ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଆଶ୍ରୟକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି, ନିଜ ନିଜ ରଜତ ମହଲକୁ ଭୁଲି, ପିତୃଗୃହରେ ଥିବା ପରି ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ସ୍ୱୟଂ ଜଗତ୍ପତି ହରା ଧ୍ୟାନରତ ଅଛନ୍ତି, ଏହା ଦେଖି ନାରଦ ଋଷି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନର ସହିତ କହିଲେ, “ହେ ପାହାଡ଼ରାଜ, କେତେ ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ତୁମ ଗୁହାରେ ହରା ସ୍ୱୟଂ ବାସ କରନ୍ତି!” ନାରଦ ମୁନିଙ୍କର ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହିମବନ୍ତଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମେନା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ କିଛି ସହଚରୀଙ୍କ ସହିତ ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ନେହରେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ନାରଦ ମୁନି ହିମବନ୍ତଙ୍କ ସହ ବସିଥିଲେ। ମେନା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁହ ଅଂଶିକ ଢାକି, କମଳ କୁଡ଼ିଆ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି ମେନାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଭଳି ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ହିମବତୀ ପାର୍ବତୀ ମନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ପାର୍ବତୀ ନାରଦଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ନାରଦ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, “ଆ, ଜିଅ!” ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଗଳାରେ ଧରି, ତାଙ୍କ ଉପରେ ବସିଲେ। ତାଙ୍କ ମାତା କହିଲେ, “ଜିଅ, ଦେବୀକୁ ପ୍ରଣାମ କର।” ପୁନି ମାତା କହିଲେ, “ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପତିକୁ ପାଇବ।” ଏହା ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଁହ ଉଡ଼ଣାରେ ଢାକିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହାଲୁକା ଗଡ଼ିଲା, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ପୁନି ମାତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଜିଅ, ଦେବ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର; ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଦୀର୍ଘଦିନ ରଖିଥିବା ମଣିମୟ ଖେଳନା ଦେବି।” ମାତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ପାର୍ବତୀ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, କମଳ କୁଡ଼ିଆ ହସ୍ତ ନାରଦଙ୍କ ପାଦରେ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପ୍ରଣାମ ପରେ, ମାତା ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନେ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ସୁଭାଗ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ଜିଅର ଶରୀରର ଚିହ୍ନ ଜାଣିବା ଉତ୍ସୁକତାରେ ଏବଂ ନାରୀସ୍ଵଭାବରେ, ମେନା ମନେ ଜିଅ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚିନ୍ତା ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଏହି ଇଚ୍ଛା ହିମବନ୍ତଙ୍କ ମନରେ ବୁଝିବା ସହ, କିଛି କହିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହାକୁ ଶୁଭ ଭାବିଲେ। ତାପରେ, ରାଣୀଙ୍କ ସହଚରୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ ହସି ହିମବନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶାନ୍ତ, ଏହି ଜିଅ ପାଇଁ କୌଣସି ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି; ଏହିଁ ଅସୁଭ ଚିହ୍ନ ଶୂନ୍ୟ। ତାଙ୍କ ହସ୍ତ ସଦା ଖୋଲା, ପାଦ ଅସ୍ଥିର, ନିଜ ଛାୟାରେ ବଞ୍ଚିବେ। ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।” ଏହି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହିମବନ୍ତ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ସହସ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଶ୍ରୁ ଧ୍ୱନି ନେଇ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ସଂସାରର ଗତି କେତେ ଦୁର୍ବୋଧ ଓ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ! ସୃଷ୍ଟି ଅନିବାର୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ କୌଣସି ଅସାଧାରଣ କାରଣ କରେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ବୀଜରୁ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ତାହାର ମୂଳ କାରଣ ନ ଥିଲେ, ସେହି ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ। ଏହି ଜନ୍ମର ସତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ କୌଣସି ନୁହେଁ; ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଡିମ୍ବଜ ଡିମ୍ବଜରୁ, ମାନବ ମାନବରୁ, କିନ୍ତୁ କେତେବେଳେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇ ସର୍ପ ହୁଅନ୍ତି, ମାନବ ଗୁଣ ରଖି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦଶା ମିଳେ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ମ ଅସଂତାନ ଭାବରେ ରହିଯାନ୍ତି। ଏମିତି ମଧ୍ୟ ମାନବମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଚତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଆଦି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସଂସାରର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଯେଉଁ କାରଣ କରେ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ସମସ୍ତେ ଯଦି ଅତି ନିୟମିତ ହେଇଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ସଂସାର କେମିତି ବଢ଼ିବ? ଏହିପରି, ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି—ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଏବଂ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ। ନାରୀ ବିନା ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ; ନାରୀ ସ୍ଵଭାବତଃ ଦୟନୀୟ ଏବଂ ସ୍ଵଦୁଃଖ କଥା କହେ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଦେଇନାହାନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି କଥା ପୁନଃପୁନଃ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲିଖାଯାଇଛି, ଯେ ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟା ଦଶ ପୁତ୍ର ସମାନ। କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳହୀନ ଏବଂ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, କାରଣ କନ୍ୟା ଦୟନୀୟ ଓ ବିଲାପନୀୟ, ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖକୁ ବଢ଼ାଏ। ସେ ଯଦି ସମସ୍ତ ଗୁଣ, ପତି, ପୁତ୍ର, ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଯେଉଁ ଅଭାଗିନୀ ପତି, ପୁତ୍ର, ଧନ ବିହୀନ, ତାଙ୍କ ପରିସ୍ଥିତି କଣ? ଏବଂ ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ମୋର କନ୍ୟା ଶରୀର ଦୋଷର ଆଶ୍ରୟ, ହାଁ, ମୁଁ ଭ୍ରମିତ, ମୁଁ ଶୋଷିଗଲି, ମୁଁ କ୍ଷୀଣ, ମୁଁ ଡୁବୁଛି, ହେ ନାରଦ। ଏଠି ଅଉପଯୁକ୍ତ କିଛି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦୟାକରି, ମୁନି, ମୋର କନ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଦୁଃଖକୁ କାଟିଦିଅ। ମନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦୁଃଖ ଏକ ଅପମାନର ଆଶ୍ରୟ ହୁଏ; ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଏହାକୁ ଦୂଷିତ କରି ନେଇଯାଏ। ନାରୀମାନେ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ପାଇବା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନାଯାଏ। ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ଦୁର୍ଲଭ; ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ କୁହାଯାଏ। ପୁଣ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ନାରୀ ପତି ପାଉଥିବା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଉପାୟ ଶୂନ୍ୟ, କାମ ଅପରିମିତ, ଧନ କେବଳ ଜୀବନ ପାଇଁ, ସେଠାରେ ନାରୀଙ୍କ ଆଧାର ପତିରେ। ଦରିଦ୍ର, ଅପମୃଷ୍ଟ, ମୂର୍ଖ, ଚିହ୍ନ ଶୂନ୍ୟ ପତିକୁ ଦେବତାମାନେ ନାରୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାନ୍ତି। ହେ ଦିବ୍ୟ ମୁନି, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଏହି ଜିଅ ପାଇଁ କୌଣସି ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି; ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅପମୃଦ୍ରା ଅସଂଖ୍ୟ, ଭାରି ଓ ଅସହ୍ୟ। ସଂଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମୁନି, ଆପଣ କହୁଛନ୍ତି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପତି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ମୋର ମନକୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରୁଛି।