ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଥିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ମଣ୍ଡାଇ ରହିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ଗହଣା ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବାବେଳେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୁଞ୍ଚିଯାଇଥିବା ମୁହଁ ଓ ଶିର ନମାଇ ଅନ୍ତର୍ବେଦନାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦେଖାଯାଉଛ । ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧୂଆଁ ସହ ଅଗ୍ନି ଚମକେନାହିଁ, ଯେପରି ରାଖ ଢାକି ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଜଳିଯାଇ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଚମକେନାହିଁ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟରେ ଚିରଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଉଛ । ଏହି ଦୁଃଖରେ ତୁମର ଶରୀର ଶୁଷ୍କ ଓ ରକ୍ତହୀନ ହୋଇଯାଇଛି, ତୁମେ ବନ୍ଧନ ଓ ସର୍ପ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଉଛ । ଏହିପରି ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପାଲୋଚନା କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଯେ, ତୁମେ ଏପରି କାହିଁକି ଅଶକ୍ତ ଓ ଭୟଭୀତ ? ରୁଦ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ବିକିରଣ କରିବା ଶକ୍ତି କାହା ପାଖରେ ହାରାଇଛି ? ମଧୁସୂଦନଙ୍କର ଚକ୍ର ଏପରି ଅଶକ୍ତ କାହିଁକି ? ବିଶ୍ୱମୁଖୀ, ତୁମେ ଏପରି ନିର୍ଜୀବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଂସାରକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛ କାହିଁକି ? ଏପରି ଉପାଲୋଚନା ଓ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଦେବତାମାନେ ବାୟୁଦେବଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ତେବେ ବାୟୁ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ରଷ୍ଟା, ଚରାଚର ଜଗତର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଅଧିପତି । ଦେବତା-ଦାନବମାନେ ତୁମ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତା । ଯଦିଓ ପିତା ଅଛନ୍ତି, ତଥାପି ମନ ଅଶାନ୍ତ, ବଳବାନ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦିତିପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ତୁମର ଦିଆଯାଇଥିବା ଵର ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଚରାଚର ନାଶରେ ଏତେ ଚତୁର କାହିଁକି? ତୁମେ ଜଗତର ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁଣ ନିର୍ମାଣ କରିଛ । ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଇଚ୍ଛାଫଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ବିନା ଲାଭ ହେଲା ନାହିଁ । ଦିତିପୁତ୍ର ଦେବତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ଦଳ ଦଳ କରି ଦଳିଦେଲେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଦେଇଛ । ସେ ଦାନବ ପାହାଡ଼କୁ ଆକାଶଯାଏଁ ଉଠେଇଦେଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ଖେଳ ଓ ବାସସ୍ଥଳୀ ଦାନବମାନେ ଦଳିଦେଲେ । ରତ୍ନମୟ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁଟି ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ । ପୂର୍ବକାଳରେ ତୁମେ ଏହି ଜଗତକୁ ଶୁଭ୍ର ତେଜରେ ଭରିଦେଇଥିଲେ, ଦେବାସ୍ତ୍ର ଉଠିଲା ନାହିଁ । ଦିତିପୁତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ଶତମୁଖୀ ଭାବରେ ଅବିବେକରେ ଆସି, ଆମେ ବାହାରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଦଖଲ ଦେଲେ । ଦେବତାମାନେ ସଭାରେ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବସି, ମୌନ ରହିଲେ, ଦାନବମାନେ ହସିଲେ । ଦେବତାମାନେ ଧନୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ଵେ ଅଳ୍ପ କଥା କହି, ଦାନବମାନେ ବେଶି କଥା କହି କିଛି କରିନଥିଲେ । ଦାନବରାଜ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ ଦାନବସେବକମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କଲେ । ଋତୁମାନେ ଦିନ ରାତି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅପରାଧରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନରମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କରନ୍ତି । ସେ ଇଂଗିତରେ ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ କରନ୍ତି, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି । ଏପରି ତାଙ୍କର ଅହଂକାର କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିହେବା ଅସମ୍ଭବ, କେବଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏହାର ସାକ୍ଷୀ ।” ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ହସି, ପଦ୍ମପରି ମୁହଁ ଦେଇ କହିଲେ, “ତାରକା ଦାନବକୁ କୌଣସି ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେ ଏଯାଏଁ ତିନି ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ । ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଇ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବନ୍ଧିଦେଇଛି, ଏବେ ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳମାନ । ସେ ମୋ ପାଖରେ ବର ଚାହିଲେ ଯେ, ‘ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବେ ଏକ ସପ୍ତଦିନୀୟ ଶିଶୁ ହାତରେ ।’ ସେହି ସପ୍ତଦିନୀୟ ଶିଶୁ ଶିବଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବେ । ଯେଉଁ ଶିଶୁ ତାରକାକୁ ମାରିବେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ତେଜସ୍ୱୀ ହେବେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିବ ନିର୍ଵିଧବାନ୍ତି । ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି, ତାଙ୍କ ହାତ ସଦା ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ବଢ଼ି ରହିଛି, ଏହି ହାତ ଦେବୀଙ୍କୁ ବର ଦେବା ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ । ହିମାଚଳ ତନୟା ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ହେବେ, ତାଙ୍କୁ ଆଗ୍ନିପରି ଶିବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସହିତ ତାରକା ଦଳିତ ହେବେ । ଏହା ମୋ ଉପାୟ, ଏହିପରି ହେବ । ପରେ ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେବ, ତେଣୁ କିଛିଦିନ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର ।” ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ବିନୟରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଚାଲିଗଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ, ରାତିରେ ନିଜ କନ୍ୟାର ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ରାତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ନିପାତ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏକା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ଦିପ୍ତିମୟୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି । ଏହା ତୁମେ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣ ।