ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନୋ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ହିତଃ ସଦା ସର୍ଵଂ ସୋ ଽର୍ହତି କଲ୍ଯାଣଂ କନୀଯାନପି ସ ପ୍ରଭୁଃ
ଯେ ପୁଅ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଦା ମାଆ ବାପାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦାୟକ। ସେ ଯଦି ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ହୁଏ।
ଅର୍ହଂ ପୂରୋରିଦଂ ରାଜ୍ଯଂ ଯଃ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯକୃତ୍ ତଵ ଵରଦାନେନ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ନ ଶକ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁମୁତ୍ତରମ୍
ଏହି ରାଜ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କର। ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ ଓ ତୁମ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ କାମ କରେ, ସେ ଏହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିବାରୁ, ଏହା ବିପରୀତ କିଛି କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ପୌରଜାନପଦୈସ୍ ତୁଷ୍ଟୈର୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ନାହୁଷସ୍ତଦା ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତତଃ ପୂରୁଂ ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଵସୁତମାତ୍ମଜମ୍
ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜା ଓ ନାଗରିକମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯେପରି ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତାପରେ ନାହୁଷ ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରି ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ପୂରଵେ ରାଜ୍ଯଂ ଵନଵାସାଯ ଦୀକ୍ଷିତଃ ପୁରାତ୍ସ ନିର୍ଯଯୌ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣୈସ୍ତାପସୈଃ ସହ
ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜା ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ନିଷ୍ଠା ନେଲେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାପସମାନେ ସହିତ ସହର ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ।
ଯଦୋସ୍ତୁ ଯାଦଵା ଜାତାସ୍ ତୁର୍ଵସୋର୍ଯଵନାଃ ସୁତାଃ ଦ୍ରୁହ୍ଯୋଶ୍ଚୈଵ ସୁତା ଭୋଜା ଅନୋସ୍ତୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତଯଃ
ଯଦୁଠାରୁ ଯାଦବ, ତୁର୍ବସୁଠାରୁ ଯବନ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଠାରୁ ଭୋଜ, ଏବଂ ଅନୁଠାରୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପୂରୋସ୍ତୁ ପୌରଵୋ ଵଂଶୋ ଯତ୍ର ଜାତୋ ଽସି ପାର୍ଥିଵ ଇଦଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରାତ୍ତୁ ରାଜ୍ଯଂ କୁରୁକୁଲାଗତମ୍
ପୁରୁଠାରୁ ପୌରବ ବଂଶ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ଏହି ବଂଶର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ରାଜ୍ୟ କୁରୁ ବଂଶକୁ ଗଲା।
ଏଵଂ ସ ନାହୁଷୋ ରାଜା ଯଯାତିଃ ପୁତ୍ରମୀପ୍ସିତମ୍ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯ ମୁଦିତୋ ଵାନପ୍ରସ୍ଥୋ ଽଭଵନ୍ମୁନିଃ
ଏଭଳି ନାହୁଷ ରାଜା ଯୟାତି, ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ମୁନି ହେଲେ।
ଉଷିତ୍ଵା ଵନଵାସଂ ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ ସଂଶ୍ରିତଃ ଫଲମୂଲାଶନୋ ଦାନ୍ତୋ ଯଥା ସ୍ଵର୍ଗମିତୋ ଗତଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ସ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗଵାସଂ ତୁ ନ୍ଯଵସନ୍ମୁଦିତଃ ସୁଖୀ କାଲସ୍ଯ ନାତିମହତଃ ପୁନଃ ଶକ୍ରେଣ ପାତିତଃ
ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖରେ ବସିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ସମୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ତଳକୁ ପକାଇଦେଲେ।
ଵିଵଶଃ ପ୍ରଚ୍ଯୁତଃ ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ ଅପ୍ରାପ୍ତୋ ମେଦିନୀତଲମ୍ ସ୍ଥିତଶ୍ଚାସୀଦ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ସ ତଦେତି ଶ୍ରୁତଂ ମଯା
ସେ ଅସହାୟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଲେ, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ନାହିଁ, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ରହିଲେ; ଏହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
ତତ ଏଵ ପୁନଶ୍ଚାପି ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗମିତି ଶ୍ରୁତିଃ ରାଜ୍ଞା ଵସୁମତା ସାର୍ଧମ୍ ଅଷ୍ଟକେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ପ୍ରତର୍ଦନେନ ଶିବିନା ସମେତ୍ଯ କିଲ ସଂସଦି
ତାପରେ ପୁଣି ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ, ରାଜା ବସୁମତ, ଅଷ୍ଟକ, ପ୍ରତର୍ଦନ ଓ ଶିବିଙ୍କ ସହିତ ସଭାରେ ମିଳି।
କର୍ମଣା କେନ ସ ଦିଵଂ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହୀପତିଃ କଥମିନ୍ଦ୍ରେଣ ଭଗଵନ୍ ପାତିତୋ ମେଦିନୀତଲେ
ସେ ରାଜା କେଉଁ କର୍ମରେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଇଲେ? କିପରି ଭଗବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀକୁ ପକାଇଦେଲେ?
ସର୍ଵମେତଦ୍ ଅଶେଷେଣ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ କଥ୍ଯମାନଂ ତ୍ଵଯା ଵିପ୍ର ଦେଵର୍ଷିଗଣସଂନିଧୌ
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମ ମୁଖରୁ ଦେବଋଷିମାନେ ଥିବା ସମୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ।
ଦେଵରାଜସମୋ ହ୍ଯ୍ ଆସୀଦ୍ ଯଯାତିଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ ଵର୍ଧନଃ କୁରୁଵଂଶସ୍ଯ ଵିଭାଵସୁସମଦ୍ଯୁତିଃ
ଯୟାତି, ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜା, ଦେବରାଜା ସମାନ ଥିଲେ, କୁରୁ ବଂଶର ଉନ୍ନତିକର୍ତ୍ତା ଓ ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତସ୍ଯ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଯଶସଃ ସତ୍ଯକୀର୍ତେର୍ ମହାତ୍ମନଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦେଵେଶ ଦିଵି ଚେହ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ମହାତ୍ମା, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଦେବେଶ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ।
ହନ୍ତ ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯଯାତେରୁତ୍ତମାଂ କଥାମ୍ ଦିଵି ଚେହ ଚ ପୁଣ୍ଯାର୍ଥାଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୟାତିଙ୍କର ଉତ୍ତମ କଥା କହିବି, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଯଯାତିର୍ନାହୁଷୋ ରାଜା ପୂରୁଂ ପୁତ୍ରଂ କନୀଯସମ୍ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯ ମୁଦିତଃ ପ୍ରଵଵ୍ରାଜ ଵନଂ ତଦା
ଯୟାତି, ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ଆନନ୍ଦରେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଅନ୍ତେଷୁ ସ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁତ୍ରାନ୍ ଯଦୁପୁରୋଗମାନ୍ ଫଲମୂଲାଶନୋ ରାଜା ଵନେ ଽସୌ ନ୍ଯଵସଚ୍ଚିରମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଯଦୁ ଆଦିକୁ ଅନୁସରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ରହିଲେ।
ସ ଜିତାତ୍ମା ଜିତକ୍ରୋଧସ୍ ତର୍ପଯନ୍ ପିତୃଦେଵତାଃ ଅଗ୍ନୀଂଶ୍ଚ ଵିଧିଵଜ୍ଜୁହ୍ଵନ୍ ଵାନପ୍ରସ୍ଥଵିଧାନତଃ
ଯିଏ ନିଜକୁ ନିଜେ ଜିତିଛି, କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରିଛି, ସେ ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିଥିଲେ, ଏହା ସବୁ ବନବାସୀ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ କରୁଥିଲେ।
ଅତିଥୀନ୍ ପୂଜଯନ୍ନିତ୍ଯଂ ଵନ୍ଯେନ ହଵିଷା ଵିଭୁଃ ଶିଲୋଞ୍ଛଵୃତ୍ତିମାସ୍ଥାଯ ଶେଷାନ୍ନକୃତଭୋଜନଃ
ସେ ସଦା ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ବନର ଉପଜା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ। ଶିଳାଉଞ୍ଚ ଜୀବିକା ଅନୁସରି, ନିଜ ପାଇଁ ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନଥିଲେ, ବଞ୍ଚିଥିବା ଅନ୍ନ ଖାଇଥିଲେ।
ପୂର୍ଣଂ ସହସ୍ରଂ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଏଵଂଵୃତ୍ତିର୍ ଅଭୂନ୍ନୃପଃ ଅମ୍ବୁଭକ୍ଷଃ ସ ଚାବ୍ଦାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ ଆସୀନ୍ ନିଯତଵାଙ୍ମନାଃ
ଏଭଳି ଜୀବନ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା, ରାଜା। ସେ କେବଳ ପାଣି ଖାଇ ତିନି ବର୍ଷ ମନ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହିଥିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ଽଭୂତ୍ ସଂଵତ୍ସରମତନ୍ଦ୍ରିତଃ ପଞ୍ଚାଗ୍ନିମଧ୍ଯେ ଚ ତପସ୍ ତେପେ ସଂଵତ୍ସରଂ ପୁନଃ
ତାପରେ ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରମରେ ରହିଥିଲେ। ପୁଣି ଏକ ବର୍ଷ ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଏକପାଦସ୍ଥିତଶ୍ଚାସୀତ୍ ଷଣ୍ମାସାନ୍ ଅନିଲାଶନଃ ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତିସ୍ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜଗାମାଵୃତ୍ଯ ରୋଦସୀ
ସେ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି, ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଖ୍ୟାତି ହୋଇ, ସେ ଦୁଇ ଲୋକ ଅଟିକି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗତସ୍ତୁ ସ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ନ୍ଯଵସଦ୍ଦେଵସଦ୍ମନି ପୂଜିତସ୍ତ୍ରିଦଶୈଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଵସୁଭିସ୍ତଥା
ସ୍ୱର୍ଗରୁ ସେ ରାଜା ଦେବମାନେଙ୍କର ଗୃହରେ ବସିଥିଲେ, ତିରିଶି ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, ମରୁତ ଓ ବସୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵଲୋକାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସଂଚରନ୍ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଵଶୀ ଅଵସତ୍ପୃଥିଵୀପାଲୋ ଦୀର୍ଘକାଲମିତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଦେବଲୋକରୁ ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଓ ନିୟମିତ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବସିଥିଲେ, ଏହିପରି କଥା ଶ୍ରୁତିରେ ଆସେ।
ସ କଦାଚିନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯଯାତିଃ ଶକ୍ରମାଗତଃ କଥାନ୍ତେ ତତ୍ର ଶକ୍ରେଣ ପୃଷ୍ଟଃ ସ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ଏକଥର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୟାତି ଶକ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ। କଥାର ଶେଷରେ ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଯଦା ସ ପୂରୁସ୍ତଵ ରୂପେଣ ରାଜଞ୍ ଜରାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ପ୍ରଚଚାର ଲୋକେ ତଦା ରାଜ୍ଯଂ ସମ୍ପ୍ରଦାଯୈଵ ତସ୍ମୈ ତ୍ଵଯା କିମୁକ୍ତଃ କଥଯେହ ସତ୍ଯମ୍
ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ପୁରୁ ତୁମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବୁଢ଼ାପା ନେଇ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ତେବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ କଣ କହିଥିଲେ? ଏଠାରେ ସତ୍ୟ କଥା କହ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯନୁମତେ ପୂରୁଂ ରାଜ୍ଯେ କୃତ୍ଵେଦମବ୍ରୁଵମ୍ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ କୃତ୍ସ୍ନୋ ଽଯଂ ଵିଷଯସ୍ତଵ ମଧ୍ଯେ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜା ଭ୍ରାତରୋ ଽନ୍ତେ ଽଧିପାସ୍ତଵ
ଲୋକମାନେ ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ କହିଥିଲି: 'ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ତୋର। ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ରାଜା, ତୋର ଭାଇମାନେ ସୀମାନ୍ତରେ ଶାସନ କରିବେ।'
ଅକ୍ରୋଧନଃ କ୍ରୋଧନେଭ୍ଯୋ ଵିଶିଷ୍ଟସ୍ ତଥା ତିତିକ୍ଷୁର୍ ଅତିତିକ୍ଷୋର୍ ଵିଶିଷ୍ଟଃ ଅମାନୁଷେଭ୍ଯୋ ମାନୁଷଶ୍ଚ ପ୍ରଧାନୋ ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତଥୈଵାଵିଦୁଷଃ ପ୍ରଧାନଃ
ଯିଏ କ୍ରୋଧ ନଥାଏ, ସେ କ୍ରୋଧୀମାନେଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଯିଏ ସହନଶୀଳ, ସେ ଅସହନଶୀଳଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଅମାନବମାନେଠାରୁ ମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଜ୍ଞାନୀମାନେଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆକ୍ରୁଶ୍ଯମାନୋ ନାକ୍ରୋଶେନ୍ ମନ୍ଯୁମେଵ ତିତିକ୍ଷତି ଆକ୍ରୋଷ୍ଟାରଂ ନିର୍ଦହତି ସୁକୃତଂ ଚାସ୍ଯ ଵିନ୍ଦତି
ଯେତେବେଳେ କେହି ଅପମାନ କରେ, ସେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଏ ନାହିଁ, ଦୂଃଖ ସହିଥାଏ। ଏହିପରି ଲୋକ ଅପମାନକାରୀକୁ ଦହିଦେଉଛି ଓ ନିଜେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଉଛି।