କୁଣ୍ଡିକେରାଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତାସ୍ ତାଲଜଙ୍ଘାସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଵୀତିହୋତ୍ରସୁତଶ୍ଚାପି ଆନର୍ତୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଦୁର୍ଜେଯସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ବଭୂଵ ମିତ୍ରକର୍ଶନଃ
ବୀର କୁଣ୍ଡିକେର ଓ ତାଳଜଙ୍ଘମାନେ ଥିଲେ; ବୀତିହୋତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅଜୟ ଆନର୍ତ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ମିତ୍ରକର୍ଷଣ ।
ସଦ୍ଭାଵେନ ମହାରାଜ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ପାଲଯନ୍ କାର୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନୋ ନାମ ରାଜା ବାହୁସହସ୍ରଵାନ୍
ସତ୍ୟ ଭାବରେ, ହେ ମହାରାଜା, ବାହୁସହସ୍ରୀ କାର୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ନାମକ ରାଜା ଧର୍ମରେ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ଯେନ ସାଗରପର୍ଯନ୍ତା ଧନୁଷା ନିର୍ଜିତା ମହୀ ଯସ୍ତସ୍ଯ କୀର୍ତଯେନ୍ନାମ କଲ୍ଯମୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ
ଯିଏ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିକୁ ଜିତିଥିଲେ; ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ମାନବ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ ।
ନ ତସ୍ଯ ଵିତ୍ତନାଶଃ ସ୍ଯାନ୍ ନଷ୍ଟଂ ଚ ଲଭତେ ପୁନଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଯୋ ଜନ୍ମ କଥଯେଦିହ ଧୀମତଃ ଯଥାଵତ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟପୂତାତ୍ମା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାଙ୍କର ଧନ ନଷ୍ଟ ହେବା ନାହିଁ, ନଷ୍ଟ ହେଲା ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ମିଳିଯିବ; ଯିଏ ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଧୀର କାର୍ତବୀର୍ୟଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା କହେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।
କିମର୍ଥଂ ତଦ୍ଵନଂ ଦଗ୍ଧମ୍ ଆପଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ସୂତ ପ୍ରବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
କାର୍ତବୀର୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ମହାତ୍ମା ଆପବଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜଳାଇଥିଲେ? ସୂତ, ସତ୍ୟ କଥା କହ ।
ରକ୍ଷିତା ସ ତୁ ରାଜର୍ଷିଃ ପ୍ରଜାନାମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ ସ କଥଂ ରକ୍ଷିତା ଭୂତ୍ଵା ଅଦହତ୍ତତ୍ତପୋଵନମ୍
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ସେ ରାଜା ଋଷି ପ୍ରଜାଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରୀ ଥିଲେ; ତେବେ, ସେ ରକ୍ଷାକାରୀ ହୋଇ, କିପରି ସେ ପବିତ୍ର ତପୋବନକୁ ଜଳାଇଦେଲେ?
ଆଦିତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜରୂପେଣ କାର୍ତଵୀର୍ଯମୁପସ୍ଥିତଃ ତୃପ୍ତିମେକାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛସ୍ଵ ଆଦିତ୍ଯୋ ଽହଂ ନରେଶ୍ଵର
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିଜରୂପ ଧରି କାର୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏକ ଅଭିଲାଷ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟର ରାଜା, ମୋତେ ଏକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦିଅ।"
ଭଗଵନ୍କେନ ତୃପ୍ତିସ୍ତେ ଭଵତ୍ଯେଵ ଦିଵାକର କୀଦୃଶଂ ଭୋଜନଂ ଦଦ୍ମି ହୁତ୍ଵା ତୁ ଵିଦଧାମ୍ଯହମ୍
ରାଜା କହିଲେ, "ଭଗବନ୍, କେମିତି ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇବେ? କେଉଁ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେବି? ଯାହା ଆପଣ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ହୋମ କରି ଦେବି।"
ସ୍ଥାଵରଂ ଦେହି ମେ ସର୍ଵମ୍ ଆହାରଂ ଦଦତାଂ ଵର ତେନ ତୃପ୍ତୋ ଭଵେଯଂ ଵୈ ସା ମେ ତୃପ୍ତିର୍ହି ପାର୍ଥିଵ
"ମୋତେ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ଜିନିଷ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦିଅ, ଦାନ କରିବାରେ ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା ଦେଲେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବି; ଏହି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମୋ ପାଇଁ, ରାଜା।"
ନ ଶକ୍ଯାଃ ସ୍ଥାଵରାଃ ସର୍ଵେ ତେଜସା ଚ ବଲେନ ଚ ନିର୍ଦଗ୍ଧୁଂ ତପତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେନ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହମ୍
"ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ଜିନିଷ ଦହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।"
ତୁଷ୍ଟସ୍ତେ ଽହଂ ଶରାନ୍ଦଦ୍ମି ଅକ୍ଷଯାନ୍ସର୍ଵତୋମୁଖାନ୍ ଯେ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତା ଜ୍ଵଲିଷ୍ଯନ୍ତି ମମ ତେଜଃସମନ୍ଵିତାଃ
"ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ଅପରିମିତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଥିବା ଶର ଦେଉଛି। ସେଗୁଡିକୁ ଯେଉଁଠି ଫିଙ୍ଗାଯିବ, ସେଠି ମୋ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳିବ।"
ଆଵିଷ୍ଟା ମମ ତେଜୋଭିଃ ଶୋଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଥାଵରାନ୍ ଶୁଷ୍କାନ୍ ଭସ୍ମୀକରିଷ୍ଯନ୍ତି ତେନ ତୃପ୍ତିର୍ନରାଧିପ
"ମୋ ତେଜରେ ଭରିତ ହୋଇ, ସେ ଶରଗୁଡିକ ଅଚଳ ଜିନିଷକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବେ; ଶୁଷ୍କ ଜିନିଷକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ। ଏହିପରି, ମନୁଷ୍ୟର ରାଜା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ହେବ।"
ତତଃ ଶରାଂସ୍ତଦାଦିତ୍ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅର୍ଜୁନାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛତ ତତୋ ଦଦାହ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ସ୍ଥାଵରାନ୍ ସର୍ଵମେଵ ଚ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେ ଶରଗୁଡିକ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଆଗକୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଅଚଳ ଜିନିଷକୁ ଦହିଦେଲେ।
ଗ୍ରାମାଂସ୍ତଥାଶ୍ରମାଂଶ୍ଚୈଵ ଘୋଷାଣି ନଗରାଣି ଚ ତପୋଵନାନି ରମ୍ଯାଣି ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ
ଗ୍ରାମ, ଆଶ୍ରମ, ଗୋଖାଟ, ନଗର, ରମଣୀୟ ତପୋବନ, ଜଙ୍ଗଲ, ଉପବନ— ସମସ୍ତକୁ ସେ ଦହିଦେଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରାଚୀମନ୍ଵଦହତ୍ ତତଃ ସର୍ଵାଂ ସ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ନିର୍ଵୃକ୍ଷା ନିସ୍ତୃଣା ଭୂମିର୍ ହତା ଘୋରେଣ ତେଜସା
ଏଭଳି ଭାବରେ ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଦହିଦେଲେ, ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ। ଭୂମି ଗଛ ଓ ଘାସ ହିନ୍ନ, ଭୟଙ୍କର ତେଜରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଆପଵୋ ଜଲମାସ୍ଥିତଃ ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ରାସ୍ତେ ସ ମହାନୃଷିଃ
ଏହି ସମୟରେ, ମହାମୁନି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତାହାରେ ବସିଥିଲେ।
ପୂର୍ଣେ ଵ୍ରତେ ମହାତେଜା ଉଦତିଷ୍ଠଂସ୍ତପୋଧନଃ ସୋ ଽପଶ୍ଯଦାଶ୍ରମଂ ଦଗ୍ଧମ୍ ଅର୍ଜୁନେନ ମହାମୁନିଃ
ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ତପସ୍ବୀ ଉଠି, ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦହି ଯାଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
କ୍ରୋଧାଚ୍ଛଶାପ ରାଜର୍ଷିଂ କୀର୍ତିତଂ ଵୋ ଯଥା ମଯା କ୍ରୋଷ୍ଟୋଃ ଶୃଣୁତ ରାଜର୍ଷେର୍ ଵଂଶମୁତ୍ତମପୌରୁଷମ୍
କ୍ରୋଧରେ ମହାମୁନି ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେପରି ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିଛି। ଏବେ କ୍ରୋଷ୍ଟୁ ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଯସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ସମ୍ଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣିକୁଲୋଦ୍ଵହଃ କ୍ରୋଷ୍ଟୋରେଵାଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଵୃଜିନୀଵାନ୍ମହାରଥଃ
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବୃଜିନୀବାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ।
ଵୃଜିନୀଵତଶ୍ଚ ପୁତ୍ରୋ ଽଭୂତ୍ ସ୍ଵାହୋ ନାମ ମହାବଲଃ ସ୍ଵାହପୁତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ ରାଜନ୍ ରୁଷଙ୍ଗୁର୍ ଵଦତାଂ ଵରଃ
ବୃଜିନୀବାନଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲା, ନାମ ସ୍ୱାହା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସ୍ୱାହାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ରୁଷଙ୍ଗୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବକ୍ତା।
ସ ତୁ ପ୍ରସୂତିମିଚ୍ଛନ୍ ଵୈ ରୁଷଙ୍ଗୁଃ ସୌମ୍ଯମାତ୍ମଜମ୍ ଚିତ୍ରଶ୍ଚିତ୍ରରଥଶ୍ଚାସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ କର୍ମଭିରନ୍ଵିତଃ
ରୁଷଙ୍ଗୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସନ୍ତାନ ଚାହି, ଏକ ସାଧୁ ସ୍ୱଭାବର ପୁଅ ଚିତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଚିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଚିତ୍ରରଥ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ।
ଅଥ ଚୈତ୍ରରଥିଵୀରୋ ଜଜ୍ଞେ ଵିପୁଲଦକ୍ଷିଣଃ ଶଶବିନ୍ଦୁରିତି ଖ୍ଯାତଶ୍ ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ବଭୂଵ ହ
ତାପରେ ଚିତ୍ରରଥୀ ନାମକ ବୀର ଜନ୍ମ ହେଲେ, ବିଶାଳ ଦାନଶୀଳ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଯିଁଠି ଶଶବିନ୍ଦୁ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଚକ୍ରବର୍ତୀ ହେଲେ।
ଅତ୍ରାନୁଵଂଶଶ୍ଲୋକୋ ଽଯଂ ଗୀତସ୍ ତସ୍ମିନ୍ପୁରାଭଵତ୍ ଶଶବିନ୍ଦୋସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଶତାନାମ୍ ଅଭଵଚ୍ଛତମ୍
ଏଠାରେ ପୁରୁଣା ଦିନର ବଂଶ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଯାଇଛି: ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଏକ ଶତ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶତ ଥିଲେ।
ଧୀମତାଂ ଚାଭିରୂପାଣାଂ ଭୂରିଦ୍ରଵିଣତେଜସାମ୍ ତେଷାଂ ଶତପ୍ରଧାନାନାଂ ପୃଥୁସାହ୍ଵା ମହାବଲାଃ
ସେମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ବହୁ ଧନ-ତେଜର ମାଲିକ। ସେ ଶତ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥୁସାହ୍ୱ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ପୃଥୁଶ୍ରଵାଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ପୃଥୁଧର୍ମା ପୃଥୁଂଜଯଃ ପୃଥୁକୀର୍ତିଃ ପୃଥୁମନା ରାଜାନଃ ଶଶବିନ୍ଦଵଃ
ପ୍ରଥୁଶ୍ରବା, ପ୍ରଥୁୟଶା, ପ୍ରଥୁଧର୍ମା, ପ୍ରଥୁଂଜୟ, ପ୍ରଥୁକୀର୍ତି, ପ୍ରଥୁମନା ଓ ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ।
ଶଂସନ୍ତି ଚ ପୁରାଣଜ୍ଞାଃ ପୃଥୁଶ୍ରଵସମୁତ୍ତମମ୍ ଅନ୍ତରସ୍ଯ ସୁଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସୁଯଜ୍ଞସ୍ତନଯୋ ଽଭଵତ୍
ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ପ୍ରଥୁଶ୍ରବା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଉଶନା ତୁ ସୁଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯୋ ରକ୍ଷନ୍ପୃଥିଵୀମିମାମ୍ ଆଜହାରାଶ୍ଵମେଧାନାଂ ଶତମୁତ୍ତମଧାର୍ମିକଃ
ସୁୟଜ୍ଞଙ୍କ ପୁଅ ଉଶନା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଧର୍ମପରାୟଣ ହୋଇ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ତିତିକ୍ଷୁରଭଵତ୍ପୁତ୍ର ଔଶନଃ ଶତ୍ରୁତାପନଃ ମରୁତ୍ତସ୍ତସ୍ଯ ତନଯୋ ରାଜର୍ଷୀଣାମନୁତ୍ତମଃ
ଉଶନାଙ୍କ ପୁଅ ତିତିକ୍ଷୁ, ଯାହାକୁ ଶତ୍ରୁତାପନ କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମରୁତ୍ତ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଋଷି ଥିଲେ।
ଆସୀନ୍ମରୁତ୍ତତନଯୌ ଵୀରଃ କମ୍ବଲବର୍ହିଷଃ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରୁକ୍ମକଵଚୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍କମ୍ବଲବର୍ହିଷଃ
ମରୁତ୍ତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ନାମକ ବୀର ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ରୁକ୍ମକବଚ, ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ସୁନା କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ନିହତ୍ଯ ରୁକ୍ମକଵଚଃ ପରାନ୍କଵଚଧାରିଣଃ ଧନ୍ଵିନୋ ଵିଵିଧୈର୍ବାଣୈର୍ ଅଵାପ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍
ରୁକ୍ମକବଚ ଅନ୍ୟ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ଧନୁର୍ଧରମାନେଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ କରି, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।