ନାରୁନ୍ତୁଦଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ନୃଶଂସଵାଦୀ ନ ହୀନତଃ ପରମ୍ ଅଭ୍ଯାଦଦୀତ ଯଯାସ୍ଯ ଵାଚା ପର ଉଦ୍ଵିଜେତ ନ ତାଂ ଵଦେଦ୍ରୁଶତୀଂ ପାପଲୌଲ୍ଯାମ୍
କେବେ ଅପବାଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ନିର୍ଦୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନିମ୍ନ ଲୋକଠାରୁ କିଛି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି କଥା କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ କଥା କେବେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅରୁନ୍ତୁଦଂ ପୁରୁଷଂ ତୀଵ୍ରଵାଚଂ ଵାକ୍କଣ୍ଟକୈର୍ ଵିତୁଦନ୍ତଂ ମନୁଷ୍ଯାନ୍ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀକତମଂ ଜନାନାଂ ମୁଖେ ନିବଦ୍ଧଂ ନିରୃତିଂ ଵହନ୍ତମ୍
ଯିଏ ଅପବାଦ କରେ, କଠୋର କଥା କହେ, ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ କଥାର କାଁଟାରେ ଆଘାତ କରେ, ସେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅପୂଣ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖୀ, ତାଙ୍କର ମୁଁହରେ ନିରୃତି ବନ୍ଧା ରହିଥାଏ।
ସଦ୍ଭିଃ ପୁରସ୍ତାଦଭିପୂଜିତଃ ସ୍ଯାତ୍ ସଦ୍ଭିସ୍ତଥା ପୃଷ୍ଠତୋ ରକ୍ଷିତଃ ସ୍ଯାତ୍ ସଦା ସତାମ୍ ଅତିଵାଦାଂସ୍ତିତିକ୍ଷେତ୍ ସତାଂ ଵୃତ୍ତଂ ପାଲଯନ୍ସାଧୁଵୃତଃ
ଏପରି ଲୋକ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାମ୍ନାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ପଛରୁ ସେମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସଦା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ କଠୋର କଥା ସହିବା ଉଚିତ୍, ଓ ସଦ୍ବ୍ୟବହାର ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଵାକ୍ସାଯକା ଵଦନାନ୍ନିଷ୍ପତନ୍ତି ଯୈର୍ ଆହତଃ ଶୋଚତି ଵା ତ୍ର୍ଯହାନି ପରସ୍ଯ ନୋ ମର୍ମସୁ ତେ ପତନ୍ତି ତାନ୍ପଣ୍ଡିତୋ ନାଵସୃଜେତ୍ପରେଷୁ
ମୁଁହରୁ ତୀର ଭଳି କଥା ବାହାରେ; ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ଲାଗେ, ତିନି ଦିନ ଦୁଃଖ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ମୂଳ ଅଂଗକୁ ଆଘାତ କରେ ନାହିଁ। ପଣ୍ଡିତ ଲୋକ ଏପରି କଥା କେବେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାସ୍ତୀଦୃଶଂ ସଂଵନନଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ କିଂଚନ ଯଥା ମୈତ୍ରୀ ଚ ଲୋକେଷୁ ଦାନଂ ଚ ମଧୁରା ଚ ଵାକ୍
ତିନି ଲୋକରେ ଏପରି ଏକତା କେଉଁଠି ମିଳେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଖ୍ୟତା, ଦାନ ଓ ମିଠା କଥା ରହିଛି।
ତସ୍ମାତ୍ସାନ୍ତ୍ଵଂ ସଦା ଵାଚ୍ଯଂ ନ ଵାଚ୍ଯଂ ପରୁଷଂ କ୍ଵଚିତ୍ ପୂଜ୍ଯାନ୍ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ ଦଦ୍ଯାନ୍ ନାଭିଶାପଂ କଦାଚନ
ସେହିପାଇଁ ସଦା ମୃଦୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍, କେବେ ରୁଢ଼ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୂଜ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍, କେବେ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵାଣି କାର୍ଯାଣି ସମାପ୍ଯ ରାଜନ୍ ଗୃହାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵନଂ ଗତୋ ଽସି ତତ୍ତ୍ଵାଂ ପୃଚ୍ଛାମି ନହୁଷସ୍ଯ ପୁତ୍ର କେନାପି ତୁଲ୍ଯସ୍ତପସା ଯଯାତେ
ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ କାମ କରି ସାରି, ଘର ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଯାଇଛ। ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରେଁ— କିଏ ଏମିତି ତପସ୍ୟା କରିଛି ଯାହା ସହିତ ଯୟାତିଙ୍କୁ ତୁଳନା କରାଯାଇପାରିବ?
ନାହଂ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ନ ଗନ୍ଧର୍ଵମହର୍ଷିଷୁ ଆତ୍ମନସ୍ତପସା ତୁଲ୍ଯଂ କଂଚିତ୍ପଶ୍ଯାମି ଵାସଵ
ହେ ବାସବ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ମହାଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ସମାନ କିଏ ଅଛି ଦେଖିପାରୁନି।
ଯଦାଵମଂସ୍ଥାଃ ସଦୃଶଃ ଶ୍ରେଯସଶ୍ଚ ପାପୀଯସଶ୍ ଚାଵିଦିତପ୍ରଭାଵଃ ତସ୍ମାଲ୍ଲୋକା ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଵନ୍ତସ୍ତଵେମେ କ୍ଷୀଣେ ପୁଣ୍ଯେ ପତିତୋ ଽସ୍ଯଦ୍ଯ ରାଜନ୍
ଯେବେ ତୁମେ ସମାନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ, କିମ୍ବା ଅଧମ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିବାରୁ ଅବହେଳା କଲ, ସେଥିପାଇଁ ତୁମର ସବୁ ଲୋକ ଶେଷ ହୋଇଗଲା; ପୁଣ୍ୟ କମିଯିବାରୁ ଆଜି ତୁମେ ପଡ଼ିଗଲ।
ସୁରର୍ଷିଗନ୍ଧର୍ଵନରାଵମାନାତ୍ କ୍ଷଯଂ ଗତା ମେ ଯଦି ଶକ୍ରଲୋକାଃ ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ସୁରଲୋକାଦ୍ଵିହୀନଃ ସତାଂ ମଧ୍ଯେ ପତିତୁଂ ଦେଵରାଜ
ଦେବତା, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଥିବାରୁ ମୋର ଦେବଲୋକ କ୍ଷୟ ହୋଇଗଲା। ମୁଁ ଦେବଲୋକରୁ ବଞ୍ଚିତ, ଏବେ ମୁଁ ଭଲ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ଦେବରାଜ।
ସତାଂ ସକାଶେ ପତିତୋ ଽସି ରାଜଂଶ୍ ଚ୍ଯୁତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଯତ୍ର ଲବ୍ଧାସି ଭୂଯଃ ଏଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ପୁନର୍ଯଯାତେ ନ ତେ ଽଵମାନ୍ଯାଃ ସଦୃଶଃ ଶ୍ରେଯସେ ଚ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଭଲ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଛ, ତୁମର ପଦ ହରାଇଛ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପୁଣି ସେଥିରେ ପହଁଚିପାରିବ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ ଯୟାତି, ସମାନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତଃ ପପାତାମରରାଜଜୁଷ୍ଟାତ୍ ପୁଣ୍ଯାଲ୍ଲୋକାତ୍ପତମାନଂ ଯଯାତିମ୍ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାଜର୍ଷିଵରୋ ଽଷ୍ଟକସ୍ ତମ୍ ଉଵାଚ ସଦ୍ଧର୍ମଵିଧାନଗୋପ୍ତା
ତାପରେ ଯୟାତି ଦେବରାଜଙ୍କ ଭୋଗ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଲୋକରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ଋଷି ଅଷ୍ଟକ, ଯିଏ ନୀତିର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
କସ୍ତ୍ଵଂ ଯୁଵା ଵାସଵତୁଲ୍ଯରୂପଃ ସ୍ଵତେଜସା ଦୀପ୍ଯମାନୋ ଯଥାଗ୍ନିଃ ପତସ୍ଯୁଦୀର୍ଣାମ୍ବୁଧରପ୍ରକାଶଃ ଖେ ଖେଚରାଣାଂ ପ୍ରଵରୋ ଯଥାର୍କଃ
ତୁମେ କିଏ, ଏତେ ଯୁବକ ଯାହାର ରୂପ ବାସବ ସମାନ, ନିଜ ତେଜରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଛ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମେଘ ପରି ତଳକୁ ପଡ଼ୁଛ, ଆକାଶରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅଗ୍ରଣୀ?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତ୍ଵାଂ ସୂର୍ଯପଥାତ୍ପତନ୍ତଂ ଵୈଶ୍ଵାନରାର୍କଦ୍ଯୁତିମପ୍ରମେଯମ୍ କିଂନୁସ୍ଵିଦ୍ ଏତତ୍ ପତତୀଵ ସର୍ଵେ ଵିତର୍କଯନ୍ତଃ ପରିମୋହିତାଃ ସ୍ମଃ
ତୁମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅପାର ତେଜ ଥିବା, ଏହି କ'ଣ ପଡ଼ୁଛି ଭାବି ସମସ୍ତେ ଅଚମ୍ବିତ ହୋଇ ଅନ୍ଧାରି ହେଉଛନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତ୍ଵାଧିଷ୍ଠିତଂ ଦେଵମାର୍ଗେ ଶକ୍ରାର୍କଵିଷ୍ଣୁପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵମ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗତାସ୍ତ୍ଵାଂ ଵଯମଦ୍ଯ ସର୍ଵେ ତସ୍ମାତ୍ପାତେ ତଵ ଜିଜ୍ଞାସମାନାଃ
ତୁମକୁ ଦେବମାର୍ଗରେ ଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ତେଜ ଦେଖି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଛୁ, ତୁମର ପତନର କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ନ ଚାପି ତ୍ଵାଂ ଧୃଷ୍ଣଵଃ ପ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ ଅଗ୍ରେ ନ ଚ ତ୍ଵମସ୍ମାନ୍ପୃଚ୍ଛସି କେ ଵଯଂ ସ୍ମ ତତ୍ତ୍ଵାଂ ପୃଚ୍ଛାମି ସ୍ପୃହଣୀଯରୂପଂ କସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵା କିଂନିମିତ୍ତଂ ତ୍ଵମାଗାଃ
ଆମେ କେହି ତୁମକୁ ସିଧାସଳଖ ପଚାରିବାକୁ ସାହସ କରୁନାହିଁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ପଚାରୁନାହାଁ କି ଆମେ କିଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରେଁ, ଯାହାର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ—ତୁମେ କିଏ, କି କାରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?
ଭଯଂ ତୁ ତେ ଵ୍ଯେତୁ ଵିଷାଦମୋହୌ ତ୍ଯଜାଶୁ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସମାନରୂପ ତ୍ଵାଂ ଵର୍ତମାନଂ ହି ସତାଂ ସକାଶେ ଶକ୍ରୋ ନ ସୋଢୁଂ ବଲହାପି ଶକ୍ତଃ
ତୁମର ଭୟ ଯାଉ, ଦୁଃଖ ଓ ଭ୍ରମ ଛାଡ଼, ବାସବ ସମାନ ରୂପ ଥିବା। ଭଲ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସନ୍ତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହି ସୁଖଚ୍ଯୁତାନାଂ ସତାଂ ସଦୈଵାମରରାଜକଲ୍ପ ତେ ସଂଗତାଃ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେଶାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତସ୍ତ୍ଵଂ ସଦୃଶେଷୁ ସତ୍ସୁ
ସୁଖ ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଭଲ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ରୟ। ଭଲମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଦେବରାଜ ସମାନ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ, ତୁମେ ସମାନ ଭଲମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ପ୍ରଭୁରଗ୍ନିଃ ପ୍ରତପନେ ଭୂମିରାଵପନେ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରଭୁଃ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରକାଶାଚ୍ଚ ସତାଂ ଚାଭ୍ଯାଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ପୋଡ଼ିବାରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଭୁ, ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ମାଟି ପ୍ରଭୁ, ଆଲୋକ ଦେବାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭୁ, ଭଲ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଆସନ୍ତି ସେ ପ୍ରଭୁ।
ଅହଂ ଯଯାତିର୍ନହୁଷସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପୂରୋଃ ପିତା ସର୍ଵଭୂତାଵମାନାତ୍ ପ୍ରଭ୍ରଂଶିତୋ ଽହଂ ସୁରସିଦ୍ଧଲୋକାତ୍ ପରିଚ୍ଯୁତଃ ପ୍ରପତାମ୍ଯଲ୍ପପୁଣ୍ଯଃ
