ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ ପିତୃକ୍ରୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କେମିତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ବିଷୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—ଯଦି ମାଛ ମାଂସ ଦିଆଯାଏ, ପିତୃଗଣ ଦୁଇ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ହରିଣ ମାଂସରେ ତିନି ମାସ, ଛାଗ ବା ଛୋଉଳି ମାଂସରେ ଚାରି ମାସ, ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ମାଂସରେ ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଛାଗ ମାଂସ ଦେଲେ ସେମାନେ ଛଅ ମାସ, ପର୍ଷତ ମାଛ ମାଂସରେ ସାତ ମାସ, ଏନା ମୃଗ ମାଂସରେ ଆଠ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି। ବନଶୁକର ଓ ମହିଷ ମାଂସ ଦେଲେ ଦଶ ମାସ, ଶଶକ ଓ କଛୁଆ ମାଂସ ଦେଲେ ଏଗାର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଗାଈର ଦୁଧ, ଦୁଧରେ ରନ୍ଧା ଚାଉଳ, ଓ ରୌରବ ପଶୁ ମାଂସ ଦେଲେ ପୂରା ବର୍ଷ ଓ ପନ୍ଦର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳେ। ବନ୍ୟ ଓକ୍ସ (ବାର୍ଦ୍ରୀଣସ) ମାଂସ ଦେଲେ ବାର ଦିନ, କାଳଶାକ ଶାଗ ଓ ତଳୱାର ମାଛ ଦେଲେ ଅନନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦିଏ। ଗାଈ ଦୁଧ, ଘୃତ, ମଧ ମିଶିତ ପାୟସ ଦେଲେ, ଏହାକୁ ପିତୃମାନେ ଓ ପୂର୍ବଜ ଦେବତାମାନେ ଅକ୍ଷୟ ମନେ କରନ୍ତି। ଏହି ପିତୃକ୍ରୁଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟରେ, ନିଜେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ସମସ୍ତ ପୁରାଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୋମଙ୍କ ଶୁଧ୍ଧିକର ଷ୍ଟୋତ୍ର, ବୃହତ୍ ସାମନ୍, ରଥନ୍ତର ସାମନ୍, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସାମନ୍ ଓ ସରୌହିଣ ମଧ୍ୟ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହାପରେ, ଶାନ୍ତିକାଧ୍ୟାୟ, ମଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମଣ୍ଡଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଯାହା ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପାଠ କରିବା ଦରକାର। ଏପରି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅତିଥିମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ଓ ସେମାନେ ଭୋଜନ ସ୍ଥଳରେ ଥିବା ବେଳେ, ନିଜେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ, ଭୋଜନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ଛିଟିଏଇ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଥିବା ଓ ଅଦହିତ ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ମା, ବାପା, ବନ୍ଧୁ, ଉତ୍କଳ ଶୂଦ୍ଧି ବା ଖାଦ୍ୟ ନଥିବା, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଭୂମିରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଲୋକେଶୁ ଶୁଭ ଦେଉ। ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କ୍ରିୟା ବିନା ଚଳିଗଲେ, ବଂଶର ତ୍ୟାଗିତା ମହିଳାମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଓ ଦର୍ଭା ଉପରେ ଛିଟାଯାଏ, ସେହିଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ରହେ। ଅଜ୍ଞାତ ଓ ପିତୃଗତ ପାଇଁ ଜଳ ଏକଥର ବା ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ, ଗୋମୟ, ମୁତ୍ର ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଲିପ୍ତ ଭୂମିରେ ଦେବା ଦରକାର। ଦର୍ଭା ତୀରକୁ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖ କରି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପିତୃବଳି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୌଚ କ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ, ନିଜର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର କହି, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ପରେ ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦର୍ଭା ବାମ ହାତରେ ଧରି, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ, ଦୀପ ଜଳାଇ, ଫୁଲ ଦେଇ, ମୁଁହ ଧୁଇ, ଏକଥର ବା ଅନେକଥର ଜଳ ଦେବା ଦରକାର। ଏହାପରେ ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ତିଳ ମିଶିତ ଅକ୍ଷୟ ଜଳ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର କହି, ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୋ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ର, ଉତ୍ତମ ଶୟନ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ନିଜ ଏବଂ ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦାନରେ କଞ୍ଚନତା ଛାଡ଼ି, ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ୱଧା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ଦାନ ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବା ଉଚିତ୍—‘ପିତୃମାନେ ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ’ ବୋଲି କହିବା ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଧ୍ୱନି କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ‘ଆମ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ’ ବୋଲି କହିଲେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଉ—‘ଦାତାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ’। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ‘ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ସତ୍ୟ ହେଉ’ ବୋଲି କହିଲେ, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଠ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପିଣ୍ଡ ହଟାଇଦେବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯିଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ସାଥିରେ ଅପେକ୍ଷା କରି, ପରେ ଗୃହଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଭୂମିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ନ୍ୟାୟବାନ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅଂଶ ଥାଏ। ଏହି ପିତୃଭୋଜନ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନେକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିଲେ—ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବା ନଥିଲେ, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଂଶୀ। ଏହାପରେ, ସେ ନିଜେ ସମ୍ମୁଖେ ଥିଅ, ଜଳପାତ୍ର ଧରି ‘ବାଜେ ବାଜ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କୁଶ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ବିଦାୟ ଦିଅ। ବାନ୍ଧବ, ପୁତ୍ର, ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବାହାରକୁ ଅଷ୍ଟପଦ ପରିକ୍ରମା କରି, ପୁଣି ଫେରି ଆସି, ଅଗ୍ନିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଛିଟିଏଇ, ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା କରି, ନିତ୍ୟ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ବୈଶ୍ୱଦେବ ପରେ, ଦାସ, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଅତିଥିମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ଏହି ସାମାନ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରିବେ—ଏହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯଦି ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ନାହିଁ, ବା ବିଦେଶରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଜ୍ଞାନୀ ବା ଏକ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରିବେ। ତୃତୀୟ ଧରଣର ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲାଯାଏ, ଏହା ଉତ୍ସବ, ବିବାହ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଅବସରରେ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ମାଆଙ୍କୁ, ପରେ ବାପାଙ୍କୁ, ପରେ ମାମାଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ଫଳ, ଜଳ, ଦର୍ଭା ଓ ଦୂର୍ବା ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍।