ଏହି ପୂନ୍ୟ କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି କିପରି ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ନାଗ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେବଗଣଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ପବିତ୍ର ସୁରସାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଔଷଧିମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧର୍ମରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କାମ ଓ ସାଧ୍ୟାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭବ, ପ୍ରଭବ, ଈଶ, ଅସୁର ନାଶକ, ଅରୁଣ, ଆରୁଣି, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ବଳ, ଧ୍ରୁବ, ହବିଷ୍ୟ, ଭିତାନ, ବିଧାନ, ଶମିତ, ବତ୍ସର, ଭୂତି ଓ ସମସ୍ତ ଅସୁର ନାଶକ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସାଧ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ, ବାସବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ବର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବିନାଶୀ ଧ୍ରୁବ, ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଚତୁର୍ଥ ସୋମ ଥିଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଯମ ଜନ୍ମିଲେ, ସପ୍ତମ ବାୟୁ, ଅଷ୍ଟମ ନିରୃତି ଓ ବସୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ସୁଦେବୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଧର୍ମଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏବଂ ବିଶ୍ୱାଙ୍କୁ ଠାରୁ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଡକ୍ଷ, ପୁଷ୍କରସ୍ୱନ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁ, ମଧୁ ଓ ମହାନ ନାଗ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। ବଳବାନ୍ ବିଶ୍ରାନ୍ତକ, ବିଶ୍ଖମ୍ଭ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଉପମା ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଜନ୍ମିଲେ। ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ମାରୁତ୍ୱତୀ ମାରୁତ୍ୱତଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଦେବମାନେ ଜନ୍ମଇଲେ। ଏହି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଲୋକ, ସାବିତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ଅମର, ବାଣବର୍ଷୀ, ସୁକର୍ଷ, ଓ ବଳବାନ୍ ଅଛନ୍ତି। ବିରାଜ, ବାଣୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ମତି, ଅଶ୍ୱମିତ୍ର, ଚିତ୍ରରଶ୍ମି, ନିଷଧନ, ହୂୟନ୍ତ, ବାଢ଼ବ, ଚାରିତ୍ର, ମଣ୍ଡପନାଗ, ବୃହନ୍ତ, ବୃହଦ୍ରୂପ, ପୂତନାନୁଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ମାରୁତ୍ୱତୀ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମାରୁତ୍ ଗଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମାନ, ରବି, ପୂଷା, ମିତ୍ର, ଧନଦା, ଧାତୃ, ଏବଂ ପର୍ଜନ୍ୟ। ଏହି ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ଅତିଶୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଶସ୍ତ। ଦାନୁ ଦାନବମାନେ, ଦିତି ଦୈତ୍ୟମାନେ, କାଳା କାଳକେୟ ଅସୁରମାନେ, ଏବଂ ସୁରସା ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପାୟୁ ରୋଗମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସିମ୍ହିକା ଗ୍ରହମାନେ, ମୁନି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ତାମ୍ରା ଅପ୍ସରାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କ୍ରୋଧା ଠାରୁ ସମସ୍ତ ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଚତୁଷ୍ପଦ ପଶୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭିନିତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ। କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଓ ସର୍ପମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ବୃଦ୍ଧି ହେଲା। ଏହାପରେ, ରାଜନ୍, ପୌଷ୍କର ନାମକ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଘଟିଲା। ଏହି ପୌଷ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ଭଗବାନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପୁରାଣ କଥାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବେ ପବିତ୍ର ସମୟରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଗ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକପାଳନ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟି, ମନ, ବାଣୀ ଓ କ୍ରିୟାରେ ଚତୁର୍ବିଧ ଉପାୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ସେମାନେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପୌଷ୍କରକା ପାଠ କରିଥିବା ରାଜା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଗରିବ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ ପାଏ, ଅଳ୍ପାୟୁ ଜୀବନ ଲମ୍ବା କରେ, ପୁତ୍ର ଆଶାକୁ ପୁରଣ କରେ। ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ପୌଷ୍କରକା ପାଠ କରିଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଯେଉଁ କିଛି ଆଶା ଥାଏ, ସେ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଠାରୁ ଲାଭ କରିପାରେ। ଏହି ମହାନ୍ ପୌଷ୍କରକ ଉତ୍ପତ୍ତି ତୁମେ ଶୁଣିଛ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଅଶୁଭ ନାହିଁ। ଏହି କଥା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶୁଣି ତୁମକୁ କହିଛି। ଏବେ ଶୁଣ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟତା, କୃତ ଯୁଗରେ ହରି ଭାବେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଭାବେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଉପସ୍ଥାପିତ। ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ କର୍ମପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁହ୍ୟ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ଘଟିଛି, ଘଟୁଛି ଓ ଆଗକୁ ଘଟିବ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି। ଯିଏ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ମାନ୍ୟ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଏହି ନାରାୟଣ ହରି ଭାବେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ସୋମ, ଧର୍ମ, ଶକ୍ର, ବୃହସ୍ପତି ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦେବମାନେ ଶତ୍ରୁ ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଚୀନ ସୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେଥିରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେଠାରୁ ମନୁମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅନେକ ରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏବେ ମୋଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କଥା ଶୁଣ, ଯେଉଁ କଥା ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। କୃତ ଯୁଗରେ ବୃତ୍ର ବଧ ହେବା ପରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାରକାମୟ ନାମକ ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଲା।