ସେତେବେଳେ, ସୁନା ରଙ୍ଗର କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜ ନେଇ, ଷଡ୍ମୁଖୀ ମହାସେନ ତାରକ ଦାନବର ନିକଟକୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଆସିଲେ। ସେ ତାରକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ଅବୁଦ୍ଧିମାନ, ରୁକ, ରୁକ! ଏହି ଜଗତକୁ ଦେଖ। ଆଜି ମୁଁ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ତୋତେ ବଧ କରିବି। ତୋ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା ଶସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ମନେ ପକା।” ଏପରି କହି, କୁମାର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିପ୍ରେଷଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଶକ୍ତି ଛୁଟିଲା, କଙ୍କଣର ଝଙ୍କାର ସହିତ ଦାନବ ତାରକଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦୂର କଲା, ଯାହା ହିମାଳୟ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ହୀରା ପରି କଠିନ ଥିଲା। ତାରକଙ୍କ ଜୀବନ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଲା, ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ପର୍ବତ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଯିବା ପରି ସେ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ, ପଗଡ଼ି ଓ ଅଳଙ୍କାର ସବୁ ଛିଟିଯିଗଲା। ଏହିପରି ଦାନବ ବଧ ହେବା ସହ ଦେବତାମାନେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ନରକରେ ଥିବା ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ, ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ହଜାର ହଜାର ନାରୀଙ୍କ ସହ ଖେଳି, ଆତୁର ଭାବରେ ନିଜ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ସ୍କନ୍ଦକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ—ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ସ୍କନ୍ଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି କଥାକୁ ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ଲୋକ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସମୃଦ୍ଧ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ଭୂତ-ପିଶାଚଙ୍କୁ ଭୟ କରିନଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ। ଯିଏ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ପୂଜା କରି, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମହା ଧନୀ ହୁଏ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଦୁଃଖିତ ଶିଶୁମାନେ ଓ ରାଜଦ୍ୱାରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ ପଢ଼ିଲେ, ସେମାନେ ଚାହିଦା ସବୁ ପାଉଛନ୍ତି ଓ ଶେଷରେ ଷଣ୍ମୁଖ ସାମ୍ୟକୁ ଅପ୍ୟାୟନ କରନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ବଧ, ନରସିଂହଙ୍କ ମହିମା ଓ ପାପ ନାଶ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ପ୍ରାଚୀନ କୃତୟୁଗରେ, ଦୈତ୍ୟମହାରାଜ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରାଣୀ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏଁ ସେ ଜଳରେ ରହି, ସ୍ନାନ, ମୌନ, ନିୟମର ପାଳନ କରି ତପ କଲେ। ତାଙ୍କର ଶାନ୍ତି, ନିୟମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତାପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ରଥରେ, ହଂସ ଯୋଗରେ ଏଠାରେ ଆସିଲେ। ସେଙ୍କ ସହ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ମରୁତ୍, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁ, ମଧ୍ୟଦିଗ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ତାରା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀ, ମହାଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମାବେଶରେ ଥିଲେ। ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ, ସପ୍ତ ଋଷି, ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ରାଜର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଘେରିଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟାପକ, ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଦାନବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୋର ଭକ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ବର ଚାହିଁ, ଭାଗ୍ୟ ହେଉ, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି ତାହା ମାଗ।” ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ କହିଲେ—“ଦେବ, ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, ମନୁଷ୍ୟ, ପିଶାଚ—ଏମାନେ କେହି ମୋତେ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଋଷିମାନେ ଶାପ ଦେଇ ମୋତେ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି। ଶସ୍ତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର, ପର୍ବତ, ଗଛ, ଶୁଷ୍କ କିମ୍ବା ଭିଜା କିଛି ଦ୍ୱାରା, ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ କେବେ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଆକାଶ, ତାରା, ଦଶଦିଗ ହେଉ। ମୁଁ କ୍ରୋଧ, କାମ, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, କୁବେର, ଯକ୍ଷ, କିମ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ହେଉ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ବିଚିତ୍ର ବରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୋତେ ଦେଲି। ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସଦା ପୂରଣ ହେବ।” ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ବର ପାଇଁ ଦେବତା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆସି କହିଲେ—“ଏହି ବର ଦେଇ ଦାନବ ଆମକୁ ବଧ କରିଦେବେ। ଦୟା କର, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ବିନାଶ ବିଚାର କର।” “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳ ସ୍ରଷ୍ଟା, ଦେବ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ପଣକାରୀ, ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱରୂପର ଜ୍ଞାନୀ।” ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଶୀତଳ ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ—“ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବତାମାନେକୁ ମିଳିବ; ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ବର ପାଇଁ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତିନି ଲୋକର ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ ତିନି ଲୋକକୁ ନିଜ ଅଧୀନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଲେ। ବରର ମଦ ଓ କାଳର ନିୟମରେ, ଦାନବ ଦାନବମାନେକୁ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ କରିଦେଲେ। ତେଣୁ ଆଦିତ୍ୟ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ବସୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ, ଦ୍ୱିଜ ଋଷି, ମହା ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଯଜ୍ଞସ୍ୱରୂପ, ନିତ୍ୟ ବାସୁଦେବ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣଗତ ହେଲେ।