ସେହି ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟ ଜମ୍ଭ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆଦିରେ ହାତୀର ମାୟା ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ମାୟା ସିଂହମାନେ ଉଜାଡିଦେଲେ । ତାପରେ ଜମ୍ଭ ଦୂର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ସର୍ପ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ତାଙ୍କ ଶତମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲା । ତାଙ୍କର ବିଷାକ୍ତ ଶ୍ୱାସ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଦାହ କରିଦେଲା । ଏହା ଦେଖି, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଗରୁଡ଼ାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ । ସେହି ଅସ୍ତ୍ରରୁ ହଜାର ହଜାର ଗରୁଡ଼ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ସର୍ପ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜମ୍ଭକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କ ମାୟାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ । ମାୟା ଭଙ୍ଗ ହେବା ପରେ, ମହା ଦୈତ୍ୟ ଜମ୍ଭ ଅପୂର୍ବ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ବଡ଼ ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନା, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିଶାଳ ମୁଁହ ଭିତରକୁ, ନରକ ସମାନ ମୁଁହ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ । ଦୈତ୍ୟ ଜମ୍ଭ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଗିଳୁଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ର, ତାଙ୍କର ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଏୟାରାବତ ଉପରେ ବସି, ନିରାଶା ଅନୁଭବ କଲେ । ସେ କିଛି କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏଠି ପରେ ଆଉ କିଛି କରିବା ଅଛି କି?" "ଆମେ ଏହି ଦୈତ୍ୟ ସହିତ କେଉଁ ଭିତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ?" ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା । ତେବେ, ହରି, ମହାବଳୀ ଏବଂ ଦୟାଳୁ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ସମୟ ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ନୁହେଁ, ପୁରନ୍ଦର । ତୁମେ ତୁମର ମହାମାୟା ଦ୍ରୁତ ଉତ୍ତିଜିତ କର ।" "ମୁଁ ଏହି ଦୈତ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି, ଶକ୍ର, ତୁମେ ମାୟାରେ ପଡ଼ିବା ନାହିଁ; ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କର ।" ଏହା ସୁନି, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟ ପ୍ରତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଇ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ଦୈତ୍ୟ ଚେଷ୍ଟ ପ୍ରତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ । ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଜମ୍ଭଙ୍କ ଚେଷ୍ଟକୁ ଆଘାତ କଲା; ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଭେଦ ହୋଇ ରକ୍ତ ବହିଲା । ଦୈତ୍ୟପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଦୈତ୍ୟର ଦେହ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା । ତାପରେ ଦୈତ୍ୟ ଆକାଶରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ ହେଲେ । ସେ ଦେବସେନା ଉପରେ ବିଧ୍ୱଂସକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୂଳ, ପରଶୁ, ଚକ୍ର, ବାଣ, ବଜ୍ର, ଗଦା ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାଇଲେ । ଦୈତ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ତଳୱାର, ମୁସଳ, ମୁଦ୍ଗର, ଫିକିର, ଅସ୍ତ୍ର, ଅନେକ ଅପରିମିତ ଅସ୍ତ୍ର ଝରିଲେ । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ପୃଥିବୀ ହାତ ବିନା ମୁଣ୍ଡ, କଣ୍ତାଳି ଅଳଙ୍କୃତ ମୁଣ୍ଡ, ହାତୀର ଦଣ୍ଡ ସମ ଜଂଘା, ପାହାଡ଼ ସମ ହାତୀ, ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ରଥ, ଭଙ୍ଗ ଧୁରା, ଚକ୍ର ଓ ରଥୀମାନେ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । ପୃଥିବୀ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ରକ୍ତ ନଦୀ ହେବାରେ, ମୃତଦେହ ଓ ଅସ୍ଥିର ତଳ ହେଲା । ମୁଣ୍ଡ ବିନା ଦେହ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ରକ୍ତ ଓ କାଦିରେ ଭିଜା ପୋଶାକ, ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଜୀବ ଧ୍ୱଂସ ହେବାରେ ଶ୍ୟାଳ, ଗୃଧ୍ର, କାଉ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ; କେଉଁଠି କାଉ ଚକ୍ଷୁ ଉଡ଼ିଯାଇ ମୃତଦେହ ଉପରେ ଚିଁଚିଆଉଥିଲା । କିଛି ଶ୍ୟାଳ ଚର୍ବି ଓ ଆନ୍ତ୍ର ଟାଣି ନେଉଥିଲେ; ଅନ୍ୟଠି ଭୟଙ୍କର ମାଦାନ୍ତ ଏକ ମୃତଦେହରେ କୁକୁର ଖାଉଥିବା ବେଳେ ଚିବାଇଥିଲା; ଶବ ମାଂସ ଉପରେ କୁକୁରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଖାଉଥିଲେ; କେଉଁଠି ନରକ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ହାତୀର ରକ୍ତ ପିଉଥିଲା । ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ କୁକୁର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ନିଆଯାଉଥିଲେ; ଅନ୍ୟଠି ଯକ୍ଷ ଓ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ରକ୍ତପାନ କରୁଥିଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ, "ଏହି ଖୁର ମୋର, ପ୍ରିୟା!" ବୋଲି ଚିଁଚିଆଉଥିଲେ । "ଏହି ପଦ୍ମସଦୃଶ ହାତ ମୋର କଣ୍ଠଶୋଭା!" ଅନ୍ୟେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଭାବେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବିନା ଦେହକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ପ୍ରିୟାକୁ ପାଇ, ତାଜା ରକ୍ତ ପିଇ, ମୃତଦେହର ଚର୍ମକୁ ଅଟା ଗଛ ପତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ । ଏକ ଯକ୍ଷ କନ୍ୟା କାଟା ଗଛ ତଣ୍ଡରେ ଗଛ ତିଆରି କଲେ, ହାତୀ ଦନ୍ତକୁ ଶିଶୁ ଭାବେ ଧରିଲେ, ମାଟି ଭାଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ପ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତା ଖୋଜିଲେ; ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକସାଥି ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ପିଇଲେ । ଏକ ଯକ୍ଷ କନ୍ୟା ମୃତ ଘୋଡ଼ାର ଦାଡ଼ିର ରସ ହାତରେ ନେଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ରକ୍ତମଦ୍ୟ ଆଣିଲେ; "ଏହା ନଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ, ଏହା ମୋତେ ଦିଅ, ଶ୍ମଶାନକୁ ଯାଇଥିବା ଏହି ମୁହଁ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ," ବୋଲି କହିଲେ । "ଏହି ସର୍ପ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମୃତ; ମୁଁ ଏକା ଦୈତ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ମୁହଁକୁ ବଶ କରିପାରିବିନାହିଁ," ଏପରି ଯକ୍ଷ କନ୍ୟାମାନେ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ କହିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଖପର ଧରି, କିମ୍ପୁରୁଷ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଚିଁଚିଆଇଲେ, "ଦିଅ, ଦିଅ, ମୁଁ ଭୂକ୍ଷିତ!" ଅନ୍ୟେ ରକ୍ତ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜେ ଲେଉଥିଲେ ଓ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ କରି, ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ଭଲ ହାତୀମାନେ ରକ୍ତ ଝିଲିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ । ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଦେବ-ଦୈତ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମରେ, ଗର୍ବିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟ ଓ ଅଜୟ ନିମିତ୍ତରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ । ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ନିରୃତି—ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ । ସମସ୍ତେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶରୁ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳଦାୟକ ହେଲା ନାହିଁ । ଅଗ୍ନିତ ରୋଷସହିତ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଆଗକୁ ଯିବାର ଉପାୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଦୈତ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଶୀତରେ ଗାଈମାନେ ପରି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଦୁରବସ୍ଥା ଦେଖି, ହରି କହିଲେ: "ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କର, କାରଣ ଏହାକୁ କେହି ବି ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବେନାହିଁ ।" ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ମହାସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ । ସେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ, ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଧନୁରେ ରଖିଲେ ।