ଏହି ଗଥାରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଏଠାରେ ଅନେକ ପରିଚାରକମାନେ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଉପକରଣ ଓ ଅନେକ ବିଧ ଆହୁତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଅସୀମ ଗୁଣର ଧାରକ, ଯାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଅଶକ୍ୟ। ଏଠି ଏକ ବିଶେଷ ବିର ଦେଖାଯାଏ—ସେ ପଶୁଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗ, ମୁଞ୍ଜା ଘାସର ବେଲ୍ଟ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମୁହଁ ରକ୍ତରଙ୍ଗର ଗେରୁ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସଦା ଚଞ୍ଚଳ। ତାଙ୍କ ଗଲାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ପଦ୍ମମାଳା ରହିଛି, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଦେହ ଓ ରୂପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ, ସେ ପାଥର, କାଂସା ଓ କାଠର ତାଳ ବଜାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରଭୁ କିଏ? ସେ କିନ୍ନରମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭୁ ପୁନିପୁନି ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୀତକୁ ମନୋযোগ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତି। ଏହି ବିର ଶିଶୁ, ହେ ଦେବୀ, ମୋର ହୃଦୟରେ ସଦା ପ୍ରିୟ, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କର ପରିଚାରକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଏପରି ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ, ହେ ନଗରବିଧ୍ଵଂସିନୀ, ମୁଁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲି; କେବେ ମୁଁ ଏହି ପୁଅକୁ ଦେଖିପାରିବି, ଯିଏ ଆନନ୍ଦ ଦାନ କରେ? ମୁଁ ଚାହେଁ ଏହି ଶିଶୁ ତୁମର ପୁଅ ହେଉ, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ, ହେ କୂମ୍ଭକଟି, ତୁମେ ମାତୃତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଏବଂ ବିରକା ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ ବିଜୟାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବିରକାଙ୍କୁ ନେଇଅସିବାକୁ ପଠାଇଲେ, ଯିଏ ପାହାଡ଼ର ରାଜଧାନୀରୁ ତଳକୁ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅବତରଣ କଲେ। ବିଜୟା, ଗଣପାଙ୍କ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯାଇ କହିଲେ, "ଆସ, ବିରକା! ତୁମର ଅତି ଉତ୍ସାହରୁ ପ୍ରଭୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ନୃତ୍ୟଶାଳାରେ ଶୈଳଜା କ'ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ?" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ବିରକା ତାଙ୍କର ପାଥର ଖଣ୍ଡ ରଖିଦେଲେ, ମୁହଁ ଧୋଇଲେ, ଏବଂ ବିଜୟାଙ୍କ ଡାକରେ ଆସି, ଘଟଣାର ମୂଳ କାରଣ କହିଦେଲେ। ବିଜୟାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାହାଡ଼ ଶୀଖରରୁ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜ ଫୁଟିଥିବା ରକ୍ତକମଳ ସମାନ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗିରିଜା ଯାଁକ ଅଂଶୁ ମଧୁର ଦୁଧରେ ଭିଜିଯାଏ, ମୃଦୁ ଏବଂ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ ସ୍ନେହ ଦେଇ କହିଲେ, "ଆସ, ଆସ! ବିରକା, ଏବେ ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ହେଲ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛ।" ଏପରି କହି, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ କୋଳେ ବସାଇ, ଗାଳରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ମୃଦୁ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘିଲେ, ଅଙ୍ଗ ଶୁଧ୍ଧ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବୀୟ ଅଳଂକାର—ଘଣ୍ଟି ଲଗା ମେଖଳା, ପାଏ ପାଇଁ ନୂପୁର, ରତ୍ନ ମୁଦ୍ରିକା, ହାର, ଜଘନ୍ନ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କାର—ପିନ୍ଧାଇଲେ। ଦେବୀୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବିଜ ମିଶିତ, ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଶରୀରର ସୁରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତେ ବିଧି କଲେ। ଏପରେ, ତାଙ୍କୁ ଗୋରୋଚନା ଓ ତରଲ ପତ୍ରର ମାଳା ପିନ୍ଧାଇ, ମାଥାରେ ରଖି, ଦେବୀ କହିଲେ, "ଏବେ ଯାଅ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଖେଳ, ଶୈଳ ଉପରେ ଶଚେତନ ରୁହ; ଖାଇଁ ଓ ଅସ୍ଥିର ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ, ସାପ, ବୃକ୍ଷ, ହାତୀ ଓ ଭଙ୍ଗା ପାଥର ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଧୀରେ ଚାଲିବା; ଅନ୍ୟେ ଯେଉଁଠି ଘୁଞ୍ଚନ୍ତି, ସେଠି ଯିଅନି।" "ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ ତଟରେ ଯିଅନି, ସେଠି ଜଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଗବାନ୍, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଦୁଷ୍ଟ ବାଘରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ବିରକା, ଗଣେଶଙ୍କ ଅନେକ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଭାବ, ଯାହା ମୋ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି, ସେହି ଭାବ ତୁମେ ଧାରଣ କର।" ଏହି ଶୁଭ ଦଶା, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ଆଶା କରିଥିଲେ, ଏହିବେ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି; ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳିତ ରହୁ। ବିରକା ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପରିଚାରକମାନେ ଏକାଠି କରି, ହସିକି ବଳକ ଖେଳର ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏଠି ମୋ ମା ନିଜେ ମୋତେ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଲାଲ ଚିହ୍ନ ଥିବା ବସ୍ତ୍ର, ଏହି ସିନ୍ଦୁବାର ଫୁଲ, ଏବଂ ଏହି ଚମେଳି ମିଶିତ ମାଳା ମୋ ମାଥାରେ ରଖାଯାଇଛି। ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ଧରିଥିବା କିଏ? ମୁଁ ଏହି ଖେଳନା ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି।" ସେ ଦକ୍ଷିଣରୁ ପଶ୍ଚିମ, ପଶ୍ଚିମରୁ ଉତ୍ତର, ଉତ୍ତରରୁ ପୂର୍ବକୁ ଗୋଟିଏ ଦଳ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଖେଳୁଥିଲେ; ଶୈଳଜା ଜନାଳାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମା ଭୂବନେଶ୍ୱରୀ ମଧ୍ୟ ଏ ଶିଶୁ ଖେଳରେ ମନ ମୁଗ୍ଧ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତାନରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଏହି ମାୟାରେ ଆବୃତ ହେଉନାହାନ୍ତି କି? କେବଳ ଅବିବେକୀ, ମୂଢ଼, ମାଂସ ଓ ମଳ ଦେହ ଥିବା ଲୋକ ଏପରି ନହେଁ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପରିଚାରକ, ଯାନ, ଓ ମୌଣ୍ଟ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଥିଲେ; ଲୋକପାଳମାନେ, ଏହି ରୂପ ତଳବାର, ତଳବାର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ନିର୍ଲିପ୍ତ, ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ; କିଏ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ? କିଏ ଅସ୍ତ୍ର ଚାହେ? ଏହି ଭୟଭୀତ ରୂପକୁ ନେଇ ପାହାଡ଼ରେ କିଛି କରିବା ନାହିଁ; ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ତାଙ୍କୁ ହତ କରି କଣ ଲାଭ? ତେଣୁ ଲୋକପାଳମାନେ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଦେବୀ ଏହି ଛୋଟ ବିରକାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, "ଅତଏବ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ଝରଣା ଓ ଅଗ୍ନିଦେବୀଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଅ; ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଝରଣାର ପାଣିରେ ନିମଗ୍ନ ହେଉ।" ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପବନ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବହୁ, ଧୂଆଁ ଢାକା ମାଳା ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ସ୍ଥାନରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପବନର ଗର୍ଜନରେ। ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ମାନଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ନିବାସରେ, ସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦାର ଫୁଲ, କୋମଳ ପତ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚାରକମାନେ ମନ୍ଦର ଗୁହାରେ ବସିଥିଲେ; ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଚଉଡ଼ିଆ, ଅଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରୂପ ରସ ପାନ କରୁଥିଲେ; ଶୈଳଜା ମାତା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଆନନ୍ଦ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।