ଦାନବରାଜ ତାଙ୍କର ରଥରେ ବସି ସ୍ୱନିଜ ରାଜପାଳିସକୁ ଫେରିଲେ । ସେହି ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଉପରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିଲେ । ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ଯେପରି ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରୀ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା, ସେହିପରି ସେ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ପଦ୍ମରାଗ ମଣିରେ ତିଆରି ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି, ମୁକୁତ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଝୁଲୁଥିବା ଶୋଭାରେ, ସେ କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସହ କିଛି ସମୟ ଆନନ୍ଦ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱାରପାଳ ନୀଳ ଅମଳ କମଳ ଭଳି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୃଦୁ ଚାଳରେ ଆସି, ମାଟିକୁ ଶିର ଛୁଇଁ ବନ୍ଦନା କଲେ ଓ ମୁଁହ ହାତରେ ଢାକିଲେ । ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାଷାରେ, ତେଜୋମୟ ଆକୃତି ନେଇ, ଦାନବନାୟକ ଓ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ— “କାଳନେମି ଦ୍ୱାରେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧିଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି— ହେ ପ୍ରଭୁ, ଗାୟକମାନେ କେଉଁଠି ରହିବେ?” ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦାନବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ରହନ୍ତୁ; ମୋର ଘର ହେଉଛି ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ।” କେବଳ ସାଧାରଣ ଦୋରିରେ ବନ୍ଧି, ଦେବତାମାନେ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ବନ୍ଧିତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲା । ଏହି ଦୁଃଖରେ ଦେବତାମାନେ ଶରଣ ନେବାକୁ ଲୋଟସରୁଦ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମାଟିକୁ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— “ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ପବିତ୍ର ଓଁକାର, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ଅନେକ ଭିନ୍ନତାର ଆତ୍ମା, ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭବ, ଏବଂ ପରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି; ବିନାଶ ଚାହିଁଥିବା ଏବଂ ରୁଦ୍ର ରୂପୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ । ଆପଣଙ୍କ ମହିମାରେ, ଆପଣ ନିଜ ଆକୃତିକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ଯାହା ନାମ ଓ ବୁଝିବା ଅସମ୍ଭବ; ସେହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଆପଣ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଉପର ଓ ତଳ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ । ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରକାଶ ଜୀବମାନଙ୍କ ଆୟୁ ହେଲା; ଆପଣ ନିରନ୍ତର ଜନ୍ମର ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଆକାଶ ଆପଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ । ନାଗମାନେ ଆପଣଙ୍କ କେଶ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ କାନର ରନ୍ଧ୍ର, ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ, ସମୁଦ୍ର ଆପଣଙ୍କ ନାଭି; ବେଦରେ ଆପଣ ମାୟା ଓ କାରଣର ସୃଷ୍ଟା, ଶାନ୍ତ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଓ ମୁକ୍ତ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ । ବେଦ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁରାତନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ହୃଦୟର କମଳମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ; ଯୋଗଲାଭୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ଭାବେ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି, ସାଂଖ୍ୟର ସୂକ୍ଷ୍ମ ସପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ । ଏହାରେ ଏକାଠିଏ ଅଷ୍ଟମ ତତ୍ତ୍ୱ କାରଣ ଭାବେ ଗାଉଁଥିବା; ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଆପଣ ଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ; ମୋଟା ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୁଇ ଆକୃତି ଦେଖି, ଦେବମାନେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣଠାରୁ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ସମୟ ଏବଂ ତାହାର ବିଭାଜନ ଓ ଭିନ୍ନତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ମାପାଯାଏ । ଆପଣ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତିର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶର କାରଣ; ଅନନ୍ତ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସୂକ୍ଷ୍ମମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି, ମୋଟା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଉପାଦାନ ସେମାନଠାରୁ ଉପଜେ । ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ମୋଟା ଆକୃତି ଦେଖାଯାଏ; ଏହିପରି ଜନ୍ମମାନେ ଗତ-ଭବିଷ୍ୟତ ଅନୁଭବନ୍ତି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣ ଏକତା ଓ ବିଭିନ୍ନତାରେ ବିରାଜିତ; ହେ ଅନନ୍ତ ରୂପୀ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ରକ୍ଷକ ଓ ସୁରକ୍ଷିତା ।” ଏପରି ସ୍ତୁତି କରି, ଅମରମାନେ ଅବିଚଳ ଚିତ୍ତରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ଆଶାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ ହେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଇବାକୁ ତାଙ୍କ ବାମ ହାତ ଦେଖାଇ କହିଲେ— “ଏକ ନାରୀ ଯଦି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଅଳଙ୍କାର ବିଦାୟ କରେ, ସେ ଶୋଭା ପାଉନାହିଁ; ଏହିପରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୁଝାଇଯାଇଥିବା ମୁହଁ ଓ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା କେଶ ସହ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଛ । ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧୂଆଁ ନାହିଁ, ଯେପରି ଛାର ଢାକିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜଳିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଅଶୋଭାନ୍ତି । ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଦେହରେ ତୁମେ ଶୋଭା ପାଉନାହଁ; ଏକ ଛଡ଼ି ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ । ତୁମେ ରାତିର ଚରଣମାନଙ୍କ ନାୟକ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏମିତି କାହିଁକି ଭୟଭିତ ଭାବେ କଥା କହୁଛ? ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷତ ମନେ ହେଉଛ । ତୁମର ଶରୀର ଭଳି ଭାବେ ଶୁଖିଯାଇଛି, ଯେପରି ଭିତରେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଛି; ରକ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ଅଖିଁ ନାଗ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ପାଶ ଦେଖୁଛ । ହେ ବାୟୁ, ତୁମେ ମୃଦୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୋଇ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ; ହେ କୁବେର, ତୁମେ ତୁମର ଧନପତି ଭୂମିକା ଛାଡ଼ି ଭୟ କାହିଁକି? ହେ ରୁଦ୍ରମାନେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତୁମର ଅନେକ ବଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ଘୋଷଣା କର; ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ତୁମର ତେଜ ହରଣ କରିଛି? ତୁମର ହାତ ଅଶକ୍ତ ଓ ଅଶୋଭାନ୍ତି; ବସ୍ ହେଉ, ନୀଳ କମଳ ସଦୃଶ ଚକ୍ର; ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଏହି ଦୁଃଖ ଯଥେଷ୍ଟ । ହେ ସର୍ବମୁଖୀ, ତୁମେ ଜଗତକୁ ଅଚଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଛ; ଯେପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ନିର୍ବଳ ଚକ୍ଷୁରେ ଅବଲୋକନ କରୁଛ ।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ବାୟୁକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ । ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ । ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତର ନାଥ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ହେ ଅନନ୍ତ, ଆପଣ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବର ମୂଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣର ଧାରକ; ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାପିତା ।