ତ୍ଯଜତି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶିଷ୍ଯାନ୍ ଦେଵଯାନ୍ଯା ପ୍ରଚୋଦିତଃ ଯଂ ସା କାମଯତେ କାମଂ ସ କାର୍ଯୋ ଽତ୍ର ତ୍ଵଯାନଘେ ଦାସୀତ୍ଵମ୍ ଅଭିଜାତାସି ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ ସୁଶୋଭନେ
ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ସେଠି ତୁମେ ପୂରଣ କର; ଶୁଭେ, ତୁମେ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଦାସୀ ହୋଇଛ।
ଯଂ ଚ କାମଯତେ କାମଂ କରଵାଣ୍ଯହମଦ୍ଯ ତମ୍ ମା ଗାନ୍ମନ୍ଯୁଵଶଂ ଶୁକ୍ରୋ ଦେଵଯାନୀ ଚ ମତ୍କୃତେ
ଦେବୟାନୀ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଆଜି ମୁଁ ସେ କରିବି; ଶୁକ୍ର କିମ୍ବା ଦେବୟାନୀ, ମୋ ଦ୍ୱାରା କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହେଉନାହଁ।
ତତଃ କନ୍ଯାସହସ୍ରେଣ ଵୃତା ଶିବିକଯା ତଦା ପିତୁର୍ନିଦେଶାତ୍ତ୍ଵରିତା ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ପୁରୋତ୍ତମାତ୍
ତାପରେ ଏକ ହଜାର ଦାସୀ ସହିତ ଚୟିତା ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଶୀଘ୍ର ରୂପେ ଶୋଭାମୟ ପୁରୀରୁ ପଳଙ୍କିରେ ବାହାରିଗଲେ।
ଅହଂ କନ୍ଯାସହସ୍ରେଣ ଦାଶୀ ତେ ପରିଚାରିକା ଧ୍ରୁଵଂ ତ୍ଵାଂ ତତ୍ର ଯାସ୍ଯାମି ଯତ୍ର ଦାସ୍ଯତି ତେ ପିତା
ମୁଁ ଏକ ହଜାର କନ୍ୟା ସହିତ ତୁମର ଦାସୀ ଏବଂ ସେବିକା; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେବେ, ସେଠାକୁ ମୁଁ ଯିବି।
ସ୍ତୁଵତୋ ଦୁହିତା ଚାହଂ ଯାଚତଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣତଃ ସ୍ତୂଯମାନସ୍ଯ ଦୁହିତା କଥଂ ଦାସୀ ଭଵିଷ୍ଯସି
ମୁଁ ଏମିତି ଜଣେ ଝିଅ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଦାନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଝିଅ; ଏମି ଝିଅ କିପରି ଦାସୀ ହେବ?
ଯେନ କେନଚିଦାର୍ତାନାଂ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ସୁଖମାଵହେତ୍ ଅନୁଯାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ଯତ୍ର ଦାସ୍ଯତି ତେ ପିତା
ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମୀୟମାନେ କଷ୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଯେଭଳି ଭାବେ ସୁଖ ଦେଇହେବ, ମୁଁ ତୁମ ସହ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେବେ।
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତେ ଦାସଭାଵେ ଦୁହିତ୍ରା ଵୃଷପର୍ଵଣଃ ଦେଵଯାନୀ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ଝିଅ ଦାସୀ ହେବାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲାପରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରଵିଶାମି ପୁରଂ ତାତ ତୁଷ୍ଟାସ୍ମି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ଅମୋଘଂ ତଵ ଵିଜ୍ଞାନମ୍ ଅସ୍ତି ଵିଦ୍ଯାବଲଂ ଚ ତେ
ପିତା, ମୁଁ ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅଚୁକ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ଶିକ୍ଷାର ଶକ୍ତି ଅଛି।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦୁହିତ୍ରା ସୁମହାଯଶାଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରଂ ହୃଷ୍ଟଃ ପୂଜିତଃ ସର୍ଵଦାନଵୈଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମହାମାନ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସେହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ଦେଵଯାନୀ ନୃପୋତ୍ତମ ଵନଂ ତଦୈଵ ନିର୍ଯାତା କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଏହା ପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସୁନ୍ଦରୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦେବୟାନୀ ମଜା ପାଇଁ ସେହି ଅରଣ୍ୟକୁ ବାହାରିଗଲେ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତେନ ଦାସୀସହସ୍ରେଣ ସାର୍ଧଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା ତଦା ତମେଵ ଦେଶଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ଯଥାକାମଂ ଚଚାର ସା
ସେ, ଏକ ହଜାର ଦାସୀ ଓ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହିତ, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ଘୁରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତାଭିଃ ସଖୀଭିଃ ସହିତା ସର୍ଵାଭିର୍ମୁଦିତା ଭୃଶମ୍ କ୍ରୀଡନ୍ତ୍ଯୋ ଽଭିରତାଃ ସର୍ଵାଃ ପିବନ୍ତ୍ଯୋ ମଧୁ ମାଧଵମ୍
ସେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଖୀମାନେ ସହିତ, ଖୁସିରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ମଧୁର ବସନ୍ତ ମଧୁ ପିଉଥିଲେ।
ଖାଦନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଵିଧାନ୍ଭକ୍ଷ୍ଯାନ୍ ଫଲାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ପୁନଶ୍ଚ ନାହୁଷୋ ରାଜା ମୃଗଲିପ୍ସୁର୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଖାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୃଗ ଶିକାର ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ରାଜା ନହୁଷ ଏଠାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତମେଵ ଦେଶଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଜଲଲିପ୍ସୁଃ ପ୍ରତର୍ଷିତଃ ଦଦର୍ଶ ଦେଵଯାନୀଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଂ ତାଶ୍ଚ ଯୋଷିତଃ
ସେ, ପାଣି ପିବିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଏବଂ ତୃଷ୍ଣାରେ, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଦେବୟାନୀ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁବତୀମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପିବନ୍ତ୍ଯୋ ଲଲନାସ୍ତାଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତାଃ ଉପଵିଷ୍ଟାଂ ଚ ଦଦୃଶେ ଦେଵଯାନୀଂ ଶୁଚିସ୍ମିତାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ପାଣି ପିଉଥିଲେ, ଏବଂ ମଧୁର ହସ ଥିବା ଦେବୟାନୀ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ।
ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଂ ତାସାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମଧ୍ଯେ ଵରାଙ୍ଗନାମ୍ ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା ସେଵ୍ଯମାନାଂ ପାଦସଂଵାହନାଦିଭିଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବୟାନୀ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମାଲିକା, ଏବଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ତାଙ୍କ ପାଦ ମସାଜ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ କନ୍ଯାସହସ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵେ କନ୍ଯେ ପରିଵାରିତେ ଗୋତ୍ରେ ଚ ନାମନୀ ଚୈଵ ଦ୍ଵଯୋଃ ପୃଚ୍ଛାମ୍ଯତୋ ହ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଦୁଇ ହଜାର କନ୍ୟା ଓ ଦୁଇ ଯୁବତୀ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଗୋତ୍ର ଓ ନାମ ପଚାରୁଛି।
ଆଖ୍ଯାସ୍ଯାମ୍ଯହମ୍ ଆଦତ୍ସ୍ଵ ଵଚନଂ ମେ ନରାଧିପ ଶୁକୋ ନାମାସୁରଗୁରୁଃ ସୁତାଂ ଜାନୀହି ତସ୍ଯ ମାମ୍
ମୁଁ କହିଦେବି, ରାଜା, ମୋ କଥା ଗ୍ରହଣ କର। ମୋତେ ଅସୁରମାନ୍ୟ ଗୁରୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଝିଅ ବୋଲି ଜାଣ।
ଇଯଂ ଚ ମେ ସଖୀ ଦାସୀ ଯତ୍ରାହଂ ତତ୍ର ଗାମିନୀ ଦୁହିତା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ଏହି ମୋ ସଖୀ ଦାସୀ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଯାଏ। ଏହା ହେଉଛି ଦାନବେଶ୍ୱର ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କ ଝିଅ ଶର୍ମିଷ୍ଠା।
କଥଂ ତୁ ତେ ସଖୀ ଦାସୀ କନ୍ଯେଯଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରସୁତା ସୁଭୂଃ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
କିନ୍ତୁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା ଯୁବତୀ, ଅସୁରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଝିଅ, କିପରି ତୁମ ସଖୀ ଦାସୀ ହେଲେ? ମୋର ଏଥିରେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି।
ସର୍ଵମେଵ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଵିଧାନମନୁଵର୍ତତେ ଵିଧିନା ଵିହିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମା ଵିଚିତ୍ରଂ ମନଃ କୃଥାଃ
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁ କିଛି ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଘଟେ। ଏହା ଭାଗ୍ୟରେ ଲିଖାଯାଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ମନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ରାଜଵଦ୍ରୂପଵେଷୌ ତେ ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଵାଚଂ ବିଭର୍ଷି ଚ କିଂନାମା ତ୍ଵଂ କୁତଶ୍ଚାସି କସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଶଂସ ମେ
ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଛ, ରାଜାଙ୍କ ପରି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭାଷାରେ କଥାହୁଅଛ। ତୁମ ନାମ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କାହାର ପୁଅ ତୁମେ, ମୋତେ କୁହ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଵେଦୋ ମେ କୃତ୍ସ୍ନଃ ଶ୍ରୁତିପଥଂ ଗତଃ ରାଜାହଂ ରାଜପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଯଯାତିରିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦ ଶିଖିଛି। ମୁଁ ଏକ ରାଜା ଓ ରାଜପୁତ୍ର, ଯୟାତି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କେନ ଚାର୍ଥେନ ନୃପତେ ହ୍ଯ୍ ଏନଂ ଦେଶଂ ସମାଗତଃ ଜିଘୃକ୍ଷୁର୍ଵାରି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ ଅଥଵା ମୃଗଲିପ୍ସଯା
ହେ ରାଜା, କି କାରଣରେ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ପାଣି ନେବାକୁ, କିମ୍ବା ମୃଗ ଶିକାର ପାଇଁ?
ମୃଗଲିପ୍ସୁରହଂ ଭଦ୍ରେ ପାନୀଯାର୍ଥମ୍ ଇହାଗତଃ ବହୁଧାପ୍ଯନୁଯୁକ୍ତୋ ଽସ୍ମି ତ୍ଵମ୍ ଅନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ମୃଗ ଶିକାର କରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ମୃଦୁଭାବିନୀ, ଏବଂ ପାଣି ପିବିବା ପାଇଁ। ତୁମେ ମୋତେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ଏବେ ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ କନ୍ଯାସହସ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଦାସ୍ଯା ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା ସହ ତ୍ଵଦଧୀନାସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ସଖେ ଭର୍ତା ଚ ମେ ଭଵ
ଦୁଇ ହଜାର କନ୍ୟା ଓ ଦାସୀ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସହିତ, ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ଭଲ ହେଉ, ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଉ।
ଵିଦ୍ଧ୍ଯୌଶନସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ନ ତ୍ଵଦର୍ହୋ ଽସ୍ମି ଭାମିନି ଅଵିଵାହ୍ଯାଃ ସ୍ମ ରାଜାନୋ ଦେଵଯାନି ପିତୁସ୍ତଵ
ଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେବୟାନୀ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତୁମ ପିତା ରାଜାମାନେଙ୍କୁ କେବେ ବିବାହ କରିବାକୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି।
ସଂସୃଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମଣା କ୍ଷତ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂଶ୍ରିତମ୍ ଋଷିଶ୍ଚ ଋଷିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ନାହୁଷାଦ୍ଯ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକତାରେ ବନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ରୁଷି କିମ୍ବା ରୁଷିପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକଦେହୋଦ୍ଭଵା ଵର୍ଣାଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଽପି ଵରାନନେ ପୃଥଗ୍ଧର୍ମାଃ ପୃଥକ୍ଛୌଚାସ୍ ତେଷାଂ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵରଃ
ଚାରିଟି ଜାତି ଏକ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ନିଜ ନିଜ କାମ ଓ ପବିତ୍ରତା ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପାଣିଗ୍ରହୋ ନାହୁଷାଯଂ ନ ପୁଂଭିଃ ସେଵିତଃ ପୁରା ତ୍ଵଂ ପାଣିମଗ୍ରହୀଦଗ୍ରେ ଵୃଣୋମି ତ୍ଵାମହଂ ତତଃ
ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାତ ଧରିବା ପୂର୍ବେ କେହି କରିନଥିଲେ; ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ମୋର ହାତ ଧରିଥିଲ; ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି।