ପାହାଡ଼ର ରାଜା ଏକ ଅପୂର୍ବ ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ଚେହେରାରେ ଦୁଃଖ ଭରି ଲୁହ ଝରୁଛି। ସେ ଉତ୍ସୁକତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ? କାହାର ଝିଅ? କାହିଁକି ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଲୁହ ଝରୁଛ? ଏହି କାରଣ କିଛି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ମୁଁ ଭାବୁନି।” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସୁନି, ସେ ମହିଳା ଦୁଃଖରେ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଲୁହ ଭରା କଣ୍ଠରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଉତ୍ତମ ଜନ, ମୁଁ ରତି, କାମଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ। ପାହାଡ଼ର ମହାପ୍ରଭୁ ଏବେ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ କାମଦେବ, ମତ୍ସ୍ୟଧ୍ୱଜୀ ଦେବ, ଦହିଯାଇ ଯାଇଛନ୍ତି; ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଭୟରେ ହେବା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲି, ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ପରେ, ପାହାଡ଼ର ମହାପ୍ରଭୁ ମୋତେ କହିଲେ: ‘ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ରତି; କାମ ତୁମକୁ ପୁନଃ ମିଳିବ। ଯେ କୌଣସି ଭକ୍ତିରେ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରି, ମୋତେ ଶରଣ ନେବେ, ସେ ଚାହିଥିବା ଫଳ ପାଇବେ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ତାହାର କାରଣରୁ ଦୂର ହେବେ।’ ଏହି ଶବ୍ଦକୁ ଆଶା ଓ ଅପେକ୍ଷାରେ ଅପେକ୍ଷା କରି, ମୁଁ ମୋ ଶରୀରକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ରଖିବି, ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ।” ରତିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା ଚିନ୍ତିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ହାତ ଧରି ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଅତୀତର ନିଶ୍ଚିତତା ଦେଖି, ଲଜ୍ଜା ଭରି, ଝିଅ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀନୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପିତା ପାହାଡ଼କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଃଖିତ ଶରୀର ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ କାରଣ? ମୁଁ କିପରି ଏପରି ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲି, ଯେ ମୋ ପତି ମିଳିବେ? ଯାହା ଚାହିଁଛି, ତପସ୍ୟାରେ ଲାଭ ହୁଏ; ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଜଗତ ଅପରାପ୍ତିରେ ବ୍ୟଥା ଭୋଗେ, ଯେତେବେଳେ ଉପାୟ ଅଛି। ତପସ୍ୟା ବିନା, ଜୀବନରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତମ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଶରୀରକୁ ଦହିବି। ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେଲାପରେ, ଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି; ଅସାଧ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିବି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା ତାଙ୍କର ଝିଅ ପ୍ରତି ଆତ୍ମୀୟତାରେ ଭରି, କଣ୍ଠ ଭାବକୁ ହେଇ କହିଲେ, “ହେ ଚଞ୍ଚଳ ଝିଅ, ଉମା, ତୁମର ମୃଦୁ ଶରୀର ତପସ୍ୟାର କଷ୍ଟ ସହିପାରିବ ନାହିଁ, ହେ ମନୋହର ଦେଖା। ଭବିଷ୍ୟତ ଫଳକୁ ସଦା ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ; ନିଶ୍ଚିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭାଗ୍ୟ ଘଟିଥାଏ, ଚାହିଁଲେ କି ନାହିଁ, ତଥାପି। ଏହିପରି, ଝିଅ, ତପସ୍ୟାରେ ତୁମର କିଛି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ; ଚଳ, ଘରକୁ ଫେରିବା, ମୁଁ ଏହି ବିଷୟରେ ଘରେ ଚିନ୍ତା କରିବି।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ଉମା ଗୁଫାରୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୟାନ ହେଲେ, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବି, ଝିଅକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏବେ ଭୂମିରୁ ଆକାଶରେ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା: “ଉମା, ହେ ଚଞ୍ଚଳ ଝିଅ, ତୁମକୁ ଏହି ନାମରେ ଡାକିଛନ୍ତି ତୁମ ଜନକ।” ଏହି ନାମରେ, ଉମା, ସେ ଜଗତରେ ପରିଚିତ ହେବେ; ଦେହୀ ରୂପରେ ଚାହିଁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବେ। ଏହି ଆକାଶବାଣୀ ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ରାଜା ଆକାଶ ପରି ଶ୍ୱେତ ହେଇ, ଝିଅକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଓ ଶୀଘ୍ର ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ସହିତ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯିଁଉଥିବା ଅଗମ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ସେ ନଗରର ରାଜାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଝିଅ। ସେ ହିମବତ୍ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ମଳ ଖଣିଜପଦାର୍ଥ ରହିଛି, ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦଳ ଦଳ ରହିଛନ୍ତି, ଗଛମାନେ ମଧୁମକୁ ରବାବରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ଦିବ୍ୟ ଝରଣା ଓ ପୋଖରୀରେ ଶୋଭିତ। ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦଳ ଦଳରେ, ଚକ୍ରବାକ ଦାଉକ ଦେଖିବାକୁ, ଜଳ ଓ ଭୂମିର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ପାହାଡ଼ର ଗୁଫା ଗୁଫା ସୁନ୍ଦର ନିବାସ ଭଳି, ପକ୍ଷୀ ଦଳ ଦଳ ରହିଛି, ଅନେକ କାମନା-ପୂରଣ ଗଛରେ ଘନ। ସେଠାରେ ଉମା ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଶାଖା ଅତି ବିସ୍ତୃତ, ହରିତ ପତ୍ରରେ ଆବୃତ, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଶତ ଶତ ସ୍ୱପ୍ନର ଅଲୋକରେ ଚମକୁଛି। ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ଆବୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଧାରଣ କରି, ତାହାର ଝୁକା ପତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ମିଶି ଏକଠା ହୋଇଛି। ଉମା ଏଠାରେ ନିଜ ପୋଷାକ ଓ ଆଭୁଷଣ ଖୋଲି, ଦିବ୍ୟ ବର୍କ ରେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ତିରୁ ଘାସର ବେଳ୍ଟ ବାନ୍ଧିଲେ। ତିନି ବାର ସ୍ନାନ କରି, ଫିକା ଖାଦ୍ୟରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି, ଏକ ପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ନିଆ ଖାଇ, ଶତ ବର୍ଷ ଅନ୍ତରେ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ। ଶତ ବର୍ଷ ଖାଦ୍ୟ ବିନା ରହି, ସମ ତପସ୍ୟାର ଧାରା ରଖି, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଉନ୍ମତ କଲେ; ସମସ୍ତ ଋଷି ଆନନ୍ଦରେ ଏକଠା ହେଲେ। ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦର ପାଇ, ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଦେବତାମନ୍ୟ, କ’ଣ କାରଣରେ ଆମକୁ ଡାକିଛ?” ଶକ୍ର କହିଲେ, “ଶୁଣ, ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଟି ଏହି। ହିମାଳୟରେ, ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଛି। ତାଙ୍କ ଚାହିଁଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।” ପ୍ରପଞ୍ଚ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; “ତଥାସ୍ତୁ” କହି, ସିଦ୍ଧମାନେ ସହିତ ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କୁ ଗଲେ। ଋଷିମାନେ ଆସି, ମଧୁର କଥା କହିଲେ, “ଝିଅ, ତୁମ ନିଶ୍ଚିତ ଇଚ୍ଛା କ’ଣ, ହେ ପଦ୍ମନୟନ?” ଦେବୀ ଲଜ୍ଜା ଓ ସମ୍ମାନରେ, ଋଷିମାନେକୁ କହିଲେ, “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହାନ, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗି, ନିର୍ବିକାର ମନ ଏବଂ ଏପରି ମହାନ ଉପସ୍ଥିତି ପାଇଁ—” ମୋର ମନ ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଛି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ; ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ତ୍ୟାର ମନ, ଆପଣମାନେର ଆଦର ଆସନ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଆପଣମାନେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ, ତାପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବେ; ଏପରି କହି, ସେ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଉପସ୍ଥାନ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେକୁ ପୂଜା କରି, ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କଥା କହିଲେ।