ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଣ୍ଡ ଦେବତାମାନେ ଦାନବମହାରାଜଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଏକ ନୂଆ ଶିରୀଷ ଫୁଲ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଆଘାତ କଲା। ତାପରେ, ନିରୃତି — ଲୋକପାଳ — ନିଜ ନିର୍ମଳ ମୟୁରୀ ମଞ୍ଜୁଷାରୁ ତଳୱାର ଉତ୍ତଳନ କଲେ, ଯାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅନ୍ଧକାର ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋକିତ କରିଦେଲା। ସେଇ ତଳୱାର ଦାନବମହାରାଜ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ତାହା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, କିନ୍ତୁ ତଳୱାରଟି ଲଗିବା ସହିତ ସହିତ ଏକ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ପଛରୁ, ଜଳର ଏଇଶ୍ୱର୍ୟଶାଳୀ ତାରଙ୍ଗ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିଷାଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ଥିବା ପାଶ ଛାଡ଼ିଲେ, ଦାନବର ହାତ ଆଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେଇ ସର୍ପ ଦାନବର ହାତକୁ ଛୁଇଁବା ସହିତ ସହିତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ତାହାର ବଡ଼ ମୁହଁ ଓ ଦାଡ଼ିର ଦାନ୍ତ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଏହା ପରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମାରୁତ, ସାଧ୍ୟ, ମହାନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ — ସମସ୍ତେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି — ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଦାନବମହାରାଜଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ପରି ଅଜର୍ନ୍ଧର ପାହାଡ଼ ଭଳି କଠୋର ଥିଲା, କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ତାହାକୁ ଭେଦିପାରିଲା ନାହିଁ। ତାହା ପରେ ତାରକ, ଦାନବମହାରାଜ, ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଅବତରିଲେ ଓ କେବଳ ନିଜ ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦେବତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଭାଗିଗଲେ। ତାରକ ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ପାଶରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ — ଯେପରି କୃଷକ ଗାଈ ବାନ୍ଧେ। ପୁଣି ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି ନିଜ ପ୍ରାସାଦକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରଞ୍ଜିତ କଲେ। ତାରକ ଏମିତି ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି। ସେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ହସ୍ତି ତାଉରେ ବସିଲେ, ମୁକୁତ ଓ ଝୁଲିଥିବା ରତ୍ନ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଥିଲା, ସେ କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଏକ କ୍ଷଣ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱାରପାଳ ନିଳ ଅମଳ କମଳ ଭଳି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଆସିଲେ, ଭୂମିକୁ ଶିର ଛୁଇଁ ହାତରେ ମୁଁହ ଢାକି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅଚମ୍ବିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "କାଳନେମି ଦ୍ୱାରରେ ଅଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ କେଉଁଠି ରହିବେ?" ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଦାନବମହାରାଜ କହିଲେ, "ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତିଏଁଠି ରହନ୍ତୁ; ମୋ ଘର ମାନେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ।" ସରଳ ପାଶ ଦ୍ୱାରା, ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି, ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଦେବତାମାନେ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ କମଳଜ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମାଥା ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ କମଳାସନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ— "ଆପଣ ଓଁକାର, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମୂଳ ଅଙ୍କୁର, ଅନନ୍ତ ବିଭିନ୍ନତାର ଆତ୍ମା, ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ତା'ପରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି। ଆପଣ ବିନାଶକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ରୁଦ୍ରସ୍ୱରୂପ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱରେ, ଆପଣ ନିଜ ରୂପକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତଣ୍ଡୁଳୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି; ସେଠାରୁ ଆପଣ ଉପର ଓ ତଳ ଦିଗକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଥିବେ। ମେରୁ ପାର୍ବତରେ ଆପଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆୟୁ ହୋଇଥିଲା; ଆପଣ ନିର୍ମିତ ଯାହା ତାହା ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ଜନ୍ମର ସନ୍ତାନ; ଆକାଶ ଆପଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି। ନାଗମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଚୁଲି, ଦିଗମାନେ ଆପଣଙ୍କ କାନର ଛିଦ୍ର, ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ, ସାଗର ଆପଣଙ୍କ ନାଭି; ବେଦରେ ଆପଣ ମାୟା ଓ କାରଣ ସୃଷ୍ଟା, ଶାନ୍ତ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବେଦ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁରାତନ ଭାବେ ହୃଦୟ କମଳରେ ବସିଥିବା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ; ଯୋଗୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ସାଂଖ୍ୟର ସୂକ୍ଷ୍ମ ସପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ସ୍ଥାପିତ। ଏହି ସମସ୍ତର ଅଷ୍ଟମ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ କାରଣ ଭାବେ ସ୍ତୁତିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପରେ ଆପଣ ଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ; ମୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନ କରିଛନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅଧିଗତ କଲେ; ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, କାଳ ଶେଷ ଲାଭରେ ଗୁପ୍ତ ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ। ଆପଣ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଉପଜନ୍ୟ ଓ ବିନାଶର କାରଣ; ଅନନ୍ତ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜନମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସିତ କରନ୍ତି, ସ୍ଥୂଳ ପ୍ରାଣୀ ଓ ତାଙ୍କର ଆବରଣ ସେମାନେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେଠାରୁ ସ୍ଥୂଳ ପ୍ରାଚୀନ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ; ଜନ୍ମମାନେ ତାଙ୍କର ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ; ପ୍ରତି ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣ ଏକତ୍ୱରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ରୂପ ପ୍ରକାଶରେ ଭିନ୍ନ; ଏହିପରି, ହେ ଅନନ୍ତ ରୂପର ନାଥ, ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଶରଣ, ରକ୍ଷକ ଓ ପାଳକ।" ଏହିପରି ବିବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଅମରମାନେ ନିଜ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦେବମାନେଠାରେ ବାମ ହାତ ଦେଖାଇ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ତେବେ, ବ୍ରହ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏକ ବିଧବା ନାରୀ ଯେପରି ଗହଣା ଛାଡ଼ି ଗଲେ ଅଲଂକୃତ ହୁଏନି, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୁଞ୍ଜରା ମୁହଁ ଓ ଶିଥିଲା କେଶରେ ଦୃଢ଼ ଦେଖାଯାଉଛ।" "ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧୂଆଁ ବିନା ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନୁହଁ, ଯେପରି ଛାର ପଡ଼ିଥିବା କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜଳିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ। ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପୀଡିତ ଦେହରେ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନୁହଁ, ଯେପରି ଏକ ଛଡ଼ି ପ୍ରତି ପଦକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ରାତିର ଇଶ୍ୱର ହେଉଛ, ଏମିତି ଭୟ ଯାହାପରି କହୁଛ?