ଏହି କଥାରେ, ତିନି ଜଣ ଯୋଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଇ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଏକ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନାରୀମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା ଦେଖି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଞ୍ଚାଳ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାମ୍ଭା ଥିଲା। ଏହି ଜଳଜ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଅଭିଲାଷୀ ହେଲା; ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେ ପିତା ପ୍ରତି ପୁତ୍ର ସଦृଶ ପ୍ରେମ ଦେଖାଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜଣ, ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ମାନବ ଜଗତରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଇଗଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଅଭିଲାଷା ବିହୀନ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଏକ, ବିଭ୍ରାଜାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର କଣ୍ଡରୀକ ଓ ସୁବାଳକ ଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ। ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ବିର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନ ରେ ନିପୁଣ ଓ ତାଙ୍କର ଧ୍ୱନି ବୁଝି ପାରିଥିଲେ। ଏହି ରାଜାଙ୍କର ଜନ୍ୟ ଦେବଳଙ୍କର ପୁତ୍ରୀ ସମ୍ନତି ଥିଲେ, ଯିଏ କପିଳା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ପୂର୍ବଜ ନିମିତ୍ତ ନିୟୋଜିତ ଥିବାରୁ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ବର୍ତା କଥା କହିଥିଲେ; ଏହି ଦମ୍ପତି ସହିତ ରାଜାଙ୍କର ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ରାଜା ଉଦ୍ୟାନରେ ତାଙ୍କ ସହ ଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଦମ୍ପତି ପୋକା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମର କ୍ଳେଶରେ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ। ପୁରୁଷ ପୋକା ଜନ୍ତୁ ଚାରିପାଖ ଆଣ୍ଟକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ପଞ୍ଚ ଶରର ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଜ୍ୱଳିଥିଲେ, ଫୁସ୍କିଯାଉଥିବା ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ପରି କୌଣସି ପ୍ରେମିକ ନାହିଁ; ମଧ୍ୟ ଅନୁପାତରେ ସ୍ଲିମ୍, ବଡ଼ ନିତମ୍ବ, ବିସ୍ତୃତ ଛାତି, ଏବଂ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା। ସୁବৰ্ণ ରଙ୍ଗ, ଅଲ୍କାନିତମ୍ବ, ସୁନ୍ଦର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ହସ, ଚିହ୍ନିତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଜିଭା, ଶର୍କରା ଓ ଗୁଡ଼ ପରି ମିଠା ଜିନିଷ ପ୍ରିୟ।" "ମୁଁ ଖାଉଥିଲେ ତୁମେ ଖାଉ, ମୁଁ ସ୍ନାନ କରିଲେ ତୁମେ ସ୍ନାନ କର, ମୁଁ ଦୂରେ ଥିଲେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ, ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ତୁମେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର।" "ମୋତେ କହ, ମୋ ସୁନ୍ଦରୀ, କାହିଁକି ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ମୁହଁ ନେଇ ଦଣ୍ଡାଇଛ? ସେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ମୋତେ ମୋଦକ ଚୂରା ଦେଇ, ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦିଆ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଦିନ ଅତିବାହିତ କଲା।'" "ସେ ତୁମେ ପରି ଦେଖାଉଥିଲି, ମୋ ସୁନ୍ଦରୀ, ତେଣୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି; ଏହି ଏକ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର, ମୋ ଦୀପ୍ତିମାନ।" "ମୁଁ ଆଉ କେଉଁଠି କରିବି ନାହିଁ, ମୋ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ; ମୁଁ ତୁମ ପାଦ ଛୁଇଛି—ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଦୟା କର।" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଆଣ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧତା ପାଇଁ ନିଜକୁ ଦେଇଲେ। ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଏହି ସବୁ ଜାଣି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, କାରଣ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁର ଧ୍ୱନି ବୁଝି ପାରିଥିଲେ, ଏହି ଶକ୍ତି ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟାରୁ ମିଳିଥିଲା। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା: ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ କିପରି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁର ଧ୍ୱନି ଜାଣିବାରେ ସମର୍ଥ ହେଲେ? ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଚାରିଜଣ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହି ଏକେ ନଗରରେ ସେମାନେ 'ଚକ୍ର' ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବୟସ୍କ ଦ୍ୱିଜର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ପୁରାତନ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ସେମାନେ ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟବୋଧୀ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ତପସ୍ୱୀ, ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗରିବ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା ଆସିଲା: "ଆମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇବା," ଏହିପରି କହିଲେ। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୁଦରିଦ୍ର, ଏକ ବଡ଼ ତପସ୍ୱୀ, ଦୟାଳୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ: "ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ, ଏହା ଅଧର୍ମ।" ପିତା ଏହାକୁ ବାରଣ କଲେ; ପୁରୁଣା ପିତାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। "ଏଠାରେ ଧର୍ମ କ’ଣ? ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବାରେ କ’ଣ ଏକ ପଥ ଅଛି? ପିତା, ତୁମେ କ’ଣ ଜୀବିକା ଚିନ୍ତା କରିଛ?" ଏହାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। "ଏହି ଧନ ରାଜାଙ୍କ; ସେ ତୁମକୁ ବହୁତ ଧନ, ହଜାର ଗ୍ରାମ ଦେଇବେ, ସକାଳେ ପାଠ କରିବାରେ।" "କୁରୁଜାଙ୍ଗଲର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦାଶାପୁରର ଦାସ, କାଳଞ୍ଜରର ମୃଗ, ମାନସାର ସାତ ଚକ୍ରବାକ—ଏଠାରେ ଆମେ ସଫଳ।" ଏହା କହି, ସେମାନେ ଆଉ ଏକଥର ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ପୁରୁଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିଥିରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ରାଜପାଳେସ୍କୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏକ ଦିନ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଅନଘ ବୈଭ୍ରାଜ, ପୁତ୍ର ଅଭିଲାଷାରେ, ହରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଉପାସନା କଲେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଜନାର୍ଦନ ସେଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। "ବର ଚୟନ କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଯାହା ତୁମ ହୃଦୟ ଚାହେ।" ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରାଜା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବର ଚୟନ କଲେ। "ମୋତେ ଏକ ପୁତ୍ର ଦିଅ, ଦେବତା, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ବିରତା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ, ଧର୍ମିକ, ଯୋଗିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।" "ମୋତେ ଏକ ପୁତ୍ର ଦିଅ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିପାରିବ, ଏକ ଯୋଗୀ ପୁତ୍ର।" "ତଥାସ୍ତୁ," ଦେବତା କହିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ଠାରୁ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ଓ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ନାୟକ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଏହି ଯୋଗୀ ଆତ୍ମା ଆଣ୍ଟ ରୂପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦମ୍ପତି ପୋକା ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ହସୁଥିବା ଦେଖି, ଆଣ୍ଟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ମନରେ ଶଙ୍କା ଆସି, ରାଜାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। "ମହାରାଜ, ଏହି ହସ ଅଚନାକ କିପରି ଆସିଲା? ମୁଁ ହସର କାରଣ ଜାଣି ନାହିଁ, ଏହି ସମୟରେ ତୁମେ କିପରି ଏହା କଲା?