ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏକା ହେଉଛ, ଜଗତର ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ, ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ଓ ଅର୍ଥର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ; ତୁମେ ଏକା ହେଉଛ, ଜଗତର ନାଥ, ଦୟାମୟ, ଭକ୍ତଙ୍କର ଭୟକୁ ଉପଡ଼ାଇ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ। ମନ୍ମଥଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନ ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ଶଂକର, ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଚନ୍ଦ୍ରକର ଧାରଣକାରୀ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଲୋକପତି, ତାଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ ଦେଖି, ଖୁସି ହେଇ କଥା କହିଲେ। ଶଂକର କହିଲେ, "ଏହି କାମ ଉଚିତ ସମୟରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେବେ, ଶୀଘ୍ର ଅତିରୁପ ହେବେ; ଜଗତରେ ସେ 'ଅନଙ୍ଗ', ଅଙ୍ଗହୀନ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ।" ଏଭଳି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କାମଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନ ନମ୍ର ମୁଣ୍ଡ କରି ପର୍ବତନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରତି, ହିମବତର ପତ୍ନୀ, ଏକ ଶୋଭାମୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି, ରତି ଅନେକ ଥର କାନ୍ଦିଲେ, ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ତଥାପି ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ରଖିବାରୁ ବିରତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ନାରଦଙ୍କର ଉପଦେଶରେ, ହିମବତ, ଶିତଳ ପର୍ବତର ନାଥ, ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ସଜାଇ, ଉତ୍ସବ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଝିଅର ମୁଣ୍ଡରେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପମାଳା ପିନ୍ଧାଇଲେ, ଚମକୁଥିବା ଚୀନା ରେଶମ ଓଡ଼ାଇଲେ, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ସାଙ୍ଗେ ନେଇଲେ। ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟ ନେଇ, ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଅଟକି, ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ, ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାରୀକୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଜଗତରେ ଅପୂର୍ବ; ଏହି ଶୋଭାମୟ ଉଦ୍ୟାନର ଉପତ୍ୟକାରେ ଥିଲେ। ହିମବତ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ନିକଟେ ଗଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କେ, କାହାର ଝିଅ? ଏ ଶୋଭାମୟ ଜଗତର ସୌନ୍ଦର୍ୟ, କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ଏହି କାରଣ କ୍ଷୁଦ୍ର ନୁହେଁ।" ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନାରୀ ଅଶ୍ରୁ ଭରା ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ବର ଭାର କରି କହିଲେ, "ମହାନ, ମୁଁ କାମଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନ ରତି; ପର୍ବତନାଥ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି।" "ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଦୃଷ୍ଟିରେ, ମୋର ପ୍ରିୟଜନ, ମତ୍ସ୍ୟଧ୍ୱଜ ଦେବ, ଦହିଯାଇଥିଲେ; ସେ ମୋତେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।" "ଭୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲି, ପ୍ରଶଂସା କଲି, ଏବଂ ମୋର ଅନୁରୋଧ ପରେ, ପର୍ବତନାଥ ମୋତେ କହିଲେ—" "ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, କାମଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନ; କାମ ତୁମକୁ ପୁନର୍ବାପସ୍ତ ହେବେ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିରେ ତୁମର ପ୍ରଶଂସା କରି, ମୋତେ ଶରଣ ନେବେ, ସେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଇବେ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ତାହାର କାରଣରୁ ଦୂର ରହିବେ।" "ଏହି ଶବ୍ଦ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଆଶା ଓ ଆଗ୍ରହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମୋ ଶରୀରକୁ ରଖିବି, ମହାନ।" ଏଭଳି ରତି କହିଲେ, ପର୍ବତ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ହାତ ଧରି, ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟର ଦୃଢ଼ତା ଦେଖି, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଅତୀତରେ ଯାହା ହେବାକୁ ଥିଲା, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ଝିଅ ନିଜ ସହାୟିକାମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ପିତା ପର୍ବତକୁ କହିଲେ— "ଏହି ଦୁଃଖୀ ଶରୀରରେ, ମୋ ପାଇଁ କ'ଣ କାରଣ? କିପରି ମୁଁ ଏପରି ସୁଖ ପାଇଲି, ଯେ ମୋର ପତି ହେବେ?" "ଏହି ଇଚ୍ଛା ତପସ୍ୟାରେ ପୂରଣ ହୁଏ; ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଜଣେ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ। ଜଗତ ଅନାବଶ୍ୟକ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ, ଯେଉଁଠି ଉପାୟ ଅଛି।" "ଯେଉଁଠି ତପସ୍ୟା ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତପସ୍ୟା କରି ମୋ ଶରୀର ଦହିଦେବି।" "ତପସ୍ୟାରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ନିବୃତ୍ତି ହେଇ, ମୁଁ ଧନ ପାଇବାକୁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିବି; ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଫଳ ପାଇବାକୁ ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିବି।" ଏଭଳି କହିଲେ, ପର୍ବତନାଥ, ତାଙ୍କ ଝିଅ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରେମରେ, ଭାବାବେଶରେ ହେବାରୁ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିଲେ— "ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଝିଅ ଉମା, ତୁମ ମୃଦୁ ଶରୀର ତପସ୍ୟାର ଅସୁବିଧା ସହିପାରିବ ନାହିଁ, ଶୋଭାମୟ ମୁଖବନ୍ଧି।" "ଭବିଷ୍ୟତ ଫଳ ସଦା ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର; ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆସେ, ଚାହିଁଥିଲେ କିମ୍ବା ନାହିଁ।" "ତେଣୁ, ଝିଅ, ତୁମ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ କିଛି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ; ଚଲ, ଘରକୁ ଫେରିବା, ମୁଁ ଏହି ବିଷୟରେ ଘରେ ଚିନ୍ତା କରିବି।" ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଝିଅ ଗୁଫାରୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ; ପର୍ବତଜା ଝିଅ, ତାଙ୍କ ପିତା ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଇ, ଝିଅକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାପରେ, ଆକାଶରୁ ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଭୂମିରେ ଶୁଣାଗଲା: "ଉମା, ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଝିଅ, ତୁମେ ଏହି ନାମରେ ପିତା ଦ୍ୱାରା ଡାକାଯାଇଛ।" "ଏହି ଉମା ନାମରେ, ସେ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ; ଶରୀରରେ ଚାହିଁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିବେ।" ଏହି ଆକାଶବାଣୀ ଶୁଣି, ପର୍ବତନାଥ, ଆକାଶ ପରି ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ହୋଇ, ଝିଅକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଓ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଗଲେ। ପର୍ବତଜା ଝିଅ, ନିଜ ସହାୟିକାମାନେ ସହିତ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅଗ୍ରହଣୀୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ; ଶହରର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦୃଢ଼ ଅଟଳ ଚିତ୍ତ ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ହିମବତର ପବିତ୍ର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ନାନା ଖଣିଜରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପଲତାରେ ମଣ୍ଡିତ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। ନାନା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଗଛମାନେ ମଧୁମାକୁର ଗୁଞ୍ଜନ ଦେଇଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଝରଣା, ପୋଖରୀରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ପର୍ବତ। ନାନା ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଚକ୍ରବାକ ପାଖି ଦେଇ ଶୋଭିତ, ଜଳ ଓ ଭୂମିର ଫୁଲରେ ଶୋଭାମୟ। ସୁନ୍ଦର ଗୁଫା, ନିବାସ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, କାମନାପୂରଣ ଗଛ ଦେଇ ଘନ। ଏଠି, ସେ ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ବିଶାଳ ଶାଖା, ହରିତ ପତ୍ର, ସମସ୍ତ ଋତୁର ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ, ଶତାଧିକ ସ୍ବପ୍ନରେ ଚମକୁଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ଆବୃତ, ନାନା ଫଳ ଦେଇ ଭରିଥିବା, ତାହାର ଝୁକିଥିବା ପତ୍ର ରବିକିରଣରେ ମିଶିଥିଲା। ଏଠି, ପର୍ବତଜା ଝିଅ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣକୁ ଉପେକ୍ଷା କରି, ଦିବ୍ୟ ଚାଲା ଉପରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ଶୁଭ କୁଶ ଦେଇ କମରକୁ ବାନ୍ଧିଲେ। ତିନିଥର ନିସ୍ନାନ କରି, ଫିକା ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି, ସେ ଶତ ବସନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ରଖିଲେ, ପ୍ରତିଥର ଏକ ଝଡ଼ି ପତ୍ର ଦେଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ।