ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏକ ଅତିଥିକୁ ବସାଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ ଗାଈ ନଥିବାରୁ, ଏକ ବଉଢ଼ିଆ ପିଲାକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, କାରଣ ଗାଈଟିକୁ ବାଘ ମାରିଦେଇଥିଲା। ତେଣୁ, ଏହି ବଉଢ଼ିଆ ପିଲାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବାକୁ କୁହାଗଲା। ସେହିପରି, ଗାଈଟି ମାରାଯିବାପରେ ଏହି ସାତଜଣ ତପସ୍ବୀ ଜଣେ ଏହି କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ତଥାପି ତାଙ୍କର ବେଦ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଭୟହୀନ ରହିଲେ। କାଳ ଆକର୍ଷଣରେ, ସେମାନେ ଶିକାରୀ ରୂପେ ଦଶାପୁର ରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ସହିତ, ପିତୃଭକ୍ତିରେ ମନ ଗଢ଼ିଗଲା। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ରୂପେ କୃତ କୃୂର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଶିକାରୀ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ କୃୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ମହିମା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବିରାଗ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୁଣି ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସାତଜଣ, ସ୍ମୃତି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇ, କାଳଞ୍ଜର ପର୍ବତରେ ହରିଣ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ପିତୃଭକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ। ସେଠାରେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପବାସ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଯାତ୍ରାର ଶେଷରେ ଲୋକମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲେ। ପରେ, ମାନସ ସରୋବରରେ ସେମାନେ ସାତ ଜଣ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ନାମରେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗୀ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ: ସୁମନା, କୁମୁଦ, ଶୁଦ୍ଧ, ଛିଦ୍ରଦର୍ଶୀ, ସୁନେତ୍ରକ, ସୁନେତ୍ର, ଓ ଅଂଶୁମାନ—ଏହି ସାତେ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତିନିଜଣ ଯୋଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ, ଅବିବେକରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ। ସେ ଏକାଧିକ ଭାବରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ, ପାଞ୍ଚାଳ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଓ ବାହନ ଥିଲା। ସେହି ଜଳଚର ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ; ଏଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେ ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପ୍ରେମରେ ଭଲପାଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ, ଶକ୍ତି ଓ ବାହନ ଦେଖି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାନବ ଲୋକରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମମ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ; ଏଉଁ, ବିଭ୍ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ କଣ୍ଡରୀକ ଓ ସୁବାଲକ ଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ରାଜା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପାଖରେ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ପାଞ୍ଚାଳର ଏହି ରାଜା ପରାକ୍ରମୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ବୁଝିବାରେ କୁଶଳ ଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ରାଣୀ ଥିଲେ ଦେଵଳଙ୍କ କନ୍ୟା ସମ୍ନତି, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ କପିଳା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ସେ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ଥିବାରୁ, ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଷ୍ଟ୍ରୀ ହେଲେ; ଏହି ସମ୍ନତିଙ୍କ ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କଲେ। ଏକ ଦିନ ରାଜା ଉଦ୍ୟାନରେ ରାଣୀ ସହ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଦୁଇଟି ପୋକା ପ୍ରେମ କଳହରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ପୁରୁଷ ପୋକାଟି, ପିଛୁପଛି ଆଣ୍ଟକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ପାଞ୍ଚ ଶରର ଆଘାତରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିଲେ—‘ଏହି ସଂସାରେ ତୁମ ପରି ପ୍ରେମିକା ନାହିଁ; ମଧ୍ୟଭାଗ ସ୍ଲିମ୍, ଚଉଡ଼ କଟି, ଚଉଡ଼ ଛାତି, ସୁନ୍ଦର ହସ, ଚକଚକା ଚକ୍ଷୁ, ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ପ୍ରେମୀ।’ ‘ମୁଁ ଖାଏଲେ ତୁମେ ଖାଉଛ; ମୁଁ ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମେ କର; ମୁଁ ଦୂରେ ଥିଲେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ; ମୁଁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ତୁମେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅଶାନ୍ତ।’ ଏପରି କଥା ପଚାରିଲେ, ନାରୀ ପୋକା କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ—‘ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ଦୁଃଖ ଦେଉଛ? ମୋତେ ମୋଦକ ଦେଇ ଛାଡ଼ିଦେଲା, ଦିନଟି ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହିତ କାଟିଲା।’ ପୁରୁଷ ପୋକା କହିଲେ—‘ସେ ତୁମ ପରି ଦେଖାଯିବାରୁ ଦେଇଥିଲି, ଏହି ଏକ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର। ମୁଁ ପୁଣି କେଉଁଠି କରିବିନାହିଁ; ତୁମ ପାଦକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି, ଦୟା କର।’ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନାରୀ ପୋକା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ଆଣ୍ଟ ପୁଣି ମନୋହର ଭାବେ ନିଜକୁ ଦେଇଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହା ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ; ଏହି ଶକ୍ତି ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ମିଳିଥିଲା। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ କିପରି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଜାଣିଲେ? ସେହି ଚାରି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ କେଉଁ ବଂଶରୁ ଆସିଥିଲେ? ସେହି ସହରରେ, ‘ଚକ୍ର’ ନାମରେ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବୟସ୍କ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ସହିତ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟ ଦର୍ଶୀ, ବେଦ ଶିକ୍ଷିତ, ତପସ୍ୟାକୁ ଉତ୍ସୁକ; ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ। ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ଉପଜିଲା—‘ଆମେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଇବା।’ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁଦରିଦ୍ର ନାମକ ମହାତପସ୍ବୀ, ଦୁଃଖିତ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—‘ମୋ ପୁଅମାନେ, ଏହି କ’ଣ ଉଚିତ? ଏହା ଅଧର୍ମ।’ ପିତା ନିଷେଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପୁଅମାନେ ବୟସ୍କ ପିତାକୁ ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ପଚାରିଲେ—‘ଏଠାରେ ଧର୍ମ କ’ଣ? ଜୀବନ୍ତ ପିତାକୁ ଛାଡ଼ିବା ପଥ କ’ଣ? ପିତା, ଆପଣ କ’ଣ ଉପାୟ ଭାବିଛନ୍ତି?’ ପିତା କହିଲେ—‘ଏହି ଧନ ରାଜାଙ୍କ; ସକାଳେ ପାଠ କଲେ ରାଜା ତୁମକୁ ବହୁ ଧନ, ହଜାର ଗ୍ରାମ ଦେଇଦେବେ।’ ସେମାନେ କହିଲେ—‘ଆମେ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦଶାପୁରର ଦାସ, କାଳଞ୍ଜର ହରିଣ, ମାନସାର ସାତ ଚକ୍ରବାକ—ସବୁ ଆମେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସିଦ୍ଧ ହେଲୁ।’ ଏହିପରି କହି, ସେମାନେ ପୁଣି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ; ବୟସ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ନିଜ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ରାଜପାଳିସକୁ ଗଲେ।