ତାରକାସୁର ତାଙ୍କର ରାଜମହଳରୁ ଅପାର ଦେବସେନାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛର ଫୁଲର ଗୁଛ ଫୁଟି ରହିଛି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ୍ର କଞ୍ଚୁକ ଧାରଣ କରି ଦେବସେନା ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେଠାରେ ଦେବଗଣଙ୍କର ସେନା ଆସିଥିଲା, ଯେଉଁଠି ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଓ ଜୟଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ସଙ୍ଗୀତ ବାଜୁଥିଲା। ଏହା ସବୁ ଦେଖି ତାରକାସୁର ଅନ୍ତଃକରଣ ଅଶାନ୍ତିତ ହେଲା—ଏହି ଅପୂର୍ବ ଯୋଦ୍ଧା କିଏ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୟ କରିପାରିନାହିଁ? ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ସେ ବାର୍ଦ୍ଦମାନଙ୍କର କଠୋର କଥା ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଖଣ୍ଡିଦେଲା—"ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ କୁମାର, ଦାନବବଂଶର ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଜୟ। ଷଣ୍ମୁଖ, ମୟୂର ରଥରେ ଉପବିଷ୍ଟ, ତୁମ ଚରଣ ରେ ଦେବମୁକୁଟ ଛୁଇଁଯାଉଛି, ନବ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମରେଶା ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ, ଦାନବକୁ ଜଳାଇଦେଉଥିବା ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଜୟ। ବିଶାଖ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଦେବସେନାପତି, ଗୌରୀପୁତ୍ର, ସୂର୍ୟସ୍ପର୍ଶିତ, ସୋନାର ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣକର୍ତ୍ତା, ତୁମକୁ ଜୟ। ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ, ଦିତିପୁତ୍ର ଓ ତାରକାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିବା, ସପ୍ତାହର ଶିଶୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦୁଃଖ ନାଶକ, ତୁମକୁ ଜୟ।" ଏହିପରି ବିଦ୍ୱାନ୍ ବାର୍ଦ୍ଦମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ତାରକା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଏବଂ ବୁଝିଲେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଏବେ ନିକଟ। ଏହା ଭାବି, ଘମେ ଭିଜି, ଏକ ଅନୁଚର ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ରାଜମହଳ ଛାଡି ଚାଲିଗଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, କାଳନେମିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଗରମ ହୋଇ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଚିତ୍କାର କଲେ—"ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଦୌଡ଼! ଧର! ବ୍ୟୁହ ଗଠନ କର!" ତାରକା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ଶିଶୁ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛ? ନାକି ଖେଳିବାକୁ ବଲ୍ ନେଇଛ?" ସେ କହିଲା, "ତୁମେ ଦାୟିତ୍ୟମାନେ କେମିତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ଦେଖିନାହାଁ, କାରଣ ତୁମେ ଶିଶୁ, ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ସୀମିତ।" କିନ୍ତୁ କୁମାର, ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତାରକା, ଏବେ ତୁମେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ନିର୍ଭୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ମୋର ଶିଶୁତ୍ୱକୁ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ—କେବେ କେବେ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ କାଳସର୍ପ ହୁଏ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୁବକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁ ହେଲେ ଅଜୟ। ମନ୍ତ୍ର ଅଳ୍ପ ଅକ୍ଷର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଦୀପ୍ତି ଦେଖ।" ଏପରି କୁହି, ତାରକା ଏକ ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ କୁମାର ତାଙ୍କର ଅପରାଜୟ ଭଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ। ତାରକା ଏକ ଲୋହା ମୁସଳ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରିଲେ। ଷଣ୍ମୁଖ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଦାୟିତ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ତାରକା ଗଭୀର ଅନ୍ଦୋଳିତ ପର୍ବତ ପରି କମ୍ପିତ ହେଲେ। ଏପରି ଦେଖି, ତାରକା ମନେ କଲେ—"ନିଶ୍ଚୟ, ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଛି।" ତାଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ଦେଖି, କାଳନେମି ସହ ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କୁମାର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର କିଛି କୁମାରଙ୍କୁ ଛୁଁଇପାରିଲା ନାହିଁ, ସେ ଅବିଚଳିତ ରହିଲେ। ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ପୁନି ପୁନି ବାଣ, ଶୁଳ ଆଦି ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଦେବମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତେଣୁ କୁମାର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଦାନବସେନାକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ। ଦାୟିତ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଅନେକ ଦିଗରେ ବିନାଶ ହେଲେ। ଏହିବେଳେ ରୁଦ୍ର ତାରକା, ଦାନବମୁଖ୍ୟ, ସୋନା ମୁଡିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଗଦା ନେଇ କୁମାରଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଘାତ କଲେ, ମୟୂର ପର ଥିବା ବାଣଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ପଳାଇଗଲେ। ବଡ଼ ଭାଳା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାରକା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ କୁମାରଙ୍କର ମୟୂରବାହନକୁ ଆହତ କଲେ। ଦେବମାନେ ପଳାଇଯିବା ଓ ମୟୂର ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯିବା ଦେଖି, କୁମାର ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଥିବା ନିର୍ମଳ ଶକ୍ତି ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଲେ। ସୋନା ଭରା କଂକଣ ଧାରି, ଷଣ୍ମୁଖ ମହାସେନା ତାରକାଙ୍କୁ ଦୃତ ତାଳରେ ସମ୍ନିଧାନ କଲେ—"ଅବିବେକୀ, ଦଢ଼ାଁ, ଏଇ ଜଗତକୁ ଦେଖ! ଆଜି ମୋର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି। ତୁମର ଶିକ୍ଷିତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କର!" ଏହିପରି କହି, କୁମାର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ତାରକାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର କଂକଣର ଧ୍ୱନି ସହ ଛୁଟିଥିବା ଶକ୍ତି, ପର୍ବତ ଚୂଡ଼ା ପରି କଠିନ ତାରକାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା। ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଦେହ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା, ମୁକୁଟ ଓ ପାଗଡ଼ି ଖସିଗଲା, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଚିତ୍ର ହେଲା। ତାରକା ବିନାଶ ପାଇ, ଦେବମାନେ ମହାଉତ୍ସବ କଲେ; ସେଇ ସମୟରେ ନରକରେ ଥିବା ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ। ଦେବମାନେ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ହଜାର ନାରୀ ସହ ଖେଳି, ଆପଣାପଣା ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧ ଓ ତାପସମାନେ ମିଶି, ସ୍କନ୍ଦକୁ ବର ଦେଲେ। ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ସ୍କନ୍ଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି କଥା ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ଲୋକ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଧନୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶୁଭ ରୂପ, ଭୂତପିଶାଚ ଭୟ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ। ଯିଏ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର କୌତୁକ କଥା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମହାଧନୀ ହୁଏ।