ମୁଁ ଯୟାତି, ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ପୁରୁଙ୍କ ପିତା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଥିବାରୁ, ମୁଁ ଦେବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଥିବା ଲୋକରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଛି, ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟ ଥିବାରୁ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଛି।
ଅହଂ ହି ପୂର୍ଵୋ ଵଯସା ଭଵଦ୍ଭଯସ୍ ତେନାଭିଵାଦଂ ଭଵତାଂ ନ ଯୁଞ୍ଜେ ଯୋ ଵିଦ୍ଯଯା ତପସା ଜନ୍ମନା ଵା ଵୃଦ୍ଧଃ ସ ଵୈ ସମ୍ଭଵତି ଦ୍ଵିଜାନାମ୍
ମୁଁ ବୟସରେ ତୁମମାନେଠାରୁ ବଡ଼, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଜନ୍ମରେ ବଡ଼, ସେହି ପୂଜ୍ୟ।
ଅଵାଦୀସ୍ତ୍ଵଂ ଵଯସାସ୍ମି ପ୍ରଵୃଦ୍ଧ ଇତି ଵୈ ରାଜନ୍ନ୍ ଅଧିକଃ କଥଂଚିତ୍ ଯୋ ଵୈ ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତପସା ସମ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ସ ଏଵ ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵତି ଦ୍ଵିଜାନାମ୍
ତୁମେ କହିଲ, 'ମୁଁ ବୟସରେ ବଡ଼', ହେ ରାଜା, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ସେଠି ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।
ପ୍ରତିକୂଲଂ କର୍ମଣାଂ ପାପମାହୁସ୍ ତଦ୍ଵର୍ତିନାଂ ପ୍ରଵଣଂ ପାପଲୋକମ୍ ସନ୍ତୋ ଽସତୋ ନାନ୍ଵଵର୍ତନ୍ତ ତେ ଵୈ ଯଦାତ୍ମନୈଷାଂ ପ୍ରତିକୂଲଵାଦୀ
ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପାପ କୁହାଯାଏ, ଏହି ପଥରେ ଚାଲିଥିବା ଲୋକ ପାପ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଭଲ ଲୋକମାନେ କେବେ ଖରାପ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ; ତୁମେ ତାଙ୍କର ବିପରୀତ କଥା କହିଥିଲ।
ଅଭୂଦ୍ଧନଂ ମେ ଵିପୁଲଂ ମହଦ୍ଵୈ ଵିଚେଷ୍ଟମାନୋ ଽଧିଗନ୍ତା ତଦସ୍ମି ଏଵଂ ପ୍ରଧାର୍ଯାତ୍ମହିତେ ନିଵିଷ୍ଟୋ ଯୋ ଵର୍ତତେ ସ ଵିଜାନାତି ଧୀରଃ
ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ଧନ ଥିଲା, ବଡ଼ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଁଚିଛି। ଏଭଳି ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ଧୀର ଲୋକମାନେ ଏହି ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ନାନାଭାଵା ବହଵୋ ଜୀଵଲୋକେ ଦୈଵାଧୀନା ନଷ୍ଟଚେଷ୍ଟାଧିକାରାଃ ତତ୍ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ଵିହନ୍ଯେତ ଧୀରୋ ଦିଷ୍ଟଂ ବଲୀଯ ଇତି ମତ୍ଵାତ୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା
ଜୀବ ଜଗତରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଜୀବ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଭାଗ୍ୟର ଅଧୀନ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର କ୍ରିୟା କ୍ଷମତା ହରାଇଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଦିନ ଯେଉଁ ଦିନ ଭାଗ୍ୟରେ ଲିଖାଯାଇଛି, ତାହା ପାଇଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଚିନ୍ତା କରିବେ ଯେ ଭାଗ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଭାବରେ କେବେ ଭିତିତ ହେବେ ନାହିଁ।
ସୁଖଂ ହି ଜନ୍ତୁର୍ଯଦି ଵାପି ଦୁଃଖଂ ଦୈଵାଧୀନଂ ଵିନ୍ଦତି ନାତ୍ମଶକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ବଲଵନ୍ମନ୍ଯମାନୋ ନ ସଂଜ୍ଵରେନ୍ନାପି ହୃଷ୍ଯେତ୍କଦାଚିତ୍
ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ, ଜୀବ ଏହାକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନୁହେଁ, ଭାଗ୍ୟର ଅଧୀନରେ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହି ଭାବରେ, ଭାଗ୍ୟକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି, କେବେ ଦୁଃଖ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ଖୁସି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦୁଃଖେ ନ ତପ୍ଯେତ ସୁଖେ ନ ହୃଷ୍ଯେତ୍ ସମେନ ଵର୍ତେତ ସଦୈଵ ଧୀରଃ ଦିଷ୍ଟଂ ବଲୀଯ ଇତି ମନ୍ଯମାନୋ ନ ସଂଜ୍ଵରେନ୍ନାପି ହୃଷ୍ଯେତ୍ କଦାଚିତ୍
ଦୁଃଖରେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସୁଖରେ କେବେ ଖୁସି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ସମଭାବରେ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଭାଗ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି, କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବେ ଖୁସି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭଯେ ନ ମୁହ୍ଯାମ୍ଯଷ୍ଟକାହଂ କଦାଚିତ୍ ସଂତାପୋ ମେ ମନସୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ଧାତା ଯଥା ମାଂ ଵିଦଧାତି ଲୋକେ ଧ୍ରୁଵଂ ତଥାହଂ ଭଵିତେତି ମତ୍ଵା
ଅଷ୍ଟକ, ଭୟରେ ମୁଁ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନାହିଁ, ମୋ ମନରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଆସେନାହିଁ। ଯେପରି ଧାତା ମୋତେ ଏହି ଜଗତରେ ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ଭାବିବି ଯେ ଏହିପରି ମୁଁ ହେବି।
ସଂସ୍ଵେଦଜା ହ୍ଯ୍ ଅଣ୍ଡଜା ହ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଭିଦଶ୍ଚ ସରୀସୃପାଃ କୃମଯୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅପ୍ସୁ ମତ୍ସ୍ଯାଃ ତଥାଶ୍ମାନସ୍ତୃଣକାଷ୍ଠଂ ଚ ସର୍ଵଂ ଦିଷ୍ଟକ୍ଷଯେ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଭଜନ୍ତେ
ଘମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଉଦ୍ଭିଦ, ସରିସୃପ, କୀଟ, ଜଳରେ ମାଛ, ପଥର, ଘାସ, କାଠ — ସମସ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଶେଷ ହୁଏ, ସେମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମ ଗୁଣକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି।
ଅନିତ୍ଯତାଂ ସୁଖଦୁଃଖସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା କସ୍ମାତ୍ ସଂତାପମଷ୍ଟକାହଂ ଭଜେଯମ୍ କିଂ କୁର୍ଯାଂ ଵୈ କିଂଚ କୃତ୍ଵା ନ ତପ୍ଯେ ତସ୍ମାତ୍ସଂତାପଂ ଵର୍ଜଯାମ୍ଯପ୍ରମତ୍ତଃ
ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଅସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ କୁ ବୁଝି, ଅଷ୍ଟକ, ମୁଁ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେବି? ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି, କିମ୍ବା କରିଲାପରେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସଦା ଜାଗୃତ ରହି, ମୁଁ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିଛି।