ଅଶ୍ଵମେଧେ ଦଦୌ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ଯଜ୍ଞେ ତୁ ରୁକ୍ମକଵଚଃ କଦାଚିତ୍ପରଵୀରହା
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥିଲେ; ଯଜ୍ଞରେ ରୁକ୍ମକବଚ କେବେକେବେ ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନେଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ।
ଜଜ୍ଞିରେ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ମହାଵୀର୍ଯା ଧନୁର୍ଭୃତଃ ରୁକ୍ମେଷୁଃ ପୃଥୁରୁକ୍ମଶ୍ଚ ଜ୍ଯାମଘଃ ପରିଘୋ ହରିଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ: ରୁକ୍ମେଷୁ, ପ୍ରଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟାମଘ, ପରିଘ ଓ ହରି।
ପରିଘଂ ଚ ହରିଂ ଚୈଵ ଵିଦେହେ ଽସ୍ଥାପଯତ୍ପିତା ରୁକ୍ମେଷୁରଭଵଦ୍ରାଜା ପୃଥୁରୁକ୍ମସ୍ତଦାଶ୍ରଯଃ
ପିତା ପରିଘ ଓ ହରିଙ୍କୁ ଭିଦେହ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଥିଲେ; ରୁକ୍ମେଷୁ ରାଜା ହେଲେ, ପ୍ରଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କ ସହାୟକ ହେଲେ।
ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ରାଜ୍ଯାଜ୍ ଜ୍ଯାମଘସ୍ତୁ ତଦାଶ୍ରମେ ପ୍ରଶାନ୍ତଶ୍ଚାଶ୍ରମସ୍ଥଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେନାଵବୋଧିତଃ
ଜ୍ୟାମଘ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଛାଡି ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରମବାସୀ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଜଗାମ ଧନୁରାଦାଯ ଦେଶମନ୍ଯଂ ଧ୍ଵଜୀ ରଥୀ ନର୍ମଦାଂ ନୃପ ଏକାକୀ କେଵଲଂ ଵୃତ୍ତିକାମତଃ
ଧନୁ ନେଇ, ରାଜା ଏକା ଚାରିଅଁ, ଜୀବିକା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇ, ଧ୍ୱଜ ଓ ରଥ ନେଇ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ଋକ୍ଷଵନ୍ତଂ ଗିରିଂ ଗତ୍ଵା ଭୁକ୍ତମନ୍ଯୈରୁପାଵିଶତ୍ ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯାଭଵଦ୍ଭାର୍ଯା ଚୈତ୍ରା ପରିଣତା ସତୀ
ଋକ୍ଷବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ; ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଚୈତ୍ରା, ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ।
ଅପୁତ୍ରୋ ନ୍ଯଵସଦ୍ରାଜା ଭାର୍ଯାମନ୍ଯାଂ ନ ଵିନ୍ଦତ ତସ୍ଯାସୀଦ୍ଵିଜଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ର କନ୍ଯାମଵାପ୍ଯ ସଃ
ରାଜା ପୁଅ ବିନା ବସିଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀ ମିଳିଲେ ନାହିଁ; ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ଏକ କନ୍ୟା ପାଇଲେ।
ଭାର୍ଯାମୁଵାଚ ସଂତ୍ରାସାତ୍ ସ୍ନୁଷେଯଂ ତେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ ଏଵମୁକ୍ତାବ୍ରଵୀଦେନଂ କସ୍ଯ ଚେଯଂ ସ୍ନୁଷେତି ଚ
ଭୟରେ ସେ ପତ୍ନୀକୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଶୁଚିସ୍ମିତା କନ୍ୟା ତୁମର ଜାଇଁ ହେଉ।' ଏହିପରି କୁହିବାପରେ, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଏହି କନ୍ୟା କାହାର ଜାଇଁ?'
ଯସ୍ତେ ଜନିଷ୍ଯତେ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି ତସ୍ମାତ୍ସା ତପସୋଗ୍ରେଣ କନ୍ଯାଯାଃ ସମ୍ପ୍ରସୂଯତ
'ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ଏହି କନ୍ୟା ତାହାର ପତ୍ନୀ ହେବ।' ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପୁତ୍ରଂ ଵିଦର୍ଭଂ ସୁଭଗା ଚୈତ୍ରା ପରିଣତା ସତୀ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାଂ ଚ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସ ସ୍ନୁଷାଯାଂ କ୍ରଥକୈଶିକୌ ଲୋମପାଦଂ ତୃତୀଯଂ ତୁ ପୁତ୍ରଂ ପରମଧାର୍ମିକମ୍
ସୁଭଗା ଚୈତ୍ରା, ପ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ଏକ ପୁଅ ଭାବରେ ବିଦର୍ଭକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ରାଜା ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ରାଜକନ୍ୟାରେ କ୍ରଥକୈଶିକ ଓ ଲୋମପାଦ ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ତୃତୀୟ ପରମଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଵିଦର୍ଭୋ ଽଜନଯଚ୍ ଛରାନ୍ରଣଵିଶାରଦାନ୍ ଲୋମପାଦାନ୍ମନୁଃ ପୁତ୍ରା ଜ୍ଞାତିସ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଚାତ୍ମଜଃ
ବିଦର୍ଭ ତାଙ୍କ ପତ୍ରୀରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଜଣା ଶରପ୍ରଭାବୀ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଲୋମପାଦଙ୍କ ପୁଅ ମନୁ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ ଥିଲେ।
କୈଶିକସ୍ଯ ଚିଦିଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଦ୍ଯା ନୃପାଃ ସ୍ମୃତାଃ କ୍ରଥୋ ଵିଦର୍ଭପୁତ୍ରସ୍ତୁ କୁନ୍ତିସ୍ ତସ୍ଯାତ୍ମଜୋ ଽଭଵତ୍
କୈଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଚିଦି ଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କୈଦ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଆସନ୍ତି। କ୍ରଥ, ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁଅ, କୁନ୍ତି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
କୁନ୍ତେର୍ଧୃଷ୍ଟଃ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ରଣଧୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିର୍ଵୃତିଃ ପରଵୀରହା
କୁନ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ପୁଅ ରଣଧୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଧୃଷ୍ଟଙ୍କର ପୁଅ ନିର୍ବୃତି ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ଶତ୍ରୁବିରଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ ।
ତଦେକୋ ନିର୍ଵୃତେଃ ପୁତ୍ରୋ ନାମ୍ନା ସ ତୁ ଵିଦୂରଥଃ ଦଶାର୍ହସ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯୋମସ୍ତସ୍ଯ ଚ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ ଦାଶାର୍ହାଚ୍ଚୈଵ ଵ୍ଯୋମାତ୍ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଜୀମୂତ ଉଚ୍ଯତେ
ନିର୍ବୃତିଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଭଲି ଭିଦୂରଥ ଥିଲେ । ଭିଦୂରଥଙ୍କର ପୁଅ ଦଶାର୍ହ ବଂଶର ଭ୍ୟୋମ ଥିଲେ । ଭ୍ୟୋମଙ୍କୁ ଜୀମୂତ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ଜୀମୂତପୁତ୍ରୋ ଵିମଲସ୍ ତସ୍ଯ ଭୀମରଥଃ ସୁତଃ ସୁତୋ ଭୀମରଥସ୍ଯାସୀତ୍ ସ୍ମୃତୋ ନଵରଥଃ କିଲ
ଜୀମୂତଙ୍କର ପୁଅ ବିମଳ ଥିଲେ । ବିମଳଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମରଥ ଥିଲେ । ଭୀମରଥଙ୍କର ପୁଅ ନବରଥ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ତସ୍ଯ ଚାସୀଦ୍ ଦୃଢରଥଃ ଶକୁନିସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ତସ୍ମାତ୍କରମ୍ଭଃ କାରମ୍ଭିର୍ ଦେଵରାତୋ ବଭୂଵ ହ
ନବରଥଙ୍କର ପୁଅ ଦୃଢରଥ ଥିଲେ । ଦୃଢରଥଙ୍କର ପୁଅ ଶକୁନି । ଶକୁନିଙ୍କୁ କରମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । କରମ୍ଭଙ୍କୁ ଦେବରାତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ଦେଵକ୍ଷତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ରାଜା ଦୈଵରାତିର୍ମହାଯଶାଃ ଦେଵଗର୍ଭସମୋ ଜଜ୍ଞେ ଦେଵନକ୍ଷତ୍ରନନ୍ଦନଃ
ଦେବକ୍ଷତ୍ର ରାଜା ହେଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଦୈବରାତି, ଦେବନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଓ ଦେବଗର୍ଭ ସମାନ ।
ମଧୁର୍ନାମ ମହାତେଜା ମଧୋଃ ପୁରଵସସ୍ ତଥା ଆସୀତ୍ ପୁରଵସାତ୍ ପୁତ୍ରଃ ପୁରୁଦ୍ଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ମଧୁର ନାମକ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ମଧୁ ଓ ପୁରବସଙ୍କର ଥିଲେ । ପୁରବସଙ୍କୁ ପୁରୁଦ୍ୱାନ୍ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ଜନ୍ତୁର୍ଜଜ୍ଞେ ଽଥ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ଭଦ୍ରସେନ୍ଯାଂ ପୁରୁଦ୍ଵତଃ ଐକ୍ଷ୍ଵାକୀ ଚାଭଵଦ୍ଭାର୍ଯା ଜନ୍ତୋସ୍ତସ୍ଯାମଜାଯତ
ପୁରୁଦ୍ୱାନ୍ ଓ ବୈଦର୍ଭୀ ଭଦ୍ରସେଣୀଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ତୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଜନ୍ତୁଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏକ ଐକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁମାରୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ସାତ୍ଵତଃ ସତ୍ତ୍ଵସଂଯୁକ୍ତଃ ସାତ୍ଵତାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ଇମାଂ ଵିସୃଷ୍ଟିଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରଜାଵାନ୍ ଏତି ସାଯୁଜ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞଃ ସୋମସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ସାତ୍ୱତ ଗୁଣ ଓ କୀର୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ । ସାତ୍ୱତ ଜାତିରେ କୀର୍ତି ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ମହାତ୍ମା ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ବଂଶ ଜାଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ସୋମଙ୍କ ସାଯୁଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଅନେକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ।
ସାତ୍ଵତାନ୍ ସତ୍ତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନାନ୍ କୌଶଲ୍ଯା ସୁଷୁଵେ ସୁତାନ୍ ଭଜିନଂ ଭଜମାନଂ ତୁ ଦିଵ୍ଯଂ ଦେଵାଵୃଧଂ ନୃପ
କୌଶଳ୍ୟା ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ଗୁଣମୟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ଭଜିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଦେବାବୃଧ ରାଜା ।
ଅନ୍ଧକଂ ଚ ମହାଭୋଜଂ ଵୃଷ୍ଣିଂ ଚ ଯଦୁନନ୍ଦନମ୍ ତେଷାଂ ତୁ ସର୍ଗାଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ ତଚ୍ଛୃଣୁ
ଅନ୍ଧକ, ମହାଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଯଦୁବଂଶୀ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହାଙ୍କର ଚାରିଟି ବଂଶ ଏକାଏକି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ନନ ହେଉଛି — ଶୁଣ ।
ଭଜମାନସ୍ଯ ସୃଞ୍ଜଯ୍ଯାଂ ବାହ୍ଯକାଯାଂ ଚ ବାହ୍ଯକାଃ ସୃଞ୍ଜଯସ୍ଯ ସୁତେ ଦ୍ଵେ ତୁ ବାହ୍ଯକାସ୍ତୁ ତଦାଭଵନ୍
ଭଜମାନଙ୍କର ପୁଅ ସୃଞ୍ଜୟା ଓ ବାହ୍ୟକାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ । ବାହ୍ୟକାରୁ ବାହ୍ୟକା ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯେ ଭଗିନ୍ଯୌ ଦ୍ଵେ ସୁଷୁଵାତେ ବହୂନ୍ସୁତାନ୍ ନିମିଂ ଚ କୃମିଲଂ ଚୈଵ ଵୃଷ୍ଣିଂ ପରପୁରଂଜଯମ୍ ତେ ବାହ୍ଯକାଯାଂ ସୃଞ୍ଜଯ୍ଯାଂ ଭଜମାନାଦ୍ ଵିଜଜ୍ଞିରେ
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯେଉଁମାନେ ଭଉଣୀ ଥିଲେ, ବହୁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ନିମି, କ୍ରିମିଳ ଓ ବୃଷ୍ଣି, ଶତ୍ରୁ ସହର ଜିତିଥିବା । ଏହି ପୁଅମାନେ ଭଜମାନଙ୍କୁ ବାହ୍ୟକା ଓ ସୃଞ୍ଜୟାରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।
ଯଜ୍ଞେ ଦେଵାଵୃଧୋ ରାଜା ବନ୍ଧୂନାଂ ମିତ୍ରଵର୍ଧନଃ ଅପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ରାଜା ଚଚାର ପରମଂ ତପଃ ପୁତ୍ରଃ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତୋ ମମ ଭୂଯାଦିତି ସ୍ପୃହନ୍
ଯଜ୍ଞରେ ଦେବାବୃଧ ରାଜା ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତା ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ସେ ପୁଅ ନଥିଲେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଏହି ଆଶା କଲେ — 'ମୋତେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ପୁଅ ମିଳୁ ।'
ସଂଯୋଜ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରମେଵାଥ ପର୍ଣାଶାଜଲମସ୍ପୃଶତ୍ ତଦୋପସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଚକାର ପ୍ରିଯମାପଗା
ସେ ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଏକ ଦର୍ବା ଶଳ ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ । ଏହି ସ୍ପର୍ଶରେ ନଦୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।
କଲ୍ଯାଣତ୍ଵାନ୍ନରପତେସ୍ ତସ୍ମୈ ସା ନିମ୍ନଗୋତ୍ତମା ଚିନ୍ତଯାଥ ପରୀତାତ୍ମା ଜଗାମାଥ ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ରାଜାଙ୍କର ଭଲ ଗୁଣ ଦେଖି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଦୀ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ । ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ ।
ନାଧିଗଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ନାରୀଂ ଯସ୍ଯାମେଵଂଵିଧଃ ସୁତଃ ଜାଯେତ ତସ୍ମାଦଦ୍ଯାହଂ ଭଵାମ୍ଯଥ ସହସ୍ରଶଃ
ମୁଁ ଏପରି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇପାରିବା କୌଣସି ନାରୀକୁ ଜାଣିନି । ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ହଜାର ଜଣ ନାରୀ ହେବି ।
ଅଥ ଭୂତ୍ଵା କୁମାରୀ ସା ବିଭ୍ରତୀ ପରମଂ ଵପୁଃ ଜ୍ଞାପଯାମାସ ରାଜାନଂ ତାମିଯେଷ ମହାଵ୍ରତଃ
ତାପରେ, ସେ ଅତି ଶୋଭାମୟ କୁମାରୀ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ । ରାଜା ମହାବ୍ରତ ରହି, ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ।
ଅଥ ସା ନଵମେ ମାସି ସୁଷୁଵେ ସରିତାଂ ଵରା ପୁତ୍ରଂ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତଂ ବଭ୍ରୁଂ ଦେଵାଵୃଧାନ୍ନୃପାତ୍
ନବମ ମାସରେ, ସରିତାମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଦୀ ଦେବାବୃଧ ରାଜାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ପୁଅ ବଭ୍ରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।