ସେ ଝିଅର ମୁଣ୍ଡ ହେଲେ ହେଲେ କମ୍ପିଲା, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ମାଆ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ— “ବୁଝି, ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର; ତାପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସୁନ୍ଦର ମଣିମୟ ଖେଳନା ଦେବି, ଯାହା ମୁଁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ସଂରକ୍ଷିତ କରିଛି।” ମାଆଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଦେଖି, ଝିଅ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲା, ତାଙ୍କର ପଦମକୋଷ ହାତ ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ପାଦରେ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ ନମସ୍କାର କଲା। ଝିଅ ନମସ୍କାର କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମାଆ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ଝିଅର ଭାଗ୍ୟର ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାମାନେକୁ ଦୟା ସହିତ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କଲେ। ମାଆ, ଝିଅର ଶରୀରର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ, ଏବଂ ନାରୀସ୍ଵଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଭାବ ମନରେ ଧରିଲେ। ଶୈଳ, ତାଙ୍କର ଜନନୀଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନ୍ତରରେ ବୁଝିଲେ, ଏହା କିଛି କହିବା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଉନ୍ନତିକୁ ଉତ୍ସାହ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ରାଣୀଙ୍କର ସାଥୀ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପରେ, ମହାଋଷି ନାରଦ ହସି କରି ଶୈଳଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶାନ୍ତ ଜନ, ଏହି ଝିଅ ପାଇଁ କୌଣସି ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ସେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ। ତାଙ୍କର ହାତ ସଦା ଖୋଲା, ତାଙ୍କର ପାଦ ଅସ୍ଥିର; ସେ ନିଜ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିବେ। ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶୈଳ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, ସ୍ଵରରେ ଅଶ୍ରୁ ଆଣି, ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଏହି ସଂସାରର ଚଳନା ବହୁତ ଅସୁଦ୍ଧ ଓ ବୁଝିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ; ତଥା ସୃଷ୍ଟି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ, ଏହା କୌଣସି ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟିଥାଏ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରତି ସଂସାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକ ସୀମା ଦେଇଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ମୂଳ ଅନୁପସ୍ଥିତ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ। ଏବଂ ପ୍ରମାଣିତ ଯେ, ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ନିଜ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଏକ ଡିମ୍ବଜ ଜନ୍ମ ଡିମ୍ବଜ ଠାରୁ ହୋଇଥାଏ; ଏକ ମାନବ ମାନବ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇପାରେ, ଏବଂ ମାନବ ଠାରୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀରେ ଜନ୍ମ ହେଇପାରେ, ମାନବ ଗୁଣ ରଖି। ଏହି ଜନ୍ମମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଧର୍ମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅପତ୍ୟ ନ ଉତ୍ପାଦନ କରି ରହିଥାନ୍ତି। ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଅନେକ ହେଉଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରତ ଆଦି ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଏଜେଣ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରୀ ରୂପ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ, ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତେ ଅତି ସଂଯମିତ ହେଲେ ସଂସାର ବୃଦ୍ଧି କିପରି ହେବ? ଏହିପରି ତ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରାଣୀମାନେର ମୋହ ପାଇଁ ଓ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ। ନାରୀ ବିନା ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ ନାହିଁ; ନାରୀ ଜନ୍ମସ୍ଵଭାବରେ ଦୟାଳୁ, ସେ ନିଜ ଦୁଃଖ କଥା କହିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝିବାର କ୍ଷମତା ଦେଇନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହାଯାଇଛି, ଯେ ଗୁଣଗ୍ରାହୀ କନ୍ୟା ଦଶ ପୁତ୍ର ସମାନ। କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଫଳହୀନ, ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ କେବଳ ଦୁଃଖଦାୟକ; କନ୍ୟା ଦୟାଳୁ ଓ ଶୋକଦାୟକ, ପିତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଏ। ଏବଂ ଯଦି ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ—ପତି, ପୁତ୍ର, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ତେବେ ଦୁଃଖୀ, ପତି, ପୁତ୍ର, ଧନ ବିହୀନ ଝିଅ ପାଇଁ କଣ? ଏବଂ ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋର ଝିଅ ଦେହର ଅନେକ ଦୋଷର ସଂଗ୍ରହ; ହାଁ, ମୁଁ ଅସ୍ତିର, ମୁଁ ଶୋଷିଯାଉଛି, ମୁଁ ଅଳସ, ମୁଁ ଡୁବିଯାଉଛି, ହେ ନାରଦ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅନୁଚିତ କିମ୍ବା ଅସମ୍ଭବ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୋର ଦୁଃଖ କଟିଦିଅ, ହେ ମହାଋଷି, ମୋର ଝିଅ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଦୁଃଖକୁ ଦୟା କରି କଟିଦିଅ। ମନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଅପମାନର ଆସନ ହୋଇଯାଏ; ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଦୂଷିତ ହୋଇଯାଏ। ନାରୀମାନେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଜନ୍ମ ଏଠା ଓ ପରଲୋକର ସୁଖ ପାଇଁ, ଏବଂ ଏହା ଯୋଗ୍ୟ ପତି ପ୍ରାପ୍ତି ଭାବରେ ମନ୍ୟା। ନାରୀ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପତି ଦୁର୍ଲଭ; ଅଯୋଗ୍ୟ ପତି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ; ପୁଣ୍ୟ ବିନା ନାରୀ କେବେ ପତି ପାଇନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଅସାଧ୍ୟ, ସୁଖ ଅଅନୁମିତ, ଧନ କେବଳ ଜୀବନ ପାଇଁ, ନାରୀର ଆଧାର ପତିରେ ଥାଏ। ଏକ ଦୁଃଖୀ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ମୂର୍ଖ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ ପତିକୁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ନାରୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ହେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଏହି ଝିଅ ପାଇଁ କୌଣସି ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦୁଃଖ ଅନେକ, ଭାରୀ ଓ ସହିବାରେ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ। ଚଳନ୍ତୁ ଓ ଅଚଳନ୍ତୁ ପ୍ରାଣୀମାନେର ସୃଷ୍ଟିରେ, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଠି ମଧ୍ୟ ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ଏହି କାରଣରେ, ମୋର ମନ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଯାଏ। ମାନବ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଚିହ୍ନ ହାତ ଓ ପାଦରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଝିଅକୁ ‘ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱହସ୍ତି’ କୁହାଯାଏ, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ହେ ମହାଋଷି; ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱହସ୍ତି ଅବସ୍ଥା ସଦା ଭିକ୍ଷା କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଓ ଭାଗ୍ୟବାନ, ଯେଉଁମାନେ କେବେ ଦେଇନାହିଁ, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ପାଦ ନିଜ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତିର, ଅନ୍ୟପୁରୁଷ ସଂଗର ସୂଚନା। ଏଠି ମଧ୍ୟ, ମହାଋଷି, ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶା ଦେଖୁନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ଶରୀର ଚିହ୍ନ ଅଲଗା ଫଳ ସୂଚନା କରନ୍ତି। ସୁଭାଗ୍ୟ, ଧନ, ପୁତ୍ର, ଆୟୁଷ୍ୟ, ପତି ପ୍ରାପ୍ତିର ଚିହ୍ନ—ଏସବୁ, ମହାଋଷି, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ସେ ବିହୀନ। ଆପଣ ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି; ମୁଁ ଅସ୍ତିର, ମୋର ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି।