ଏଵଂ କୃତାପଚାରସ୍ଯ ତାସାଂ ଭର୍ତୃଗଣସ୍ତଦା ନ ଶଶାକାପଚାରାଯ ଶାପୈଃ ଶସ୍ତ୍ରାଦିଭିଃ ପୁନଃ
ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ପୁରୁଷମାନେ ଏହା ପାଇଁ ଶାପ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଥାପ୍ଯରାଜତ ଵିଧୁର୍ ଦଶଧା ଭାଵଯନ୍ଦିଶଃ ସୋମଃ ପ୍ରାପ୍ଯାଥ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯମୃଷିସଂସ୍କୃତମ୍ ସପ୍ତଲୋକୈକନାଥତ୍ଵମ୍ ଅଵାପ ତପସା ତଦା
ତଥାପି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଦଶ ଦିଗକୁ ପାଳନ କରି ରାଜ କଲେ; ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପବିତ୍ର କରିଥିବା ଏଇଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଲେ, ସପ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାଥ ହେଲେ।
କଦାଚିଦୁଦ୍ଯାନଗତାମପଶ୍ଯଦ୍ ଅନେକପୁଷ୍ପାଭରଣୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତାମ୍ ବୃହନ୍ନିତମ୍ବସ୍ତନଭାରଖେଦାତ୍ ପୁଷ୍ପସ୍ଯ ଭଙ୍ଗେ ଽପ୍ଯତିଦୁର୍ବଲାଙ୍ଗୀମ୍
ଏକଦିନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲାବେଳେ, ସେ ତାରାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଚଉଡ଼ା ନିତମ୍ବ ଓ ସ୍ତନର ଭାରରେ ଦେହ ଦୁର୍ବଳ, ଏପରି ଯେ ଫୁଲ ଭାଙ୍ଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଥିଲା।
ଭାର୍ଯାଂ ଚ ତାଂ ଦେଵଗୁରୋର୍ ଅନଙ୍ଗ ବାଣାଭିରାମାଯତଚାରୁନେତ୍ରାମ୍ ତାରାଂ ସ ତାରାଧିପତିଃ ସ୍ମରାର୍ତଃ କେଶେଷୁ ଜଗ୍ରାହ ଵିଵିକ୍ତଭୂମୌ
ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଘରବାଳୀ, ଆନନ୍ଦ ଓ କାମବାଣରେ ମନ ହରାଇଥିବା, ଚଉଡ଼ା ଓ ଆକର୍ଷକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ତାରାଙ୍କୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କେଶ ଧରି ନେଇଲେ।
ସାପି ସ୍ମରାର୍ତା ସହ ତେନ ରେମେ ତଦ୍ରୂପକାନ୍ତ୍ଯା ହୃତମାନସେନ ଚିରଂ ଵିହୃତ୍ଯାଥ ଜଗାମ ତାରାଂ ଵିଧୁର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହଂ ତତୋ ଽପି
ସେ ମଧ୍ୟ କାମରେ ମନ ହରାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଳିଲେ; ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଚମକରେ ମନ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ, ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ନ ତୃପ୍ତିରାସୀଚ୍ଚ ଗୃହେ ଽପି ତସ୍ଯ ତାରାନୁରକ୍ତସ୍ଯ ସୁଖାଗମେଷୁ ବୃହସ୍ପତିସ୍ ତଦ୍ଵିରହାଗ୍ନିଦଗ୍ଧସ୍ ତଦ୍ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠୈକମନା ବଭୂଵ
ନିଜ ଘରରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାରା ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଓ ସେଇ ସୁଖରେ ଅତି ଲଗ୍ନ ଥିଲେ; ବୃହସ୍ପତି ବିୟୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଇ, ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରହିଲେ।
ଶଶାକ ଶାପଂ ନ ଚ ଦାତୁମ୍ ଅସ୍ମୈ ନ ମନ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ନିଵିଷୈରଶେଷୈଃ ତସ୍ଯାପକର୍ତୁଂ ଵିଵିଧୈରୁପାଯୈର୍ ନୈଵାଭିଚାରୈରପି ଵାଗଧୀଶଃ
ବାକ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବିଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶାପକୁ ହଟାଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ଅଭିଚାର ମାନ୍ତ୍ରିକ କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସ ଯାଚଯାମାସ ତତସ୍ତୁ ଦୈନ୍ଯାତ୍ ସୋମଂ ସ୍ଵଭାର୍ଯାର୍ଥମନଙ୍ଗତପ୍ତଃ ସ ଯାଚ୍ଯମାନୋ ଽପି ଦଦୌ ନ ତାରାଂ ବୃହସ୍ପତେସ୍ତତ୍ସୁଖପାଶବଦ୍ଧଃ
ଅନ୍ୟଜନଙ୍କ ଜନାନୀ ପ୍ରତି ଅତି ଆକୁଳ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ପଡି, ସୋମଙ୍କୁ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଫେରାଇଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଅନୁରୋଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୋମ ତାରାକୁ ଫେରାଇଦେଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦର ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ରହିଲେ।
ମହେଶ୍ଵରେଣାଥ ଚତୁର୍ମୁଖେଣ ସାଧ୍ଯୈର୍ ମରୁଦ୍ଭିଃ ସହ ଲୋକପାଲୈଃ ଦଦୌ ଯଦା ତାଂ ନ କଥଂଚିଦ୍ ଇନ୍ଦୁସ୍ ତଦା ଶିଵଃ କ୍ରୋଧପରୋ ବଭୂଵ
ପରେ, ମହେଶ୍ୱର, ଚତୁର୍ମୁଖ, ସାଧ୍ୟ, ମରୁଦ୍ଗଣ ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେ ସମେତ ଅନୁରୋଧ କଲେ; ତଥାପି, ସୋମ କିପରି ମଧ୍ୟ ତାରାକୁ ଫେରାଇଦେଲେ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି ଶିବ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ।
ଯୋ ଵାମଦେଵଃ ପ୍ରଥିତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଅନେକରୁଦ୍ରାର୍ଚିତପାଦପଦ୍ମଃ ତତଃ ସଶିଷ୍ଯୋ ଗିରିଶଃ ପିନାକୀ ବୃହସ୍ପତିସ୍ନେହଵଶାନୁବଦ୍ଧଃ
ଯିଏ ବାମଦେବ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଅନେକ ରୁଦ୍ର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେ ଗିରିଶ, ପିନାକଧାରୀ, ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ବାନ୍ଧି ରହିଲେ।
ଧନୁର୍ଗୃହୀତ୍ଵାଜଗଵଂ ପୁରାରିର୍ ଜଗାମ ଭୂତେଶ୍ଵରସିଦ୍ଧଜୁଷ୍ଟଃ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସୋମେନ ଵିଶେଷଦୀପ୍ତତୃତୀଯନେତ୍ରାନଲଭୀମଵକ୍ତ୍ରଃ
ପିନାକଧାରୀ, ଅଜଗବ ଧନୁ ନେଇ, ପୁରାରି, ଭୂତେଶ୍ୱର ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ସହିତ, ସୋମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ; ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେହିଁ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା, ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସହୈଵ ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ଗଣେଶକାଦ୍ଯା ଵିଂଶଚ୍ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଗଣାସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତାଃ ଯକ୍ଷେଶ୍ଵରଃ କୋଟିଶତୈର୍ ଅନେକୈର୍ ଯୁତୋ ଽନ୍ଵଗାତ୍ ସ୍ଯନ୍ଦନସଂସ୍ଥିତାନାମ୍
ଗଣେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ, ଚବିଶ ଏବଂ ଷଷ୍ଠି ଗଣ ସହିତ, ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇଲେ; ଯକ୍ଷେଶ୍ୱର ଅନେକ କୋଟି ଯକ୍ଷ ସହିତ ରଥରେ ବସି ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଵେତାଲଯକ୍ଷୋରଗକିଂନରାଣାଂ ପଦ୍ମେନ ଚୈକେନ ତଥାର୍ବୁଦେନ ଲକ୍ଷୈସ୍ ତ୍ରିଭିର୍ ଦ୍ଵାଦଶଭୀ ରଥାନାଂ ସୋମୋ ଽପ୍ଯଗାତ୍ତତ୍ର ଵିଵୃଦ୍ଧମନ୍ଯୁଃ
ବେତାଳ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ କିନ୍ନରମାନେ, ଏକ ପଦ୍ମ ଏବଂ ଏକ ଅର୍ବୁଦ ସଂଖ୍ୟାରେ, ତିନି ଲକ୍ଷ ଏବଂ ବାରହ ହଜାର ରଥ ସହିତ, ସୋମ ମଧ୍ୟ ତାଁଠାରେ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଅତି ଅଧିକ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ନକ୍ଷତ୍ରଦୈତ୍ଯାସୁରସୈନ୍ଯଯୁକ୍ତଃ ଶନୈଶ୍ଚରାଙ୍ଗାରକଵୃଦ୍ଧତେଜାଃ ଜଗ୍ମୁର୍ଭଯଂ ସପ୍ତ ତଥୈଵ ଲୋକାଶ୍ ଚଚାଲ ଭୂର୍ ଦ୍ଵୀପସମୁଦ୍ରଗର୍ଭା
ନକ୍ଷତ୍ର-ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ଅସୁର ସେନା ସହିତ, ଶନି ଓ ମଙ୍ଗଳଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସପ୍ତ ଲୋକ ଭୟରେ ଆକୁଳ ହେଲେ, ଭୂମି ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
ସ ସୋମମେଵାଭ୍ଯଗମତ୍ପିନାକୀ ଗୃହୀତଦୀପ୍ତାସ୍ତ୍ରଵିଶାଲଵହ୍ନିଃ ଅଥାଭଵଦ୍ ଭୀଷଣଭୀମସେନସୈନ୍ଯଦ୍ଵଯସ୍ଯାପି ମହାହଵୋ ଽସୌ
ପିନାକୀ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଅଗ୍ନିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୋମଙ୍କୁ ସିଧା ଆଗ୍ରହ କଲେ; ଦୁଇଟି ସେନା ଭୀମସେନା ପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଗଲେ।
ଅଶେଷସତ୍ତ୍ଵକ୍ଷଯକୃତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଯୁଧାସ୍ତ୍ରଜ୍ଵଲନୈକରୂପଃ ଶସ୍ତ୍ରୈରଥାନ୍ଯୋନ୍ଯମଶେଷସୈନ୍ଯଂ ଦ୍ଵଯୋର୍ଜଗାମ କ୍ଷଯମୁଗ୍ରତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଶ କରିଲା; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇଟି ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ପତନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ତଥୋଜ୍ଜ୍ଵଲାନି ସ୍ଵର୍ଭୂମିପାତାଲମଥୋ ଦହନ୍ତି ରୁଦ୍ରଃ କୋପାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶୀର୍ଷଂ ମୁମୋଚ ସୋମୋ ଽପି ସୋମାସ୍ତ୍ରମମୋଘଵୀର୍ଯମ୍
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳକୁ ଦହି ତଳେ ପଡିଲେ; ରୁଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବ୍ରହ୍ମଶୀର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ସୋମ ମଧ୍ୟ ଅମୋଘ ଶକ୍ତିର ସୋମାସ୍ତ୍ର ଛାଡିଲେ।
ତଯୋର୍ନିପାତେନ ସମୁଦ୍ରଭୂମ୍ଯୋର୍ ଅଥାନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ଭୀତିରାସୀତ୍ ତଦସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ଜଗତାଂ କ୍ଷଯାଯ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମାଲୋକ୍ଯ ପିତାମହୋ ଽପି
ସେ ଦୁଇଟି ଅସ୍ତ୍ର ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଆକାଶରେ ଭୟ ଆଣିଲା; ଏହି ଦୁଇଟି ଅସ୍ତ୍ର ଜଗତର ନାଶ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଦେଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଭୟଭିତ ହେଲେ।
ଅନ୍ତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯାଥ କଥଂ କଥଂଚିନ୍ ନିଵାରଯାମାସ ସୁରୈଃ ସହୈଵ ଅକାରଣଂ କିଂ କ୍ଷଯକୃଜ୍ଜନାନାଂ ସୋମ ତ୍ଵଯାପୀତ୍ଥମ୍ ଅକାରି କାର୍ଯମ୍
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଯାଇ, ସେ ଦେବମାନେ ସହିତ ଦୁଇଟିକୁ ରୋକିଲେ; 'ସୋମ, କାହିଁକି ତୁମେ ଏହି କାମ କରିଛ, ଲୋକମାନେର ନାଶ ନିମିତ୍ତରେ କୌଣସି କାରଣ ନଥିବାରେ?'
ଯସ୍ମାତ୍ପରସ୍ତ୍ରୀହରଣାଯ ସୋମ ତ୍ଵଯା କୃତଂ ଯୁଦ୍ଧମତୀଵ ଭୀମମ୍ ପାପଗ୍ରହସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିତା ଜନେଷୁ ଶାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯଲଂ ନୂନମଥୋ ସିତାନ୍ତେ ଭାର୍ଯାମିମାମର୍ପଯ ଵାକ୍ପତେସ୍ତ୍ଵଂ ନ ଚାଵମାନୋ ଽସ୍ତି ପରସ୍ଵହାରେ
ସୋମ, ତୁମେ ଅନ୍ୟଜନଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରିବା ପାଇଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିଛ; ତୁମେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପଶକ୍ତି ଗ୍ରହ ହେବା; ଶାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହାନି କରିବା; ଏବେ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ, ଏହି ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ବାକ୍ପତିଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ; ଅନ୍ୟର ସ୍ବତ୍ୱ ଫେରାଇଦେବାରେ କୌଣସି ଅପମାନ ନାହିଁ।
ତଥେତି ଚୋଵାଚ ହିମାଂଶୁମାଲୀ ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ ଅପାକ୍ରାମଦତଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଃ ବୃହସ୍ପତିଃ ସ୍ଵାମପଗୃହ୍ଯ ତାରାଂ ହୃଷ୍ଟୋ ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ ସରୁଦ୍ରଃ
‘ଏହିପରି ହେଉ’, ହିମାଂଶୁମାଳୀ କହି, ଯୁଦ୍ଧରୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ; ବୃହସ୍ପତି ତାରାକୁ ଫେରାଇପାଇ, ଖୁସି ହୋଇ ରୁଦ୍ର ସହିତ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସଂନିଭଃ ଦିଵ୍ଯପୀତାମ୍ବରଧରୋ ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତଃ
ଏହା ପରେ, ଏକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏକ କୁମାର ଦେଖାଦେଲା।
ତାରୋଦରାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ କୁମାରଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସଂନିଭଃ ସର୍ଵାର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଧୀମାନ୍ ହସ୍ତିଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତକଃ
ତାରାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଚମକୁଥିବା ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ହସ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଆରମ୍ଭକାରୀ।
ନାମ ଯଦ୍ରାଜପୁତ୍ରୀଯଂ ଵିଶ୍ରୁତଂ ଗଜଵୈଦ୍ଯକମ୍ ରାଜ୍ଞଃ ସୋମସ୍ଯ ପୁତ୍ରତ୍ଵାଦ୍ ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୁଧଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାଙ୍କ ନାମ, ରାଜପୁତ୍ରୀୟ ଗଜବୈଦ୍ୟକ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ରାଜା ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ହେବାରୁ, ତିନି ‘ବୁଧ’ ରାଜପୁତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଜାତମାତ୍ରଃ ସ ତେଜାଂସି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵାଜଯଦ୍ବଲୀ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ତତ୍ର ଚାଜଗ୍ମୁର୍ ଦେଵା ଦେଵର୍ଷିଭିଃ ସହ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ ।
ବୃହସ୍ପତିଗୃହେ ସର୍ଵେ ଜାତକର୍ମୋତ୍ସଵେ ତଦା ଅପୃଚ୍ଛଂସ୍ତେ ସୁରାସ୍ତାରାଂ କେନ ଜାତଃ କୁମାରକଃ
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାରାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ଏହି ପିଲା କିଏ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଛି?'
ତତଃ ସା ଲଜ୍ଜିତା ତେଷାଂ ନ କିଂଚିଦଵଦତ୍ତଦା ପୁନଃ ପୁନସ୍ତଦା ପୃଷ୍ଟା ଲଜ୍ଜଯନ୍ତୀ ଵରାଙ୍ଗନା
ତାରା ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ । ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଚୁପ ରହିଲେ ।
ସୋମସ୍ଯେତି ଚିରାଦାହ ତତୋ ଽଗୃହ୍ଣାଦ୍ଵିଧୁଃ ସୁତମ୍ ବୁଧ ଇତ୍ଯକରୋନ୍ନାମ୍ନା ପ୍ରାଦାଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଚ ଭୂତଲେ
ଅନ୍ତେ ସେ କହିଲେ, 'ସୋମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା,' ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଶିଶୁକୁ ନେଇଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ 'ବୁଧ' ନାମ ଦେଇ, ପୃଥିବୀର ରାଜ୍ୟ ଦାନ କଲେ ।
ଅଭିଷେକଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଧାନମକରୋଦ୍ଵିଭୁଃ ଗୃହସାମ୍ଯଂ ପ୍ରଦାଯାଥ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସଂଯୁତଃ
ଅଭିଷେକ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଧଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ କଲେ, ଘରର ସମତା ଦେଇ । ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଋଷିମାନେ ଏହି ଅଧିକାର ଦେଇଲେ ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ଇଲୋଦରେ ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ବୁଧଃ ପୁତ୍ରମଜୀଜନତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଇଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ବୁଧ ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।