ହେଉଛି, କାମଦେବ—ଯିଏ ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କର ଅହଂକାରକୁ ଦମନ କରିଥାଏ—ସେ ତୁରନ୍ତ ହରଙ୍କ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠାରୁ କାମଦେବ ଭସ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ବିଶ୍ୱକୁ ଦହିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳାରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ତେବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଭବ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଏହି କାମର ଅଗ୍ନି ପୁଣି ମାଞ୍ଜ ଗଛରେ, ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମାରେ, ଫୁଲମାନେ, ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ, କୋଇଲୀର ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ବ୍ୟାପିଗଲା। ଏହି କାମବାଣ, ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭିତରେ ବାହାରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ, ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ସ୍ନେହରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ପରିଣତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଲଗିଗଲା। ଏହି ଅଗ୍ନି ଅପରିମିତ ଭାବେ ବଢ଼ି ଦୁଇଭାଗ ହୋଇଥିବା ଜଗତକୁ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ କରିଦେଲା, ଏହା ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଯାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦିନ ଓ ରାତି ଏହି ଅଗ୍ନି ଦହିଥାଏ, ଭୟଙ୍କର ଓ ନିରାକାରଣୀୟ, କାମ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଏହା ଅଧିକ ଦୀନ୍ଦିନ ଦହିଥାଏ। କାମଦେବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ରତି, ତାଙ୍କର କ୍ରୁର ସ୍ୱାମୀ ମଧୁ ସହିତ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦୁଥିଲେ; ବହୁତ ଦୁଃଖ କରି, ମଧୁ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ଏବେ ରତି, ମଧୁମକ୍ଷୀ ଅନୁସୃତ ଫୁଲଫୁଲିଥିବା ଆମ୍ବ ଲତାକୁ ନେଇ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ରତି, ହାତରେ ଫୁଲଫୁଲିଥିବା ଲତାକୁ ପୂଜାସ୍ୱରୂପ ଧରି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଲତାକୁ ତାଙ୍କର ଚୁଲରେ ବନ୍ଧିଲେ। ସେ କାମର ଶୁଭ୍ର ଓ ମନୋହର ଭସ୍ମ ଦେହରେ ଛିଟିଇ, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ି, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ: “ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ନିର୍ମଳ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମନୋମୟ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସର୍ବଦା ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃପା କରନ୍ତି। ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳକୁ ନମସ୍କାର, କାମଦେବଙ୍କ ନାଶକୁ ନମସ୍କାର, ଗୁପ୍ତ ମହାବ୍ରତ ଧାରଣକୁ ନମସ୍କାର, ମାୟାର ଜଙ୍ଗଲରେ ବସନ୍ତି ଏମିତି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପ୍ରାଚୀନ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, କାଳକୁ ନମସ୍କାର, କଳାକୁ ନମସ୍କାର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କାଳ ଓ ତାହାର ଭେଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସ୍ୱାଭାବିକ ପବିତ୍ରତା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଅପାର ଅନ୍ଧକ ନାଶକୁ ନମସ୍କାର, ଶରଣଦାତା ଓ ଗୁଣହୀନ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ଯାହାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି, ଅନେକ ବିଶ୍ୱର ନିର୍ମାତା, ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତର ଶେଷରେ, ଅକ୍ଷୟ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯଜ୍ଞର ଭୋଗୀ, ଭକ୍ତଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସଂସାର ବନ୍ଧନ ଅପହାରଣ କରନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ ରୂପଧାରୀ, ଅସହ୍ୟ କ୍ରୋଧୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନିତ, ଅପରିମାପ୍ୟ, ପ୍ରଶଂସିତ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ସଦା ନମସ୍କାର। ବୃଷଭାରୁଢ଼, ନଗର ନାଶକ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାଔଷଧ, ଭକ୍ତଙ୍କର କାମନା ପୂରଣକୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଅପହାରଣକୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ, ଚରାଚର ଜୀବର ଗତି ବୁଝନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ଅପରିମାପ୍ୟ, ମହାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ମୋତେ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରେମ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ପ୍ରଭୁ; କାମ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ ହେଉ। ଆପଣ ବିନା, ଜୀବନର ପ୍ରିୟ ଭଲି, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ କିଏ ଅଛି? ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣେ ହିଁ ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କର ମୂଳ, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମର କାରଣ, ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ଓ ଅର୍ଥର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ; ଆପଣେ ହିଁ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, କୃପାମୟ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଭୟ ଉପ୍ରାଉଟି କରନ୍ତି। ଏଭଳି ମନମଥଙ୍କର ପ୍ରିୟା ରତିଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଶଙ୍କର ଖୁସି ହେଲେ ଓ ମିଷ୍ଟି ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ: “ଏହି କାମ ସମୟ ଆସିଲେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏବଂ ପୁନି ସୁନ୍ଦର ହେବେ; ସେ ବିଶ୍ୱରେ ଅନଙ୍ଗ—ଦେହହୀନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।” ଏପରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରତି ପର୍ବତପତିଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ ଓ ଏକ ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକାକି ରତି ଅନେକଥର କାନ୍ଦିଲେ; ତଥାପି, ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ। ତାପରେ, ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ହିମବନ୍ତ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ଶୋଭାୟିତ କରି, ଉତ୍ସବ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଚାର କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲର ମୁକୁଟ ରଖିଲେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଚୀନା ପଟ ଦେଇ ପରିଧାନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ତୀରସହ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଚଲିଲେ। ମଙ୍ଗଳ ଭାବନା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟ ସହିତ, ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଅଟେଇ ଯାଉଥିଲେ। ସେଠାରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲର ଶୋଭାମୟ ଢଳାଣରେ, ଏକ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନାରୀ କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ଉତ୍ସୁକତାବଶତଃ ପର୍ବତ ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁମେ କିଏ, କାହାର କନ୍ୟା, ହେ ଶୁଭେ? କାହିଁକି ଏମିତି କାନ୍ଦୁଛ? ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ କାରଣ ନୁହେଁ, ହେ ଜଗତ୍ର ସୌନ୍ଦର୍ୟ।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ନାରୀ ଅଶ୍ରୁସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଦୁଃଖରେ ଶ୍୵ାସ ନେଇ ତାଙ୍କର କଷ୍ଟକୁ ବଢ଼ାଇଲେ: “ମୋତେ ଜାଣ, ହେ ମହାନ, ମୁଁ କାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରତି; ପର୍ବତପତି ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନିରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ, ମତ୍ସ୍ୟଧ୍ୱଜ କାମଦେବ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟଥିଲେ। ଭୟରେ ମୁଁ ସେହି ଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲି, ପ୍ରଶଂସା କଲି, ଏବଂ ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ପରେ ପର୍ବତପତି ମୋତେ କହିଲେ: ‘ମୁଁ ଖୁସି, ହେ କାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା; କାମ ତୁମ ପାଖକୁ ପୁଣି ଆସିବେ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା କରି ମୋର ଶରଣ ନେବେ, ସେ ଚାହିଦା ଫଳ ପାଇବେ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ତାହାର କାରଣରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ।’” “ଏହି ଶବ୍ଦ ଅପେକ୍ଷାରେ, ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୁଁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଏହି ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବି, ହେ ମହିମାମୟ।