ପୁରା ରାଜା ମନୁର୍ ନାମ ଚୀର୍ଣଵାନ୍ ଵିପୁଲଂ ତପଃ ପୁତ୍ରେ ରାଜ୍ଯଂ ସମାରୋପ୍ଯ କ୍ଷମାଵାନ୍ ରଵିନନ୍ଦନଃ
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ରାଜା ମନୁ ନାମକ, ମହା ତପସ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ଭଳି ଧୈର୍ୟ ଧରିଥିଲେ।
ମଲଯସ୍ଯୈକଦେଶେ ତୁ ସର୍ଵାତ୍ମଗୁଣସଂଯୁତଃ ସମଦୁଃଖସୁଖୋ ଵୀରଃ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଯୋଗମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ମଲୟ ପର୍ବତର ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ସମ ଦୁଃଖ-ସୁଖରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିବା ସେ ଶୂରବୀର ରାଜା ଉତ୍ତମ ଯୋଗ ଲାଭ କଲେ।
ବଭୂଵ ଵରଦଶ୍ ଚାସ୍ଯ ଵର୍ଷାଯୁତଶତେ ଗତେ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରୀତଃ ସ କମଲାସନଃ
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, କମଳାସନ ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, 'ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମାଗ' ବୋଲି ବର ଦେଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ ପିତାମହମ୍ ଏକମ୍ ଏଵାହମ୍ ଇଚ୍ଛାମି ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ବର ଚାହଁୁଛି।'
ଭୂତଗ୍ରାମସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ ଭଵେଯଂ ରକ୍ଷଣାଯାଲଂ ପ୍ରଲଯେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ମୁଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେଉ।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ସୁମହତୀ ଖାତ୍ପପାତ ସୁରାର୍ପିତା
'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା କହି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଦେଇଥିବା ବିଶାଳ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଲା।
କଦାଚିଦାଶ୍ରମେ ତସ୍ଯ କୁର୍ଵତଃ ପିତୃତର୍ପଣମ୍ ପପାତ ପାଣ୍ଯୋର୍ ଉପରି ଶଫରୀ ଜଲସଂଯୁତା
ଏକଥର, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପିତୃତର୍ପଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଜଳ ସହିତ ଏକ ଛୋଟ ମାଛ ତାଙ୍କ ହାତ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଚ୍ଛଫରୀରୂପଂ ସ ଦଯାଲୁର୍ମହୀପତିଃ ରକ୍ଷଣାଯାକରୋଦ୍ଯତ୍ନଂ ସ ତସ୍ମିନ୍କରକୋଦରେ
ସେ ମାଛ ଦେଖି, ଦୟାଳୁ ରାଜା ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ହାତର ଗହ୍ବରରେ ରଖିଲେ।
ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଚୈକେନ ଷୋଡଶାଙ୍ଗୁଲଵିସ୍ତୃତଃ ସୋ ଽଭଵନ୍ମତ୍ସ୍ଯରୂପେଣ ପାହି ପାହୀତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
କେବଳ ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ, ସେ ମାଛର ଆକାରରେ ଷୋଳ ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା ହେଲା। ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର!'
ସ ତମାଦାଯ ମଣିକେ ପ୍ରାକ୍ଷିପଜ୍ଜଲଚାରିଣମ୍ ତତ୍ରାପି ଚୈକରାତ୍ରେଣ ହସ୍ତତ୍ରଯମ୍ ଅଵର୍ଧତ
ସେ ମାଛଟିକୁ ନେଇ ଏକ ଛୋଟ ଘରାରେ ପକାଇଲେ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ରାତିରେ, ମାଛଟି ତିନି ହାତ ଲମ୍ବା ହେଲା।
ପୁନଃ ପ୍ରାହାର୍ତନାଦେନ ସହସ୍ରକିରଣାତ୍ମଜମ୍ ସ ମତ୍ସ୍ଯଃ ପାହି ପାହୀତି ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ଗତଃ
ପୁଣି ଦୁଃଖର ସ୍ୱରରେ, ସେ ମାଛଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲା, 'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି।'
ତତଃ ସ କୂପେ ତଂ ମତ୍ସ୍ଯଂ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ ରଵିନନ୍ଦନଃ ଯଦା ନ ମାତି ତତ୍ରାପି କୂପେ ମତ୍ସ୍ଯଃ ସରୋଵରେ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜା ସେ ମାଛଟିକୁ ଏକ କୁଆଁରେ ରଖିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ମାଛଟି ଫିଟ୍ ହେଲାନି, ତେଣୁ ଏବେ ଏକ ଝିଲିକୁ ନେଇଯିବାଗଲା।
କ୍ଷିପ୍ତୋ ଽସୌ ପୃଥୁତାମାଗାତ୍ ପୁନର୍ ଯୋଜନସଂମିତାମ୍ ତତ୍ରାପ୍ଯାହ ପୁନର୍ ଦୀନଃ ପାହି ପାହି ନୃପୋତ୍ତମ
ଝିଲିରେ ପକାଇବା ସହିତ, ସେ ମାଛଟି ବଡ଼ ହେଇ ଏକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ହେଲା। ପୁଣି ଦୁଃଖରେ ସେ କହିଲା, 'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ!'
ତତଃ ସ ମନୁନା କ୍ଷିପ୍ତୋ ଗଙ୍ଗାଯାମପ୍ଯଵର୍ଧତ ଯଦା ତଦା ସମୁଦ୍ରେ ତଂ ପ୍ରାକ୍ଷିପନ୍ମେଦିନୀପତିଃ
ତାପରେ ମନୁ ସେ ମାଛଟିକୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମାଛଟି ବଡ଼ିଲା। ଏହା ଦେଖି ଭୂମିପତି ସେଉଁଠି ମାଛଟିକୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ନେଇ ଦେଲେ।
ଯଦା ସମୁଦ୍ରମଖିଲଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯାସୌ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ତଦା ପ୍ରାହ ମନୁର୍ଭୀତଃ କୋ ଽପି ତ୍ଵମସୁରେଶ୍ଵରଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ମାଛଟି ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂରା ଭରିଦେଲା ଓ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ମନୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଦାନବମାନଙ୍କର ନାଥ?'
ଅଥଵା ଵାସୁଦେଵସ୍ତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ଯ ଈଦୃକ୍କଥଂ ଭଵେତ୍ ଯୋଜନାଯୁତଵିଂଶତ୍ଯା କସ୍ଯ ତୁଲ୍ଯଂ ଭଵେଦ୍ଵପୁଃ
ନାହିଁ, ହେତେ ତୁମେ ବସୁଦେବ ନୁହେଁ କି? ଏପରି ଆକାର ଆଉ କାହାର ହେବ? କିଏ ଏହି ପ୍ରମାଣର ଦେହ ରଖିପାରିବ?
ଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଂ ମତ୍ସ୍ଯରୂପେଣ ମାଂ ଖେଦଯସି କେଶଵ ହୃଷୀକେଶ ଜଗନ୍ନାଥ ଜଗଦ୍ଧାମ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଛି, ହେ କେଶବ! ତୁମେ ମାଛର ଆକାରରେ ମୋତେ ଅସୁବିଧା ଦେଉଛ। ହେ ହୃଷୀକେଶ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ମତ୍ସ୍ଯରୂପୀ ଜନାର୍ଦନଃ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଚୋଵାଚ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାତସ୍ ତ୍ଵଯାନଘ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମାଛର ଆକାରରେ କହିଲେ, 'ଭଲ କହିଛ, ଭଲ କହିଛ! ହେ ପାପହୀନ, ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିଛ।'
ଅଚିରେଣୈଵ କାଲେନ ମେଦିନୀ ମେଦିନୀପତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ଜଲେ ମଗ୍ନା ସଶୈଲଵନକାନନା
ଖୁବ ଶୀଘ୍ର, ହେ ଭୂମିର ରାଜା, ପୃଥିବୀ ତାହାର ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ, ପାଣିରେ ଡୁବିଯିବ।
ନୌର୍ ଇଯଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ନିକାଯେନ ଵିନିର୍ମିତା ମହାଜୀଵନିକାଯସ୍ଯ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ମହୀପତେ
ଏହି ନୌକାଟି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠି ମିଶି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।
ସ୍ଵେଦାଣ୍ଡଜୋଦ୍ଭିଦୋ ଯେ ଵୈ ଯେ ଚ ଜୀଵା ଜରାଯୁଜାଃ ଅସ୍ଯାଂ ନିଧାଯ ସର୍ଵାଂସ୍ ତାନ୍ ଅନାଥାନ୍ ପାହି ସୁଵ୍ରତ
ଯେଉଁମାନେ ଘମ, ଡିମ୍ବ କିମ୍ବା ଅଙ୍କୁରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଓ ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଅନାଥଙ୍କୁ ଏହି ନୌକାରେ ରଖି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଯୁଗାନ୍ତଵାତାଭିହତା ଯଦା ଭଵତି ନୌର୍ ନୃପ ଶୃଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଦେମାଂ ସଂଯମିଷ୍ଯସି
ଯେତେବେଳେ ଯୁଗାନ୍ତର ପବନ ଏହି ନୌକାକୁ ଆଘାତ କରିବ, ହେ ରାଜା, ତେବେ ଏହାକୁ ମୋ ଶିଙ୍ଗରେ ବାନ୍ଧିଦେବ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
ତତୋ ଲଯାନ୍ତେ ସର୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚରସ୍ଯ ଚ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵଂ ଭଵିତା ଜଗତଃ ପୃଥିଵୀପତେ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଳୟ ଶେଷରେ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତର ପ୍ରଜାପତି ହେବ, ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା।
ଏଵଂ କୃତଯୁଗସ୍ଯାଦୌ ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଧୃତିମାନ୍ନୃପଃ ମନ୍ଵନ୍ତରାଧିପଶ୍ଚାପି ଦେଵପୂଜ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଏଭଳି, କୃତଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଓ ଧୃଡ଼ ମନର ରାଜା, ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମନୁସ୍ତେନ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମଧୁସୂଦନମ୍ ଭଗଵନ୍କିଯଦ୍ଭିର୍ଵର୍ଷୈର୍ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯନ୍ତରକ୍ଷଯଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ମନୁ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଭଗବାନ, କେତେ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି ବିନାଶ ହେବ?'
ସତ୍ତ୍ଵାନି ଚ କଥଂ ନାଥ ରକ୍ଷିଷ୍ଯେ ମଧୁସୂଦନ ତ୍ଵଯା ସହ ପୁନର୍ଯୋଗଃ କଥଂ ଵା ଭଵିତା ମମ
'ଏବଂ, ହେ ନାଥ, ମଧୁସୂଦନ, ମୁଁ କିପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି? ଏବଂ ମୁଁ କିପରି ପୁଣି ତୁମ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବି?'
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତ୍ଯନାଵୃଷ୍ଟିର୍ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହୀତଲେ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷମ୍ ଅଶୁଭାଵହମ୍
ଆଜିଠାରୁ ଏ ଭୂମିରେ ଏକଶତ ବର୍ଷ ଓ ତାଠାରୁ ବେଶି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ହେବ ନାହିଁ; ଏହି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆଣିବ, ଯାହା ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେବ।
ତତୋ ଽଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵକ୍ଷଯଦା ରଶ୍ମଯଃ ସପ୍ତ ଦାରୁଣାଃ ସପ୍ତସପ୍ତେର୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରତପ୍ତାଙ୍ଗାରଵର୍ଷିଣଃ
ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅତି କମ୍ ଓ ନଶ୍ୱାନ ହେବେ, ସାତଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭୟଙ୍କର କିରଣ ଦେଖାଯିବ, ସେମାନେ ତାପିତ ଅଙ୍ଗାର ବର୍ଷା କରିବେ।
ଔର୍ଵାନଲୋ ଽପି ଵିକୃତିଂ ଗମିଷ୍ଯତି ଯୁଗକ୍ଷଯେ ଵିଷାଗ୍ନିଶ୍ଚାପି ପାତାଲାତ୍ ସଂକର୍ଷଣମୁଖଚ୍ଯୁତଃ ଭଵସ୍ଯାପି ଲଲାଟୋତ୍ଥସ୍ ତୃତୀଯନଯନାନଲଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଔର୍ବ ଅଗ୍ନି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେବ; ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କର ମୁଖରୁ ପାତାଳରେ ନିସ୍କ୍ରିୟ ବିଷାଗ୍ନି ଓ ଭବଙ୍କ ଲଳାଟର ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବ।
ତ୍ରିଜଗନ୍ନିର୍ଦହନ୍ କ୍ଷୋଭଂ ସମେଷ୍ଯତି ମହାମୁନେ ଏଵଂ ଦଗ୍ଧା ମହୀ ସର୍ଵା ଯଦା ସ୍ଯାଦ୍ଭସ୍ମସଂନିଭା
ଏହି ଅଗ୍ନି ତିନି ଜଗତକୁ ଜଳାଇ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୋଭ ଆଣିବ, ମହାମୁନି; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଏଭଳି ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଛାର ଭଳି ହେଇଯିବ।