ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, କର୍କୋଟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ଏଲାମୁଖ, କାଳିୟା ଏବଂ ପ୍ରଭଳ ମହାପଦ୍ମ ଏମାନେ ଥିଲେ। ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିତ ନାଗ, ସୁନା ଝଣ୍ଡା ଧାରି ଶେଷ, ଅନନ୍ତ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଅଡ଼ିଗ ଥିବା ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୁଭ୍ଧ ଶକ୍ତିରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ। ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏହି ତେଜସ୍ବୀ ନାଗମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପାତାଳର ଜଳରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉତ୍ପାତ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁଲେ। ସେ କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଠୋଠ ଦବାଇଥିଲେ, ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବରାହ ଭଳି; ଏହି କ୍ଷୁଭ୍ଧ ଶକ୍ତିରେ ଭାଗୀରଥୀ, ସରୟୁ, କୌଶିକୀ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାତ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହିପରି ଯମୁନା, କାଭେରୀ, କୃଷ୍ଣଭେନା, ଗଭୀର ସୁବେନା ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୋଦାବରୀ ମଧ୍ୟ ଉପଦ୍ରବିତ ହେଲେ। ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ସିନ୍ଧୁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, କମଳପ୍ରଭବା ଏବଂ ରତ୍ନ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଜଳ ଥିବା ଶୋଣା ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷୁଭ୍ଧତାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ଜଳର ନର୍ମଦା, ବେତ୍ରବତୀ, ଗୋମତୀ, ପୁରାତନ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ମହି, କଳମାହି, ତମସା ଫୁଲର ଭାରରେ ଅଭିଭୂତ ହେଲେ। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ, ରତ୍ନଭୂଷିତ ରତ୍ନବତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରକଟା ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଣିରେ ଶୋଭିତ, ମହା ଲୌହିତ୍ୟ ନଦୀ ପାହାଡ଼ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ହେଲା। ପଟ୍ଟନ ନଗର, ଧନାଗାର, ଋଷି ଓ ବୀରମାନେ ଯେଉଁଠି ବାସ କରନ୍ତି, ମଗଧ, ମୁଣ୍ଡ, ଶୁଙ୍ଗଙ୍କ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ଉପଦ୍ରବ କଲେ। ସୁହ୍ମ, ମଲ୍ଲ, ଵିଦେହ, ମାଳବ, କାଶୀ-କୋଶଳ, ଗରୁଡ଼ ନିବାସ, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମିତ କୈଳାସ ଶୃଙ୍ଗ ସଦୃଶ ଥିଲା, ଏହି ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ ହେଲା। ଲୌହିତ୍ୟ ସମୁଦ୍ର, ଲାଲ ଜଳ ଭରି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଉଦୟ ପର୍ବତ, ଶତ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ସୁନା ମଞ୍ଚ ଓ ମେଘମାଳା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ସୁନା ଗଛ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକର ଗଛ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଉଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ। ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଆୟୋମୁଖ ପର୍ବତ ଖଣିଜରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଶୁଭ ମଲୟ ପର୍ବତ ତମାଳ ଉଦ୍ଭିଦର ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଳିକ, ଶୂରଭୀର, ଭୋଜ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଵଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ, ଉନ୍ଦ୍ର, ପୌଣ୍ଡ୍ର, ବାମଚୂଡ଼, କେରଳର ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉପଦ୍ରବିତ ହେଲେ, ଦେବତା ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷୁଭ୍ଧତାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟର ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନିବାସ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କର ଆସନ, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ପକ୍ଷୀ ଓ ମହାବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସୁନାର ଶିଖର ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗୀତରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ପର୍ବତ ଗିରିପୁଷ୍ପିତକ ଶ୍ରୀମୟ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ସମୁଦ୍ରକୁ ଛିନ୍ଦି ଉଠିଥିବା ଏହି ପର୍ବତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶ୍ରମାର୍ଥ ହୋଇଥିଲା, ଶିଖରମାନେ ଆକାଶକୁ ଚିରିଥିବା ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସଦୃଶ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ଆବୃତ, ଏହି ପର୍ବତ ଶତ ଯୋଜନ ଆୟତନରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକିଥିବା ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଉପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷଭ ପର୍ବତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠି ଅଛି ଆଶୀର୍ବାଦମୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିବାସ ଥିବା କୁଞ୍ଜର ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠି ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ସହିତ ନାଗମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ଭୋଗବତୀ ନଗର, ମହାସେନ ପର୍ବତ, ପାରିୟାତ୍ର ପର୍ବତ, ଚକ୍ରବାନ୍, ବରାହ ପର୍ବତ, ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁରୀ ଏବଂ ଏଠି ବସୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ନରକ ଦାନବ, ମେଘ ପର୍ବତର ଗର୍ଜନରେ ସମସ୍ତେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଅଛି ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପର୍ବତ, ଏବଂ ମେରୁ ପର୍ବତ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତର ଗୁହାମାନେ ସଦା ବିଶ୍ୱ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ହେମଗର୍ଭ ଓ ହେମସଖ ପର୍ବତ ଏଠି ଥିଲେ। କୈଳାସ ପର୍ବତ, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନବ ରାଜା ଦ୍ୱାରା କମ୍ପିତ ହୋଇଥିଲା। ସୁନା ଲୋଟସରେ ଭରିଥିବା ବୈଖାନସ ହ୍ରଦ ଏଠି ଅଛି। ମାନସ ହ୍ରଦ, ହଂସ ଓ ବକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ହିମର ଢେରରେ ଢାକା, ଉଶୀରବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଶିଖର ଏଠାରେ ଅଛି। ପ୍ରଜାପତି ପର୍ବତ, ପୁଷ୍କର, ଦେବାଭ୍ର, ରେଣୁକା, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ପର୍ବତ, ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉପଦ୍ରବିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଏହି ଦୈତ୍ୟର କ୍ଷୁଭ୍ଧତାରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ। କପିଳ, ଭୂପୁତ୍ର ଏବଂ ବ୍ୟାଘ୍ରବାନ୍ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାତ ଅନୁଭବ କଲେ। ଆକାଶବାସୀ, ସତୀପୁତ୍ର, ପାତାଳବାସୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ ମେଘ ଦଳ, ଯେଉଁମାନେ ହସ୍ତିଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଉପରକୁ ଗତି କରନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ଗଦାଧାରୀ, ଶୂଳଧାରୀ, କରାଳ ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ। ସେ ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ, ମେଘର ଗର୍ଜନ, ତୁରାନ୍ତ ମେଘ ସଦୃଶ ଦୃତ ଗତିରେ ଏଗିଯାଉଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ଦିତିର ପୁତ୍ର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ, ନୃସିଂହଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଏଗିଯାଇ, ସିଂହ ରୂପୀ ଭଗବାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଦ୍ୱାରା, 'ଓଁ' ଶବ୍ଦର ସହାୟତାରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିରି ହତ ହେଲେ। ଦିତିପୁତ୍ର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବିନାଶ ପରେ, ପୃଥିବୀ, କାଳ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଆକାଶ, ଗ୍ରହ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦିଗ, ନଦୀ, ପର୍ବତ ଏବଂ ମହାସାଗର ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ।