ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ନାରାୟଣ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କର ଶରଣାଗତ ହେଲୁ । ଦୟାକରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା, ହେ ନାଥ, ଦାନବର ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ ।" ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, "ଆପଣେ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ।" ତାପରେ ଭଗବାନ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, "ହେ ଅମର ଦେବତାମାନେ, ଭୟ ଛାଡ଼ । ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରୁଛି । ଏହିପରି, ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ପୂର୍ବ ଦେବଲୋକକୁ ଫେରିଯାଅ ।" "ଏହି ଦାନବ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତ ବରରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଜୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ, ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ହତ୍ୟା କରିବି ।" ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବିଧ୍ବଂସ ନିମିତ୍ତେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ । ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁରନ୍ତ "ଓଁ" ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଧାର କରି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ହରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସୁନ୍ଦର, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ । ସେଠାରେ, ଭଗବାନ ଅଦ୍ଭୁତ ଅର୍ଧ-ମଣିଷ ଓ ଅର୍ଧ-ସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ—ଦେହ ମଣିଷ ଓ ସିଂହ ଦୁଇଁଥିଲା । ନୃସିଂହ ରୂପରେ ସେ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ । ଏହିପରି, ସେ ଦେଖିଲେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଭବ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ, ମନୋହର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସଭାମଣ୍ଡପ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ । ଏହି ସଭାମଣ୍ଡପ ଏତେ ବିଶାଳ ଥିଲା—ଏକ ଶତ ଏବଂ ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଦିବ୍ୟ, ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଗମନ ଯୋଗ୍ୟ, ଓ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନ ଜରା, ଶୋକ, କ୍ଲାନ୍ତି ରହିତ, ସ୍ଥିର, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସୁଖଦାୟକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲୋକମୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା । ସେଠାରେ ଜଳାନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଦିବ୍ୟ ମଣିମୟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲେ । ନୀଳ, ହଳଦିଆ, ଧଳା, କଳା, ଲାଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର ବୃକ୍ଷ ଓ ଝାଡ଼ି ଏଠାରେ ଶତଧା ଫୁଲର ଗୁଛ ଧରିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ସଭାମଣ୍ଡପ ଧଳା ମେଘ ମଣ୍ଡଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖଦାୟକ, କେବେ କ୍ଷୁଧା, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, କ୍ଲାନ୍ତି ନାହିଁ; ଏଠା ନ ଉତ୍ତାପ, ନ ଶୀତ । ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୀପ୍ତିମାନ ସ୍ତମ୍ଭ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ରେଖାଗତ ନ ଥିଲେ; ସ୍ଥାନ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ । ଏହି ସଭାମଣ୍ଡପ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ନିଜ ଆଲୋକରେ ଦ୍ୟୁତିମାନ ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଶିରୋପରି ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଦେବ ଓ ମାନବ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଓ ଅସୀମ । ଏଠାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ନିତ୍ୟ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ଗରମରେ ଶୀତଳ ଓ ଶୀତରେ ଉଷ୍ଣ ଜଳ ମିଳେ । ଏଠାରେ ଫୁଲ ଲଦା ଡାଳ ଓ ମହାଶାଖା, ଲତା ଛାୟାରେ ଢାକା, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ରସାଳ ଫଳ ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ ଏଠାରେ ନ ଅତ୍ୟଧିକ ଠଣ୍ଡା, ନ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ହ୍ରଦ ଓ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ । ସେ ହ୍ରଦ ଶତପତ୍ରୀ ଲୋଟସ, ଶତଦଳ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଲାଲ କୁବଳୟ, ନୀଳ କୁମୁଦା ଫୁଲରେ ଢାକା ଥିଲା । ଏଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପକ୍ଷୀ, ରାଜହଂସ, ପ୍ରିୟ କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, ସାରସ, କୁରରା ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ବିହାର କରୁଥିଲେ । ଏଠାରେ ନିର୍ମଳ ଶ୍ଵେତ ପକ୍ଷୀ, ଫିକା ପାଖର ପକ୍ଷୀ, ଅନେକ ହଂସ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ସାରସ ଚିତ୍କାରେ ଭରିଥିଲା । ସେଠାରେ ଶୁଭ ପୁଷ୍ପମୟ ଲତାଗୁଛ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଫୁଟିଥିଲା, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପରେ । କେତକୀ, ଅଶୋକ, ସରଳ, ପୁନ୍ନାଗ, ତିଳକ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ବ, ନିପ, ପ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ, ଧବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଥିଲେ । ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ପାଟଳ, ଶାଲ୍ମଳୀ, ହରିଦ୍ରା, ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଚମ୍ପକ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ । ଏହି ସଭାମଣ୍ଡପରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ, ପ୍ରବାଳ ଓ ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା । ଏଠାରେ ମଜବୁତ ତଣ୍ଡ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶାଖା ଥିବା ଗଛ, ଖଜୁରି ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ, ଏବଂ କଳା ଏବଂ ଅଶୋକ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣର ବୃକ୍ଷ । ଏଠାରେ ଭାରୁଣ, ବତ୍ସନାଭ, କଠଳ, ଚନ୍ଦନ, କଦମ୍ବ, ସୁମନସ, ନିମ୍ବ, ପୀପଳ, ଟିଣ୍ଡୁକ ଗଛ ଦେଖିଲେ । ଏଠାରେ ପାରିଜାତ, ଲୋଧ୍ର, ଜାସ୍ମିନ, ଭଦ୍ରଦାରୁ, ଆମଳକୀ, ଜାମୁ, କୁଚା, ଶୈଳବାଳୁକ ଗଛ ଥିଲେ । ଏଠାରେ ଖଜୁରୀ, ନାଡିଆ, ହରୀତକୀ, ବିଭୀତକୀ, କାଳିୟକ, ଦ୍ରୁକାଳ, ହିଙ୍ଗୁ, ପାରିୟାତ୍ରକ ଗଛ ଥିଲେ । ଏଠାରେ ମନ୍ଦାର, କୁନ୍ଦ, ଲକ୍ତ, ପତଙ୍ଗ, କୁଟଜ ଓ ଲାଲ କୁରଣ୍ଟକ, ନୀଳ ବୃକ୍ଷ ଓ ଅଗରୁ ଥିଲେ । ଏଠାରେ କଦମ୍ବ, ଭବ୍ୟ, ଦାନା, ବୀଜପୂରକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ବିଳ୍ବ ଗଛ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଥିଲେ । ଏଠାରେ ଅଶୋକ ଓ ତମାଳ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ଝାଡ଼ି ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଅନେକ ମଧୁକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଧରସ ଗଛ ଥିଲେ । ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲତା, ଏବଂ ଅନେକ ଅରଣ୍ୟଜ ଗଛ ଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ମଦମସ୍ତ କୋଇଲି ଓ ଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକୁହି ଧ୍ୱନି ରହିଥିଲା । ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଫୁଲ ଲଦା ଡାଳରେ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ, ଲାଲଚେ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀ ବସିଥିଲେ । ଜୀବଜୀବିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତୁଥିଲେ । ଏହି ଦିବ୍ୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ସଭାମଣ୍ଡପରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବସିଥିଲେ ।