ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଏହିପରି କୁହାଯାଇଥିଲା—“ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ, ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଗ, ବିଶ୍ରୁତମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦେହୀ ଜୀବମାନଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଛ। ଆସକ୍ତ ହୃଦୟ ଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ, ସୁଖୀ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ହର୍ଷ; ଶୋଭିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ରୂପ, ଦୁଃଖରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶାନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ମୋହ, ବଳିଦାନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ; ତୁମେ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଥିବାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଖେଳ ହେଉଛ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପାଳନକାରୀ; ତୁମେ କାଳରାତ୍ରି, ଅନେକ ଜଗତର ଶେଷକାରିଣୀ। ତୁମେ ପ୍ରେମର ଆଲିଙ୍ଗନର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ରାତି; ଏହିପରି ଦେବୀ, ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜା କରାଯାଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପୂଜା କରନ୍ତି, ହେ ବରଦାୟିନୀ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ସୁନି, ଦେବୀ ରାତ୍ରି ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ଯୋଗେ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ କହିଲେ ଓ ତୁରନ୍ତ ହିମାବତଙ୍କର ପରମ ଗୃହକୁ ଯାଇଁ। ସେଠାରେ ମଣିମୟ ପ୍ରাসାଦରେ ଦେଖିଲେ ମେନାଙ୍କୁ, ଯାଙ୍କର ମୁହଁ ଶୁକ୍ଳ କମଳ ପରି ଅଲୋକିକ। ମେନାଙ୍କ ମୁହଁ ଅଳ୍ପ କଳୁଷା, ଭାରୀ ଅଂସ ଦ୍ୱାରା ଅଳ୍ପ ଭାବେ ନମିଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ। ସେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସୁନା ଓ ମଣିମୟ ନାଗ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଅନେକ ମଣିମୟ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଅଲୋକିକ ଜଗତ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଅନେକ ସିଦ୍ଧ ସେବକ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପରିଚାରିକାମାନେ ଚାରିପାଶେ ରହିଥିଲେ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପତ୍ରିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୟନରେ ସେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର ମହଲ୍, ରେସିନର ଗନ୍ଧ ରହିଥିଲା, ଦିନ ବହୁଦୂରେ ଯାଇ ରାତି ଦୀର୍ଘ ହେଉଥିଲା। ଏହିପରି ସୁଖ ଦିନ ଆସିଲା, ମହାମହଲ୍ରେ ମେନା, ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଘୁମେଇଥିଲେ ଓ ନିଦ୍ରାଦେବୀ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଆଲସ୍ୟ ଛାଡି ଚଳନ୍ତି। ପ୍ରକାଶମାନ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିରେ, ମାର୍କଟଚିହ୍ନିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ, ରାତିର ପକ୍ଷୀମାନେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ, ଅଙ୍ଗନାଗୁଡିକ ରାତିର ଚରାଚର ଜନ୍ତୁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟବନ୍ଧୁମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହେଲା, ମେନାଙ୍କର ଦୁଇ ଲୋଟସ୍ ସମ ଚକ୍ଷୁରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଲା। ରାତ୍ରି, ଯାହା ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ତାଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜଗତ୍ଜନନୀ ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାତ୍ରି ଗର୍ଭରେ ଯାଇ, ନିଜକୁ ଜନ୍ମ ଭାବିଲେ; ଗୁହାବନରେ ଦେବୀଙ୍କର କାନ୍ତି ରାତ୍ରି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲା। ତା’ପରେ, ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହିମାବତଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଯିଏ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନର ସ୍ରୋତ, ଗୁହାଜନ୍ମା ଦେବୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ରହୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତଳାତଳରେ ଥିବା ଦୁଃଖୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ସମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; କ୍ରୂର ଚିତ୍ତରେ ଶାନ୍ତି ଆସିଲା, ସମସ୍ତ ଦେହୀ ଜନ୍ତୁ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତାରାମାନଙ୍କର ଅଲୋକ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ଅରଣ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ ମଧୁର ଫଳ ଦେଲେ। ଫୁଲମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ହେଲେ, ଆକାଶ ନିର୍ମଳ ହେଲା, ପବନ ସ୍ପର୍ଶରେ ମନୋହର ହେଲା, ଦିଗ୍ମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେଲେ। ଏପରିଭାବେ ଭୂଦେବୀ ଫସଲର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ପକ୍କା ଫଳ ଓ ଧାନମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଏଠି ସମୟରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନବଳୀ ଋଷିମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ସିଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଭୁଲିଯାଇଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ, ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଲେ। ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନେକ ଦେବତା ହଜାର ହଜାର ଦେବଚରିଅଟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ହିମାବତ୍ ପର୍ବତ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ; ମୁଖ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସଙ୍ଗୀତ କଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ମେରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ହିମାବତ୍ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ସେବାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଗମ୍ୟ ହେଲା; ଉତ୍ସବ ଅନୁଭବ କରି, ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ତା’ପରେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଦେବୀ, ନିଜ ପୂର୍ବ ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ପାହାଡ଼, ପାଥର, ଓ ଅରଣ୍ୟର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ନିପୁଣ ଧନୀ ଓ ଅଗ୍ନିଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନ୍ନ, ଶୋଭା, ଶ୍ରୀ ଓ ଜାଗରଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ। ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଅନନ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ନାରଦଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ। ତା’ପରେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ଧନ୍ୟ ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶହସ୍ରନୟନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ମହାସନ ଛାଡ଼ି ଉଠିଲେ। ବାସବ ଯଥାଯଥିତ ଆଦର ଓ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଉପଚାର ପାଇ, ଋଷି ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତା’ପରେ ନାରଦ ଦେବତା, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ; ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ ଶକ୍ର ଏହିପରି କହିଲେ— “ତିନି ଲୋକରେ ଯେତେବେଳେ ମଙ୍ଗଳର ଅଙ୍କୁର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ହେ ମୁନି, ତୁମେ ସେଥିରେ ସଦା ସଚେତନ ଥାଅ, ତାହାର ସଫଳତା ଓ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ। ତୁମେ ଏହା ସବୁ ଜାଣ, ତଥାପି ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କର; ବନ୍ଧୁମାନେ ଜାଣିଲେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତୋଷ ପାଓ।