ଋଷିର୍ ଯଥାଙ୍ଗିରା ମାନ୍ଯଃ ପିତୁର୍ମମ ମହାଯଶାଃ ତଥା ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ମମ ଭୂଯୋ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଯେପରି ମୋର ପିତାଙ୍କ ପିତା ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗିରାସ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ସେପରି ମୋ ପିତା ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଜାନୀହି ଯଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତପୋଧନ ଵ୍ରତସ୍ଥେ ନିଯମୋପେତେ ଯଥା ଵର୍ତାମ୍ଯହଂ ତ୍ଵଯି
ଏହି କଥା ଜାଣି, ମୋ କଥା ବୁଝ; ହେ ତପସ୍ଵୀ, ନିୟମ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ଯେପରି ଆଚରଣ କରୁଛି, ସେପରି ବୁଝ।
ସ ସମାପିତଵିଦ୍ଯୋ ମାଂ ଭକ୍ତାଂ ନ ତ୍ଯକ୍ତୁମର୍ହସି ଗୃହାଣ ପାଣିଂ ଵିଧିଵନ୍ ମମ ମନ୍ତ୍ରପୁରସ୍କୃତମ୍
ତୁମେ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଛ, ମୋତେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ମୋ ହାତ ଧର।
ପୂଜ୍ଯୋ ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ ଯଥା ମମ ପିତା ତଵ ତଥା ତ୍ଵମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ପୂଜନୀଯତମା ମତା
ଯେପରି ମୋ ପିତା ପୂଜ୍ୟ ଓ ମାନ୍ୟ, ସେପରି ହେ ନିର୍ମଳାଙ୍ଗି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ।
ଆତ୍ମପ୍ରାଣୈଃ ପ୍ରିଯତମା ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ରେ ଧର୍ମତଃ ପୂଜ୍ଯା ଗୁରୁପୁତ୍ରୀ ସଦା ମମ
ଭାର୍ଗବ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରାଣ ଓ ଆତ୍ମା ଭଳି ପ୍ରିୟ; ହେ ଭଦ୍ରେ, ଧର୍ମରେ ଗୁରୁପୁତ୍ରୀ ଭାବେ ତୁମେ ସଦା ମୋର ପୂଜ୍ୟ।
ଯଥା ମମ ଗୁରୁର୍ନିତ୍ଯଂ ମାନ୍ଯଃ ଶୁକ୍ରଃ ପିତା ତଵ ଦେଵଯାନି ତଥୈଵ ତ୍ଵଂ ନୈଵଂ ମାଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଯେପରି ମୋର ଗୁରୁ ଶୁକ୍ର, ତୁମ ପିତା, ସଦା ମୋର ପାଖରେ ମାନ୍ୟ, ହେ ଦେବୟାନୀ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ; ଏହିପରି ଛାଡ଼ି ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମେ ନ ତୁ ତ୍ଵମସି ମେ ପିତୁଃ ତସ୍ମାନ୍ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ମମାପି ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଗୁରୁପୁତ୍ରୀ, ପିତାଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ ନୁହଁ; ତେଣୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ।
ଅସୁରୈର୍ହନ୍ଯମାନେ ତୁ କଚେ ତ୍ଵଯି ପୁନଃ ପୁନଃ ତଦାପ୍ରଭୃତି ଯା ପ୍ରୀତିସ୍ ତାଂ ତ୍ଵମେଵ ସ୍ମରସ୍ଵ ମେ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ, କଚ, ଅସୁରମାନେ ପୁନିପୁନି ମାରୁଥିଲେ, ସେ ସମୟରୁ ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ଯେପରି ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଥିଲି, ସେଥିକି ମନେ ରଖ।
ସୌହାର୍ଦେ ଚାନୁରାଗେ ଚ ଵେତ୍ଥ ମେ ଭକ୍ତିମୁତ୍ତମାମ୍ ନ ମାମର୍ହସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଭକ୍ତାମନାଗସମ୍
ମୋର ଅନୁରାଗ ଓ ପ୍ରେମରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଅଛି, ସେଥିରେ ତୁମେ ଅବଗତ। ଧର୍ମକୁ ଜାଣୁଥିବା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅନିଯୋଜ୍ଯେ ନିଯୋଗେ ମାଂ ନିଯୁନକ୍ଷି ଶୁଭଵ୍ରତେ ପ୍ରସୀଦ ସୁଭ୍ରୂର୍ମହ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ଗୁରୋର୍ ଗୁରୁତରା ଶୁଭେ
ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ରବତୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେଉଁ କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛ, ସେଠାରେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦୟା କର, ଶୁଭ୍ର ମୁହଁବଳୀ, ତୁମେ ଗୁରୁଠାରୁ ମଧ୍ୟା ଅଧିକ ଗରିମାଶାଳୀ।
ଯତ୍ରୋଷିତଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ତ୍ଵଯା ଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନେ ତତ୍ରାହମୁଷିତୋ ଭଦ୍ରେ କୁକ୍ଷୌ କାଵ୍ଯସ୍ଯ ଭାମିନି
ହେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମୁହଁରେ ବସିଥିଲ, ସେଠି ମୁଁ ମଧ୍ୟ କାବ୍ୟଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ରହିଥିଲି, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହିଳା।
ଭଗିନୀ ଧର୍ମତୋ ମେ ତ୍ଵଂ ମୈଵଂ ଵୋଚଃ ଶୁଭାନନେ ସୁଖେନାଧ୍ଯୁଷିତୋ ଭଦ୍ରେ ନ ମନ୍ଯୁର୍ଵିଦ୍ଯତେ ମମ
ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ମୋ ଭଉଣୀ, ହେ ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା, ଏଭଳି କଥା କହିବାନି। ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ସୁଖରେ ରହିଥିଲି, ମୋର କୌଣସି ରୋଷ ନାହିଁ।
ଆପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଶିଵମସ୍ତ୍ଵଥ ମେ ପଥି ଅଵିରୋଧେନ ଧର୍ମସ୍ଯ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯୋ ଽସ୍ମି କଥାନ୍ତରେ ଅପ୍ରମତ୍ତୋଦ୍ଯତା ନିତ୍ଯମ୍ ଆରାଧଯ ଗୁରୁଂ ମମ
ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ଏବେ ଯିବି। ମୋର ପଥ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କଥାରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର। ସଦା ସଚେତନ ଓ ଏକାଗ୍ର ରୁହ, ଏବଂ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଦୈତ୍ଯୈର୍ହତସ୍ତ୍ଵଂ ଯଦ୍ଭର୍ତୃବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତ୍ଵଂ ରକ୍ଷିତୋ ମଯା ଯଦି ମାଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯସି ଧର୍ମତଃ
ତୁମେ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ପତିର ଭାବରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲି। ଯଦି ତୁମେ ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍।
ତତଃ କଚ ନ ତେ ଵିଦ୍ଯା ସିଦ୍ଧିମେଷା ଗମିଷ୍ଯତି
ତେଣୁ କଚ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ତୁମ ପାଖରେ ସଫଳ ହେବନି।
ଗୁରୁପୁତ୍ରୀତି କୃତ୍ଵାହଂ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯେ ନ ଦୋଷତଃ ଗୁରୁଣା ଚାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ କାମମେଵ ଶପସ୍ଵ ମାମ୍
ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କର ପୁଅ ବୋଲି କହି, ତୁମକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବି, କିନ୍ତୁ ଏହା ମୋ ଦୋଷରୁ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଛି, ତେଣୁ ଚାହିଁଲେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଉ।
ଆର୍ଷଂ ଧର୍ମଂ ବ୍ରୁଵାଣୋ ଽହଂ ଦେଵଯାନି ଯଥା ତ୍ଵଯା ଶପ୍ତୁଂ ନାର୍ହୋ ଽସ୍ମି କଲ୍ଯାଣି କାମତୋ ଽଦ୍ଯ ଚ ଧର୍ମତଃ
ମୁଁ ପୁରୁଣା ଧର୍ମର କଥା କହୁଛି, ଦେବୟାନୀ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ। ଶୁଭେ, ଆଜି ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଧର୍ମରେ ଶାପ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଭଵତ୍ଯା ଯଃ କାମୋ ନ ତଥା ସମ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ଋଷିପୁତ୍ରୋ ନ ତେ କଶ୍ଚିଜ୍ ଜାତୁ ପାଣିଂ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି
ତେଣୁ ତୁମେ ଯେଇଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ସେହିପରି ହେବନି। କୌଣସି ଋଷିପୁତ୍ର କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ହାତ ଧରିବେ ନାହିଁ।
ଫଲିଷ୍ଯତି ନ ମେ ଵିଦ୍ଯା ତ୍ଵଦ୍ଵଚଶ୍ଚେତି ତତ୍ତଯା ଅଧ୍ଯାପଯିଷ୍ଯାମି ଚ ଯଂ ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯା ଫଲିଷ୍ଯତି
ମୋର ଶିକ୍ଷା ଫଳ ଦେବ ନାହିଁ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ତଥାପି ଏହି ଶିକ୍ଷାକୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେକୁ ପଢ଼େଇବି, ସେଠାରେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵଯାନୀଂ କଚସ୍ତଦା ତ୍ରିଦଶେଶାଲଯଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଗାମ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ଏପରି କହି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କଚ ତାହାପରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାକୁରଘରକୁ ଗଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ ବୃହସ୍ପତିଂ ସଭାଜ୍ଯେଦଂ କଚମାହୁର୍ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
ସେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କଚଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତ୍ଵଂ କଚାସ୍ମଦ୍ଧିତଂ କର୍ମ କୃତଵାନ୍ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ ନ ତେ ଯଶଃ ପ୍ରଣଶିତା ଭାଗଭାକ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ କଚ, ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ କାମ କରିଛ। ତୁମର ଖ୍ୟାତି କେବେ ହେବ ନାହିଁ, ତୁମେ ତୁମର ଅଂଶ ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବ।
କୃତଵିଦ୍ଯେ କଚେ ପ୍ରାପ୍ତେ ହୃଷ୍ଟରୂପା ଦିଵୌକସଃ କଚାଦଵେତ୍ଯ ତାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ କୃତାର୍ଥା ଭରତର୍ଷଭ
କଚ ଶିକ୍ଷା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେରିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେଲେ। କଚଙ୍କଠାରୁ ସେ ଶିକ୍ଷା ସଫଳ ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ସର୍ଵ ଏଵ ସମାଗମ୍ଯ ଶତକ୍ରତୁମଥାବ୍ରୁଵନ୍ କାଲସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵିକ୍ରମସ୍ଯାଦ୍ଯ ଜହି ଶତ୍ରୂନ୍ପୁରଂଦର
ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏବେ ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇବା ସମୟ। ହେ ପୁରନ୍ଦର, ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ବିନାଶ କର।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସହ ତୈସ୍ ତ୍ରିଦଶୈର୍ ମଘଵାଂସ୍ତଦା ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵୋପଚକ୍ରାମ ସୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ଵିପିନେ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମଘବାନ ସେଥିରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଏବଂ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ କିଛି ଜଣେ ଝିଅମାନୋକୁ ଦେଖିଲେ।
କ୍ରୀଡନ୍ତୀନାଂ ତୁ କନ୍ଯାନାଂ ଵନେ ଚୈତ୍ରରଥୋପମେ ଵାଯୁର୍ଭୂତଃ ସ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵ ଵ୍ଯମିଶ୍ରଯତ୍
ସେଇ ଝିଅମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚୈତ୍ରରଥ ଉପମା ଦିଆଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବାତାସ ଆସି ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ଉଡ଼ାଇ ଦେଲା।
ତତୋ ଜଲାତ୍ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ ତାଃ କନ୍ଯାଃ ସହିତାସ୍ତଦା ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଜଗୃହୁସ୍ତାନି ଯଥାସଂସ୍ଥାନ୍ଯନେକଶଃ
ତାପରେ ସେହି ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ପାଣିରୁ ବାହାରି ଆସି, ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ ଥିବା ଜମାକପଡ଼ା ଉଠାଇ ନେଲେ।
ତତ୍ର ଵାସୋ ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଜଗୃହେ ତଦା ଵ୍ଯତିକ୍ରମମଜାନନ୍ତୀ ଦୁହିତା ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ସେଠାରେ ବୃଷପର୍ବଣଙ୍କର କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଅଜାଣିରେ ଦେବୟାନୀଙ୍କର ଜମାକପଡ଼ା ନେଇଲେ, ଏହା ଭୁଲ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତଯୋର୍ ମିଥସ୍ତତ୍ର ଵିରୋଧଃ ସମଜାଯତ ଦେଵଯାନ୍ଯାଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଶ୍ଚ ତତ୍କୃତେ
ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି ଦେବୟାନୀ ଓ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
କସ୍ମାଦ୍ଗୃହ୍ଣାସି ମେ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଶିଷ୍ଯା ଭୂତ୍ଵା ମମାସୁରି ସମୁଦାଚାରହୀନାଯା ନ ତେ ଶ୍ରେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ମୋର ଜମାକପଡ଼ା କାହିଁକି ନେଉଛ? ତୁମେ ମୋର ଶିଷ୍ୟା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି ଅନୁଚିତ କାମ କରୁଛ। ଏପରି ଆଚରଣ ରଖିଲେ ତୁମେ କେବେ ଭଲ ପାଇବ ନାହିଁ।