ଶିଘ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଶୁକ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ରକ୍ଷାଂ କାଵ୍ଯେନ ସଂହୃତ୍ଯ ଦେଵାସ୍ତେ ଽପ୍ଯସୁରାର୍ଦିତାଃ କାଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଥିତଂ ଦେଵା ନିଃଶଙ୍କମସୁରାଞ୍ଜହୁଃ
ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ହଟାଇବା ପରେ, ଦେବମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଦୃଢ ଭାବରେ ଦେଖି, ଭୟ ବିନା ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ତତଃ କାଵ୍ଯୋ ଽନୁଚିନ୍ତ୍ଯାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ହିତମ୍ ତାନୁଵାଚ ତତଃ କାଵ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତମନୁସ୍ମରନ୍
ତାପରେ କାବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉପକାରୀ କଥା କହିଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵୋ ହୃତଂ ସର୍ଵଂ ଵାମନେନ ତ୍ରିଭିଃ କ୍ରମୈଃ ବଲିର୍ବଦ୍ଧୋ ହତୋ ଜମ୍ଭୋ ନିହତଶ୍ଚ ଵିରୋଚନଃ
ତିନି ପଦରେ ବାମନ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ନେଇ ନିଅଛି; ବଳିକୁ ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଇଛି, ଜମ୍ଭାକୁ ମାରାଯାଇଛି, ଭିରୋଚନାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦିଆଯାଇଛି।
ମହାସୁରା ଦ୍ଵାଦଶସୁ ସଂଗ୍ରାମେଷୁ ସୁରୈର୍ ହତାଃ ତୈସ୍ତୈରୁପାଯୈର୍ଭୂଯିଷ୍ଠଂ ନିହତା ଵଃ ପ୍ରଧାନତଃ
ବଡ଼ ଅସୁରମାନେ ବାରୋଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ତୁମମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନମାନେ ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
କିଂଚିଚ୍ଛୀଷ୍ଟାସ୍ତୁ ଯୂଯଂ ଵୈ ଯୁଦ୍ଧଂ ମାସ୍ତ୍ଵିତି ମେ ମତମ୍ ନୀତିଂ ଯାଂ ଵୋ ଽଭିଧାସ୍ଯାମି ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ କାଲପର୍ଯଯାତ୍
ଏବେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଅସୁର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି; ମୋ ମତ ଅନୁସାରେ ଆଉ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୀତି କହିବି—ଯଥାସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ମହାଦେଵଂ ମନ୍ତ୍ରାର୍ଥଂ ଵିଜଯାଵହମ୍ ଅପ୍ରତୀପାଂସ୍ତତୋ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ ଦେଵାତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରାତ୍ ଯୁଧ୍ଯାମହେ ପୁନର୍ଦେଵାଂସ୍ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଥ ଵୈ ଜଯମ୍
ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି, ବିଜୟ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ନେବି; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯାଇ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରକୁ କେହି ବି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ, ତାହା ନେଇ ଆମେ ପୁନି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା, ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମମାନେ ବିଜୟ ପାଇବା।
ତତସ୍ତେ କୃତସଂଵାଦା ଦେଵାନ୍ ଊଚୁସ୍ତଦାସୁରାଃ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରା ଵଯଂ ସର୍ଵେ ନିଃସଂନାହା ରଥୈର୍ଵିନା
ଏପରେ ସମ୍ମତି ହେବା ପରେ, ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ର ଭୂଲି ଦେଇଛୁ, କବଚ ଖସାଇଛୁ, ରଥ ବିନା ଅଛୁ।'
ଵଯଂ ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମଃ ସଂଵୃତା ଵଲ୍କଲୈର୍ଵନେ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସତ୍ଯାଭିଵ୍ଯାହୃତଂ ତୁ ତତ୍
'ଆମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚିରପଟି ପିନ୍ଧି ତପସ୍ୟା କରିବା,' ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ।
ତତୋ ଦେଵା ନ୍ଯଵର୍ତନ୍ତ ଵିଜ୍ଵରା ମୁଦିତାଶ୍ଚ ତେ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରେଷୁ ଦୈତ୍ଯେଷୁ ଵିନିଵୃତ୍ତାସ୍ତଦା ସୁରାଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା ହିନ୍ନ ଓ ଖୁସି ହୋଇ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ; ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଲେ ଦେତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଭୂଲି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ।