ଏହି ସମୟରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ବାମ ହାତରେ ଏକ ବିଶାଳ ଗଦା ଧରିଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କର ସଂହାରକ, କାଳୀର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ନାଶ ସମୟ ଦାନ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହସ୍ତରେ ସେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ। ସେ, କଶ୍ୟପଙ୍କ ସ୍ୱୟଂଜାତ ପୁତ୍ର, ଦ୍ୱିଜ, ନଗ ଭକ୍ଷକ, ବାୟୁ ଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଗତିଶୀଳ, ଆକାଶକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ନାଗରାଜ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ଆରମ୍ଭରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ସେ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ପୁନିପୁନି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଅମୃତ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ମୁକୁଟଧାରୀ, ପ୍ରଭାଶାଳୀ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ପଖାଳ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷାକ ଥିଲା, ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ପର୍ବତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ, ଉଦ୍ଧତ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ର ଶୀତଳ ଆଲୋକ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା, ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଣି ଏକ ନାଗ ତାରେ ଗଠିତ ହୋଇ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର, ପଖାଳିତ ପଖ ଆକାଶକୁ ମଜାରେ ଢାକି ଦେଉଥିଲା, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ମେଘ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁରେ ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରିଦିଏ। ସେ ନୀଳ, ଲାଲ ଓ ହଳଦିଆ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ, ପତାକା ରୂପେ ଲୁଚିଥିଲେ, ଏକ ଦୃଢ଼ ଶରୀରଧାରୀ ନିବାସ ଭଳି। ସେ, ଅରୁଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଆକାଶର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯାତ୍ରୀ, ସୁନା ରଙ୍ଗର ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକୁଥିଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଧ୍ୟାନରତ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ସେଇ ସଭା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ରାଜା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟିଏ ଘେରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେଇ ସଭା ଚନ୍ଦ୍ରମା ର ଦୀପ୍ତି ପରି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଶବ୍ଦରେ ଗଜଗଜାଇ, ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା। ବିଜୟୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେନା ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ବିଶାଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉଠି ଦାଡ଼ିଥିଲା। ତେବେ, ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ଦେବତାମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ," ଏବଂ ଉଶନାସ୍ କହିଲେ, "ଦାନବମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।" ଏହିପରି, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ମଧ୍ୟରୁ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦାନବମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ପର୍ବତ ସହ ପର୍ବତ ଟକ୍କର ଲାଗିଥିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ମିଶି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଅହଂକାର ଓ ନମ୍ରତା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମିଶି ଥିଲା। ଏଠାରେ ରଥ ଅଲଗା ହୋଇଯାଉଥିଲା, ହାତୀମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, ତଳୱାରଧାରୀମାନେ ଚାରିପଟି ଆକାଶକୁ ଲାଫ ଦେଉଥିଲେ। ଗଦା ବିକ୍ଷେପ, ବାଣ ବର୍ଷା, ଧନୁଷ ଟାଣିବା, ମୁସଳ ପତନ—ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଭରି ଦେଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟଭୀତ କରାଉଥିଲା, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ସଂହାର। ଲୋହା ମୁସଳ ହାତରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ପର୍ବତ ଭିତରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦାନବମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦିଗ୍ବିଜୟୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଦେବମାନେ ମୁଖ ଅବନମ୍ର ହୋଇ ମହାସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଘାୟଳ, ଲୋହା ମୁସଳରେ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ଛାତି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦେବମାନେ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ଥିଲେ। ଦାନବମାନେ ବାଣବର୍ଷାରେ ଦେବମାନେ ଅସହାୟ ହୋଇଗଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମାୟାରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ଚଳନ କରିପାରୁନଥିଲେ। ଦେବମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଶକ୍ତ ଓ ନିରସ୍ତ୍ର ହୋଇଯିବାରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଜୀବନ ଶୂନ୍ୟ ଶରୀର ପରି ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଶାଳ ଦୃଷ୍ଟି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନୁଷରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବାଣକୁ ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୈତ୍ୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଓ ଦାନବ ସେନାକୁ ବଧ କରି, ତାମସିକ ଅସ୍ତ୍ର ର ଜାଳ ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ଅନ୍ଧକାର ଆବୃତ କରିଦେଲେ। ପୁରୁହୂତ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନଥିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ବାହନକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମାୟା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟ ନାୟକମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଅସମ୍ବିତ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବି, ଚମକ ହରାଇ, ପଖ କଟା ପର୍ବତ ପରି ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଦୈତ୍ୟପତି ରାତିର ସମୁଦ୍ର ପରି ଘନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯିବାରୁ, ଯେପରି ଦେବତାନାଶକ ନିଜେ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ମାୟା ଏକ ଭୟଙ୍କର ତାମସିକ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଔର୍ବ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଏହି ମାୟା ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜଳାଇଦେଲା; ଦୈତ୍ୟମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଠିଲେ। ଦେବମାନେ ଔର୍ବ ମାୟାରେ ପିଡିତ ହୋଇ, ଶୀତଳ ଓ ଜଳଦାୟକ ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଔର୍ବ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଦେବମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ।